KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 9.
Klasa ziarnowa to zbiór ziaren kopaliny o określonym rozmiarze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa ziarnowa opisuje ziarna mieszczące się w przedziale wielkości, a nie tylko powyżej lub poniżej jednego progu. Dlatego rozmiar klasy wyznacza się przez dwie granice: dolną (od jakiego wymiaru) i górną (do jakiego wymiaru) ziarna. To standardowe ujęcie frakcji w klasyfikacji ziarnowej.

Pełne wyjaśnienie:

W przeróbce mechanicznej kopalin pojęcia związane z uziarnieniem służą do jednoznacznego opisu, jaki "zakres wielkości" ziaren zawiera dany produkt lub strumień technologiczny. Klasa ziarnowa nie oznacza pojedynczej wartości wymiaru ziarna, tylko zbiór ziaren mieszczących się w określonym przedziale.

Skoro mówimy o przedziale, musi on mieć dwa końce. Dlatego prawidłowo przyjmuje się, że rozmiar klasy ziarnowej określa się przez górną i dolną granicę wymiaru ziarna. W praktyce oznacza to, że ziarno należy do danej klasy, jeśli jego wymiar jest nie mniejszy od granicy dolnej i jednocześnie nie większy od granicy górnej (dokładny sposób domykania przedziału może być ustalany w metodyce, ale idea dwóch granic pozostaje taka sama).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź mówiąca tylko o górnej granicy opisuje co najwyżej warunek "do pewnego rozmiaru", ale nie mówi, od jakiego rozmiaru zaczyna się dana klasa. To bardziej przypomina ograniczenie maksymalne, a nie definicję klasy.
  • Wariant z maksymalną granicą jest w istocie również opisem jednego progu (największego dopuszczalnego ziarna). Taki zapis nie wyznacza przedziału, więc nie definiuje klasy ziarnowej.
  • Odpowiedź z samą dolną granicą mówi jedynie "od pewnego rozmiaru wzwyż" i również nie zamyka zakresu z góry, więc nie tworzy klasy jako przedziału.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "zbiór ziaren o określonym rozmiarze", najczęściej chodzi o frakcję rozumianą jako przedział. Szukaj wtedy odpowiedzi zawierającej dwie granice, a nie jedną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa ziarnowa to zbiór ziaren, których rozmiar mieści się w określonym przedziale. Przedział ten wyznaczają dwie wartości: granica dolna i granica górna wymiaru ziarna, co pozwala jednoznacznie opisać frakcję materiału.
Ponieważ klasa ziarnowa opisuje zakres wielkości ziaren, a nie pojedynczą wartość. Każdy zakres musi mieć dwa końce: od jakiego rozmiaru zaczyna się frakcja (granica dolna) i do jakiego rozmiaru trwa (granica górna). Bez jednej z nich nie da się zdefiniować przedziału.
Klasy ziarnowe są podstawą do planowania i oceny przesiewania: pomagają dobrać oczka sit, ustalić wymagane frakcje produktowe oraz sprawdzić, czy produkt spełnia oczekiwane uziarnienie. Bez rozróżnienia klas trudno kontrolować jakość i powtarzalność procesu.
W praktyce technologicznej pojęcia często są używane blisko siebie. Najczęściej "frakcja" oznacza właśnie materiał z określonej klasy ziarnowej, czyli z przedziału ograniczonego dolną i górną granicą wymiaru. Warto jednak zawsze sprawdzić, jak termin jest używany w danej instrukcji zakładowej.
Granica dolna mówi, od jakiego rozmiaru ziarna "wchodzą" do klasy, a granica górna – do jakiego rozmiaru jeszcze się w niej mieszczą. Prosto: dolna = "minimum" dla tej klasy, górna = "maksimum" dla tej klasy.
Jedna granica tworzy tylko warunek typu "do" albo "od". Taki opis nie zamyka zakresu z drugiej strony, więc nie wskazuje jednoznacznie, jakie ziarna należą do danej klasy. Definicja klasy ziarnowej wymaga dwóch granic, bo klasa to przedział.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "brzmiącej fachowo", np. tylko z "maksymalną granicą", bez zauważenia, że klasa musi być przedziałem. Drugi błąd to mylenie pojęć: granica frakcji vs pojedynczy parametr jakości. Pomaga myślenie: frakcja = od–do.
Stosuje się je zawsze, gdy materiał jest sortowany lub oceniany pod kątem wielkości ziaren: przy przesiewaniu, klasyfikacji, przygotowaniu produktów handlowych (np. kruszyw) oraz przy kontroli jakości uziarnienia. To ułatwia opis strumieni i parametrów pracy urządzeń.
Jeśli celem jest uzyskanie konkretnej klasy, dobiera się sita tak, aby ich oczka odpowiadały granicom rozdziału. W uproszczeniu: oczko sita determinuje, które ziarna przechodzą (podziarno), a które zostają (nadziarno), co finalnie tworzy frakcje o określonych granicach.
Czasem tak, bo odpowiedź z "górną i dolną granicą" brzmi bardziej kompletne niż warianty z jedną granicą. Na egzaminie lepiej jednak opierać wybór na rozumieniu: klasa ziarnowa jest przedziałem, więc z definicji wymaga dwóch granic rozmiaru.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Klasa ziarnowa opisuje ziarna mieszczące się w przedziale wielkości, a nie tylko powyżej lub poniżej jednego progu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przeróbki mechanicznej kopalin: rozdziały o przesiewaniu, klasyfikacji i granulometrii
  • Instrukcje stanowiskowe/technologiczne zakładu przeróbczego dotyczące frakcjonowania i oznaczania klas ziarnowych
  • Podstawy analizy sitowej (procedura i interpretacja krzywej uziarnienia) – skrypty szkolne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego