KWALIFIKACJA GIW11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 25.
Kąt usypu węgla kamiennego na przenośniku taśmowym będącym w ruchu jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kąt usypu na taśmie będącej w ruchu jest z reguły mniejszy od kąta naturalnego na nieruchomym podłożu.
Ruch taśmy, drgania i lokalne przyspieszenia ułatwiają zsuwanie się ziaren, więc pryzma na taśmie "spłaszcza się" w porównaniu z warunkami statycznymi.

Pełne wyjaśnienie:

Kąt naturalnego usypu (kąt spoczynku) opisuje, pod jakim nachyleniem materiał sypki utrzymuje stabilną pryzmę na nieruchomym podłożu. Jest to sytuacja statyczna: ziarna układają się tak, aby siły tarcia i zazębienia równoważyły składową ciężaru powodującą zsuw.

Na przenośniku taśmowym będącym w ruchu warunki są dynamiczne. W praktyce pojawiają się:

  • drobne drgania i wstrząsy wynikające z pracy rolek, łączenia taśmy i nierówności,
  • mikropoślizg ziaren względem taśmy i względem siebie,
  • zmiany prędkości (np. przy rozruchu, hamowaniu, przejściach przez bębny), które "rozluźniają" strukturę pryzmy.

Te zjawiska sprzyjają przemieszczaniu się ziaren w dół stoku pryzmy, więc stabilny kształt nasypu na taśmie przyjmuje zwykle mniejsze nachylenie niż w spoczynku. Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "mniejszy niż kąt naturalnego usypu tego materiału na nieruchomej powierzchni".

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo sugerują brak wpływu ruchu ("równy…") albo nawet wzrost stabilnego nachylenia ("większy…"). W realnym transporcie taśmowym ruch najczęściej działa jak czynnik ułatwiający zsuw, a nie jak "klinujący" materiał. Dodatkowo jedna z opcji miesza odniesienie do "płaskiej powierzchni", co nie zmienia sensu statycznego odniesienia, ale może wprowadzać niepotrzebne zamieszanie terminologiczne.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie porównuje warunki statyczne i dynamiczne dla materiałów sypkich, rozważ, czy ruch/drgania zwiększają czy zmniejszają stabilność pryzmy. Najczęściej stabilny kąt w ruchu jest mniejszy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kąt naturalnego usypu (kąt spoczynku) to nachylenie zbocza pryzmy materiału sypkiego na nieruchomym podłożu, przy którym pryzma jest jeszcze stabilna i ziarna nie zsuwają się samoczynnie. Zależy m.in. od tarcia, wilgotności i uziarnienia.
To praktyczny "kąt pryzmy" uformowanej na taśmie podczas pracy przenośnika. Jest to warunek dynamiczny, bo taśma i materiał są w ruchu, mogą występować drgania i poślizg ziaren, co wpływa na kształt i stabilność nasypu.
Ruch taśmy i drobne drgania ułatwiają przesuwanie się ziaren po sobie oraz po taśmie. Materiał ma większą skłonność do "rozpływania się" i spłaszczania pryzmy, więc stabilne nachylenie stoku jest zwykle mniejsze niż w stanie spoczynku.
Tak. Wilgotność może zmieniać tarcie i zjawiska adhezji między ziarnami, przez co kąt usypu może rosnąć lub maleć zależnie od zakresu wilgotności i uziarnienia. W praktyce ocenia się to doświadczalnie dla danego urobku i warunków pracy.
Najczęściej: uziarnienie i kształt ziaren, zawartość frakcji drobnej, wilgotność, stan powierzchni (np. taśma gumowa vs stal), prędkość i drgania układu oraz domieszki (np. ił, muł). Zmiana jednego czynnika może istotnie zmienić zachowanie materiału.
Kształt pryzmy na taśmie (a więc i efektywny kąt usypu) wpływa na to, jak szeroko i wysoko można bezpiecznie uformować strugę materiału. W praktyce dobór obciążenia uwzględnia ryzyko rozsypu, ograniczenia burt, prowadzenie taśmy i stabilność zasypu.
Typowy błąd to utożsamienie warunków statycznych z dynamicznymi i wybór odpowiedzi "równy…". Często też działa intuicja, że ruch "dociska" materiał i zwiększa kąt, co prowadzi do błędnego wskazania "większy…", bez analizy wpływu drgań i poślizgu.
Najczęściej przy rozruchu i hamowaniu (zmiana prędkości), na odcinkach o większych drganiach (rolki, złącza taśmy), przy niestabilnym zasypie oraz przy zmianie właściwości urobku (wilgotność, uziarnienie). Wtedy pryzma może szybciej się "rozlewać".
Pomaga stabilny i centryczny zasyp, utrzymanie sprawnych burt i prowadzenia taśmy, eliminacja nadmiernych drgań (rolki, bębny), właściwa prędkość pracy oraz kontrola punktów zrzutu. Ważne jest też utrzymanie czystości, bo przyklejony urobek zmienia warunki tarcia.
Powtórz pojęcia: przenośnik taśmowy, zasyp, zrzut, tarcie, kąt usypu oraz typowe skutki drgań i zmian prędkości. Ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy stanu statycznego czy dynamicznego. Pomaga też analiza typowych awarii: rozsypy, krzywienie taśmy, zapylenie.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przeróbki mechanicznej kopalin (dział: właściwości materiałów sypkich)
  • Skrypty/opracowania z transportu technologicznego i przenośników taśmowych (rozdziały o zasypie i zrzucie)
  • Instrukcje/DTR przenośników taśmowych stosowanych w zakładzie (części o dopuszczalnym ukształtowaniu pryzmy na taśmie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego