KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 31.
Jeżeli za każdą jednostkę pracy przewozowej stawka maleje wraz ze wzrostem świadczonej usługi przewozowej, to do obliczenia wartości tej usługi stosuje się stawkę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stawka degresywna to taka, w której stawka jednostkowa (za jednostkę pracy przewozowej) maleje wraz ze wzrostem wielkości realizowanej usługi. Opis w pytaniu wskazuje właśnie na spadek stawki przy większym wolumenie, więc właściwa jest "degresywna", a nie stała, progresywna ani strefowa.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano sytuację, w której za każdą jednostkę pracy przewozowej stawka maleje wraz ze wzrostem wielkości usługi przewozowej. To klasyczna definicja stawki degresywnej (malejącej w ujęciu jednostkowym).

Dlaczego "degresywną"?
Jeżeli rośnie skala usługi (np. większa masa, większa liczba jednostek ładunkowych, większa praca przewozowa), a jednocześnie cena za jedną jednostkę tej pracy spada, mamy efekt "rabatu wolumenowego" lub "korzyści skali". W taryfach i cennikach transportowych taki mechanizm opisuje się jako degresję stawki: im większa usługa, tym niższa stawka jednostkowa, choć łączna wartość usługi może nadal rosnąć.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "strefową" – stawka strefowa wiąże się z podziałem na strefy/przedziały (np. odległości, wagi, obszary). Może rosnąć skokowo lub mieć różne poziomy w strefach, ale sama informacja "maleje wraz ze wzrostem usługi" nie definiuje strefowości.
  • "stałą" – stawka stała oznacza, że cena za jednostkę nie zmienia się wraz ze wzrostem wielkości usługi. To zaprzeczenie opisu z pytania (tu stawka ma maleć).
  • "progresywną" – stawka progresywna działa odwrotnie niż degresywna: wraz ze wzrostem wielkości usługi stawka jednostkowa rośnie. Uczniowie często mylą progresję i degresję, dlatego warto zapamiętać: progresja = rośnie, degresja = maleje.

Wskazówka egzaminacyjna: Zawsze najpierw ustal, czy pytanie mówi o stawce jednostkowej czy o koszcie łącznym. Tu wprost wskazano "za każdą jednostkę" – czyli chodzi o stawkę jednostkową, która maleje przy większym wolumenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stawka degresywna to taka stawka jednostkowa, która maleje, gdy rośnie wielkość realizowanej usługi (np. więcej tkm, większa masa, większa partia). W praktyce odpowiada to rabatom wolumenowym i efektowi skali: większe zlecenie ma niższą cenę za jednostkę.
Bo część kosztów ma charakter stały lub rozkłada się na większą liczbę jednostek (np. organizacja zlecenia, podstawienie pojazdu, obsługa dokumentów). Przy większej usłudze łatwiej też optymalizować wykorzystanie ładowności i ograniczać puste przebiegi, więc przewoźnik może zaoferować niższą stawkę jednostkową.
Stawka progresywna oznacza, że stawka jednostkowa rośnie wraz ze wzrostem wielkości usługi. Może to wynikać np. z narastających utrudnień, przekroczenia limitów, konieczności dodatkowych zasobów lub wzrostu ryzyka. To przeciwieństwo stawki degresywnej.
Stawka stała nie zmienia się wraz ze wzrostem usługi (ta sama cena za jednostkę niezależnie od skali). Stawka degresywna zmniejsza się jednostkowo, gdy usługa rośnie. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, czy opis mówi o zmianie stawki "za jednostkę pracy przewozowej".
Stawka strefowa polega na przypisaniu różnych stawek do stref (np. przedziałów odległości, obszarów, wag). Stosuje się ją, gdy cennik ma progi lub zakresy, a cena zmienia się skokowo po wejściu w kolejną strefę. Sama "strefowość" nie oznacza automatycznie spadku stawki przy większej usłudze.
Szukaj sformułowań typu: "stawka maleje wraz ze wzrostem", "im więcej, tym taniej za jednostkę", "rabat wolumenowy". Ważne jest, by dotyczyło to stawki jednostkowej, a nie łącznej wartości usługi (ta zwykle rośnie wraz z ilością).
Nie. Degresja dotyczy zwykle stawki jednostkowej, a nie sumy. Nawet gdy cena za jednostkę spada, to przy większej liczbie jednostek koszt łączny najczęściej rośnie. W pytaniach rozróżniaj: "stawka za jednostkę" vs "wartość całej usługi".
Najczęstsze błędy to: odwrócenie kierunku zależności (uznanie, że większa usługa zawsze oznacza wyższą stawkę), mylenie pojęć przez podobne brzmienie oraz nieuwaga na słowa "za jednostkę". Pomaga reguła: progresja = rośnie, degresja = maleje.
Najczęściej przy umowach długoterminowych, stałej współpracy i dużych wolumenach (np. regularne wysyłki całopojazdowe, większe partie, lepsze planowanie tras). Wtedy przewoźnik może obniżyć stawkę jednostkową, bo łatwiej planuje zasoby i zmniejsza koszty operacyjne.
Przygotuj krótką ściągę definicji: stała/progresywna/degresywna/strefowa oraz po 1 przykładzie zastosowania. Ćwicz rozpoznawanie po opisie zależności (rośnie/maleje/skokowo). W zadaniach zawsze zaznacz, czy mowa o stawce jednostkowej, czy o wartości całej usługi.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Stawka degresywna to taka, w której stawka jednostkowa (za jednostkę pracy przewozowej) maleje wraz ze wzrostem wielkości realizowanej usługi."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z taryf i cen w transporcie (skrypty szkolne/branżowe)
  • Zadania ćwiczeniowe z kalkulacji opłat przewozowych (różne typy stawek)
  • Notatki własne: tabela porównawcza stawek stała/progresywna/degresywna/strefowa z krótką definicją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego