KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Komplet nowych lemieszy do pługa kosztuje 360 zł. Czas używania lemieszy regenerowanych jest do 1/3 krótszy niż nowych. Jaka może być maksymalna cena lemieszy regenerowanych, aby ich zakup był jeszcze opłacalny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłacalność porównuje się przez koszt w relacji do trwałości. Skoro lemiesze regenerowane pracują o 1/3 krócej, to mają 2/3 trwałości nowych. Aby koszt użytkowania był nie większy niż przy nowych, cena regenerowanych nie może przekroczyć 2/3 z 360 zł: 360 × 2/3 = 240 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowe jest porównanie kosztu w przeliczeniu na trwałość (czas użytkowania), czyli uproszczonego "kosztu jednostkowego eksploatacji". Zakładamy, że korzyść z lemiesza (wykonana praca) rośnie proporcjonalnie do czasu, przez który można go używać.

Lemiesze nowe kosztują 360 zł i mają trwałość przyjętą jako 1 (100%). Lemiesze regenerowane mają czas używania o 1/3 krótszy, czyli ich trwałość wynosi:
1 − 1/3 = 2/3 trwałości nowych.

Aby zakup regenerowanych był "jeszcze opłacalny", ich cena powinna być co najwyżej proporcjonalna do trwałości, tak aby koszt na jednostkę trwałości nie był większy niż dla nowych:

  • maksymalna cena = 360 zł × 2/3 = 240 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty nie pasują? Kwoty wyższe niż 240 zł oznaczają, że płacimy za lemiesze, które wytrzymają tylko 2/3 czasu, ale kosztują więcej niż 2/3 ceny nowych. Wtedy koszt użytkowania w przeliczeniu na czas pracy rośnie, więc zakup przestaje być opłacalny w tym prostym porównaniu.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "o 1/3 krócej", najpierw zamień to na "pozostaje 2/3", a dopiero potem przelicz cenę. Unikniesz typowej pułapki polegającej na dzieleniu przez 3 albo odejmowaniu "1/3 ceny" bez sprawdzenia relacji do trwałości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że czas pracy jest mniejszy o jedną trzecią wartości wyjściowej. Jeśli trwałość nowych przyjmiesz jako 1 (100%), to regenerowane mają trwałość: 1 − 1/3 = 2/3, czyli 66,7% czasu pracy nowych.
Bo opłacalność porównujemy przez koszt na jednostkę trwałości. Skoro regenerowane działają 2/3 czasu pracy nowych, to aby koszt użytkowania był taki sam, ich cena też musi wynosić maksymalnie 2/3 ceny nowych.
1) Ustal trwałość: 1 − 1/3 = 2/3.
2) Przelicz cenę: 360 × 2/3.
3) Wynik: 240 zł. Taka cena daje podobny koszt w przeliczeniu na czas pracy jak przy lemieszach nowych.
W tym typie zadań oznacza to granicę, przy której koszt użytkowania regenerowanych nie jest większy niż koszt użytkowania nowych. Czyli płacisz proporcjonalnie do trwałości, a nie "dopłacasz" za krótszą żywotność elementu roboczego.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się prosty model: wykonana praca rośnie proporcjonalnie do czasu użytkowania. W praktyce mogą dojść koszty przestoju, montażu i ryzyko awarii, ale tu nie są uwzględnione.
Najczęściej myli się "o 1/3 krócej" z "1/3 tyle samo" albo wykonuje zły ruch na cenie (np. 360/3). Poprawna ścieżka to zawsze: najpierw policz, ile zostaje (2/3), dopiero potem przemnóż cenę.
Nie w ramach tego zadania, bo nie ma informacji o lepszej jakości ani innych korzyściach. Dane mówią tylko o krótszym czasie użytkowania. Przy takich założeniach cena powyżej 240 zł powoduje wyższy koszt na jednostkę trwałości.
Najprościej licz koszt na godzinę/na hektar: cena ÷ trwałość (w godzinach lub w ha). Do pełniejszej analizy dodaj robociznę, czas wymiany, dojazd serwisu i ryzyko przestojów, bo one często zmieniają decyzję.
Zwykle wtedy, gdy cena regeneracji jest wyraźnie niższa od nowej części, a trwałość po regeneracji jest wystarczająca do planowanego zakresu prac. Ma to sens szczególnie przy dużej liczbie wymian i łatwym dostępie do usług regeneracyjnych.
Użyj skrótu: "o 1/3 krócej" → zostaje 2/3. Następnie 2/3 z 360 to 240 (bo 360/3 = 120, a 2×120 = 240). Jeśli proponowana cena jest wyższa niż 240, to w tym modelu nie jest opłacalna.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Opłacalność porównuje się przez koszt w relacji do trwałości."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Proporcje i zależności proporcjonalne: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – Proporcjonalność: https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – Ułamek: https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiał powtórkowy z matematyki: ułamki i proporcje
  • Notatki z ekonomiki eksploatacji maszyn rolniczych: koszt użytkowania a trwałość elementów
  • Zadania treningowe: porównywanie wariantów (nowe vs regenerowane) dla różnych skróceń trwałości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego