KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 44.
Jeżeli wykonanie wałka na tokarce trwa 6 minut, koszt 1 godziny pracy tokarza wynosi 100 złotych, koszt materiału na 1 wałek wynosi 2 złote, to koszt wykonania serii 10 wałków wynosi: 120 zł
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz robociznę: 6 min = 0,1 h na 1 wałek, więc dla 10 sztuk czas to 10 × 0,1 h = 1 h. Koszt pracy: 1 h × 100 zł/h = 100 zł. Materiał jest podany na 1 wałek: 10 × 2 zł = 20 zł. Razem 100 zł + 20 zł = 120 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W kalkulacji kosztu serii w obróbce skrawaniem sumuje się co najmniej koszty bezpośrednie: robociznę i materiał. Dane w zadaniu są podane w typowym układzie jednostkowym: czas na 1 sztukę (min/szt), stawka pracy (zł/h) oraz koszt materiału na 1 sztukę (zł/szt). Dzięki temu wynik jest jednoznaczny.

Krok 1: przeliczenie czasu jednostkowego
6 minut to 6/60 godziny, czyli 0,1 h na 1 wałek.

Krok 2: czas całkowity dla serii
Seria ma 10 wałków, więc czas całkowity: 10 × 0,1 h = 1 h.

Krok 3: koszt robocizny
Stawka to 100 zł za 1 godzinę, więc robocizna: 1 h × 100 zł/h = 100 zł.

Krok 4: koszt materiału
Materiał wynosi 2 zł na 1 wałek. Dla 10 sztuk: 10 × 2 zł = 20 zł.

Krok 5: koszt serii
Łączny koszt = robocizna + materiał = 100 zł + 20 zł = 120 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 102 zł powstaje, gdy ktoś błędnie potraktuje 2 zł jako koszt materiału dla całej serii, a nie na sztukę.
  • 60 zł to typowy skutek pominięcia mnożenia przez ilość lub błędnego przeliczenia minut na godziny.
  • 220 zł sugeruje podwójne doliczenie któregoś składnika albo założenie innego (niepodanego) kosztu, np. stałego narzutu.

W praktyce taka kalkulacja służy do szybkiej wyceny zlecenia tokarskiego i porównania opłacalności wykonania serii przy znanej normie czasu i stawce roboczogodziny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz minuty na godziny, dzieląc przez 60, a potem pomnóż przez stawkę zł/h. Dla serii uwzględnij ilość sztuk: koszt robocizny = (czas/szt ÷ 60) × ilość × stawka. Najczęstszy błąd to pominięcie mnożenia przez ilość.
Bo czas 6 minut dotyczy jednego wałka. W serii wykonujesz tę samą operację wielokrotnie, więc czas całkowity rośnie proporcjonalnie do ilości. Dopiero czas całkowity przelicza się na koszt robocizny przez stawkę godzinową.
To koszt materiału przypadający na jedną sztukę wyrobu (np. 2 zł/szt). W kalkulacji serii mnoży się go przez liczbę sztuk. Jeśli potraktujesz go jako koszt łączny, zaniżysz wynik i wycena zlecenia będzie błędna.
W podstawowych zadaniach egzaminacyjnych najczęściej liczy się koszty bezpośrednie: robociznę (czas × stawka) i materiał (koszt/szt × ilość). W praktyce mogą dojść koszty pośrednie, ale jeśli nie są podane, nie wolno ich dopisywać.
W takich zadaniach tak: to stawka za 1 godzinę pracy (zł/h), używana do wyliczenia kosztu robocizny. Ważne jest, aby konsekwentnie używać tych samych jednostek (czas w godzinach i stawka w zł/h).
Koszty stałe (np. przygotowanie stanowiska, przezbrojenie, narzuty) uwzględnia się wtedy, gdy są wprost podane w treści zadania albo w danych technologicznych. Jeśli zadanie podaje tylko czas/szt, stawkę i materiał/szt, liczy się wyłącznie te elementy.
Zapamiętaj prostą zasadę: minuty dzielisz przez 60. Możesz też skorzystać z ułamka: 6 min = 6/60 h = 1/10 h = 0,1 h. Warto sprawdzić sens: 6 minut to dużo mniej niż pół godziny, więc wynik nie może wyjść np. 0,6 h.
Najczęstsze pomyłki to: potraktowanie kosztu materiału jako łącznego zamiast na sztukę, pominięcie mnożenia przez ilość, błędna zamiana minut na godziny oraz nieuwzględnienie jednego składnika kosztu. Pomaga zapisanie wzoru i podstawienie danych krok po kroku.
Użyj wzoru: koszt serii = (czas/szt ÷ 60) × ilość × stawka + (materiał/szt × ilość). Następnie wykonaj działania w logicznych krokach: czas całkowity, koszt robocizny, koszt materiału, suma.
Tylko wtedy, gdy zadanie podaje takie dane lub wymaga kalkulacji rozszerzonej. W wielu zadaniach egzaminacyjnych sprawdza się podstawową umiejętność liczenia kosztów bezpośrednich. Dopisywanie niepodanych kosztów prowadzi do wyniku niezgodnego z kluczem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw liczysz robociznę: 6 min = 0,1 h na 1 wałek, więc dla 10 sztuk czas to 10 × 0,1 h = 1 h.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do rachunku kosztów w produkcji (koszty bezpośrednie i pośrednie)
  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki skrawaniem (normowanie czasu, czas operacji)
  • Zadania maturalne/kwalifikacyjne z przeliczeń jednostek i kalkulacji kosztów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego