KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2012 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Kasze i mąki przechowuje się w temperaturze od 15 °C do 18 °C i wilgotności około 60%. Nieprzestrzeganie tych warunków może doprowadzić do rozwoju
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieprawidłowa temperatura lub zbyt wysoka wilgotność w magazynie surowców sypkich powoduje ich zawilgocenie i zbrylanie.
To tworzy warunki sprzyjające rozwojowi grzybów pleśniowych na kaszach i mąkach, co obniża jakość i może wiązać się z ryzykiem mykotoksyn.

Pełne wyjaśnienie:

Kasze i mąki to surowce sypkie i suche, dlatego kluczowym czynnikiem ich bezpieczeństwa i jakości jest mikroklimat przechowywania (temperatura oraz wilgotność). Gdy warunki nie są dotrzymane, surowiec może chłonąć wodę z powietrza, ulegać zawilgoceniu i zbrylaniu. Taki stan sprzyja przede wszystkim rozwojowi pleśni, czyli grzybów pleśniowych widocznych jako nalot i wyczuwalnych jako stęchły zapach.

Odpowiedź "pleśni." jest poprawna, ponieważ pleśnie rozwijają się łatwo na produktach zbożowych przy podwyższonej wilgotności i niewłaściwej temperaturze. Skutkiem są straty jakościowe (zapach, smak, zmiana barwy), a w niektórych przypadkach również ryzyko powstawania mykotoksyn, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu:

  • "bakterii." – bakterie zwykle wymagają większej dostępności wody (wyższej aktywności wody) niż typowe, prawidłowo przechowywane surowce sypkie. W produktach suchych dominującym problemem przy zawilgoceniu jest najpierw pleśnienie.
  • "gryzoni." – obecność gryzoni to zagrożenie magazynowe, ale nie wynika bezpośrednio z parametrów temperatury i wilgotności podanych w pytaniu; to raczej efekt braku zabezpieczeń, deratyzacji i porządku.
  • "wirusów." – wirusy nie "rozwijają się" na surowcach w magazynie w takim sensie jak pleśnie; ich obecność wiąże się z zanieczyszczeniem, a nie z namnażaniem na przechowywanej mące czy kaszy.

Na egzaminie warto zapamiętać: dla surowców sypkich najczęstszy skutek zawilgocenia to pleśń (oraz ryzyko mykotoksyn), a ochrona polega na utrzymaniu suchości, czystości i właściwej rotacji zapasów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To orientacyjna wilgotność względna powietrza, przy której surowce sypkie wolniej chłoną wodę z otoczenia. Zbyt wysoka wilgotność sprzyja zawilgoceniu mąki i kasz, zbrylaniu oraz rozwojowi pleśni. W praktyce ważna jest też wentylacja i szczelne opakowania.
Gdy surowiec sypki zawilgotnieje, lokalnie rośnie dostępność wody, co tworzy dobre warunki dla grzybów pleśniowych. Pleśnie potrafią rozwijać się na produktach zbożowych nawet wtedy, gdy inne drobnoustroje mają gorsze warunki. Efektem są zmiany zapachu, smaku i możliwe mykotoksyny.
Najczęstsze sygnały to zbrylenie, wilgotne grudki, stęchły zapach oraz widoczny nalot. Pojawienie się owadów magazynowych też jest możliwe, ale w pytaniu egzaminacyjnym kluczowy jest typowy skutek zawilgocenia: pleśń. Surowiec z podejrzeniem pleśnienia należy wycofać.
Mogą być obecne jako zanieczyszczenie, ale ich intensywny rozwój zwykle wymaga wyższej dostępności wody. W surowcach sypkich głównym problemem przy zawilgoceniu jest najpierw pleśń, bo grzyby lepiej wykorzystują takie warunki. Dlatego w tego typu pytaniach poprawną odpowiedzią bywa pleśń.
Wirusy nie namnażają się w żywności w taki sposób jak pleśnie czy bakterie; ich obecność wynika raczej z zanieczyszczenia (np. przez człowieka), a nie z warunków wilgotności i temperatury magazynu. Pytanie dotyczy skutków niewłaściwego mikroklimatu przechowywania, co najbardziej sprzyja pleśni.
Ryzyko rośnie głównie przy braku zabezpieczeń (szczelności pomieszczeń, siatek, porządku, przechowywania w zamkniętych pojemnikach) i przy zaniedbaniach sanitarnych. Parametry temperatury i wilgotności są ważne dla jakości surowca, ale same w sobie nie są typową przyczyną "rozwoju gryzoni", więc to zwykle nie jest właściwa odpowiedź w takim pytaniu.
Pomaga utrzymanie suchości (kontrola wilgotności, brak źródeł wody), odpowiednia temperatura, wentylacja, czyste regały oraz przechowywanie w szczelnych opakowaniach. Ważna jest też rotacja zapasów (FIFO) i kontrola dostaw. W praktyce szybkie wykrycie zawilgocenia zapobiega rozwojowi pleśni.
Mykotoksyny to toksyczne związki wytwarzane przez niektóre pleśnie. Mogą pojawić się w produktach zbożowych, gdy surowiec był zawilgocony i doszło do rozwoju grzybów. Dlatego w gastronomii nie wolno "ratować" podejrzanej mąki przez przesiewanie czy dosuszanie — ryzyko może pozostać mimo usunięcia widocznego nalotu.
Najpierw ustal typ surowca (suchy/sypki) i typ zagrożenia (zawilgocenie → pleśń). Następnie sprawdź, czy odpowiedzi są zgodne z mechanizmem: pleśnie "rozwijają się" przy złych warunkach, gryzonie to raczej temat zabezpieczeń, a wirusy nie rozwijają się w magazynie. To ułatwia wybór bez zgadywania.
Typowe błędy to trzymanie surowców przy ścianie lub na podłodze, brak szczelnych pojemników, mieszanie starych i nowych dostaw, słaba wentylacja oraz ignorowanie pierwszych oznak zawilgocenia. Skutkiem bywa zbrylenie i pleśnienie. Na egzaminie kojarz te błędy z ryzykiem pleśni.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Codex Alimentarius: General Principles of Food Hygiene (CXC 1-1969), sections on hygienic practices and control of hazards (version as published by FAO/WHO)
  • ISO 22000:2018, Food safety management systems — Requirements for any organization in the food chain (wymagania dotyczące kontroli zagrożeń i warunków środowiskowych w łańcuchu żywnościowym)

Materiały:

  • Podręczniki z towaroznawstwa żywności i technologii gastronomicznej (działy: przechowywanie surowców sypkich)
  • Materiały szkolne z GHP/GMP dla gastronomii (magazyn suchy, kontrola warunków środowiskowych)
  • Wytyczne/poradniki dotyczące zapobiegania rozwojowi pleśni i powstawaniu mykotoksyn w surowcach zbożowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego