KWALIFIKACJA HGT2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 14.
Koncentrat pomidorowy otrzymuje się, stosując procesy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koncentrat pomidorowy to produkt uzyskiwany głównie przez zagęszczanie (odparowanie części wody z pulpy/przecieru), a następnie utrwalany obróbką cieplną, najczęściej pasteryzacją. Procesy takie jak marynowanie nie są typowe dla koncentratów, a suszenie prowadzi raczej do proszku lub suszu, nie do koncentratu.

Pełne wyjaśnienie:

Koncentrat pomidorowy powstaje z rozdrobnionych pomidorów (pulpy/przecieru) poprzez zwiększenie udziału suchej masy. Osiąga się to przez zagęszczanie, czyli odparowanie części wody (w praktyce przemysłowej zwykle w wyparkach, w gastronomii analogicznie przez dłuższą redukcję).

Po zagęszczeniu produkt musi być utrwalony, aby był bezpieczny i trwały mikrobiologicznie. Najczęściej stosuje się pasteryzację (ogrzanie w odpowiednim czasie i temperaturze oraz szczelne opakowanie), ponieważ ogranicza rozwój drobnoustrojów i stabilizuje produkt podczas przechowywania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Suszenia i marynowania" – suszenie usuwa wodę niemal do postaci suszu/proszku, a marynowanie to utrwalanie w zalewie (zwykle kwaśnej/solnej). To inny typ przetworu niż koncentrat.
  • "Suszenia i pasteryzacji" – po suszeniu pasteryzacja nie jest typowym krokiem technologicznym dla suszu; ponadto suszenie nie daje konsystencji koncentratu.
  • "Zagęszczania i marynowania" – marynowanie dotyczy zwykle całych lub krojonych warzyw/owoców w zalewie, a koncentrat jest przetworem przecierowym utrwalanym termicznie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie produktu pojawia się "koncentrat", zwykle kluczowe jest zagęszczanie/odparowanie, a następnie jedna z metod utrwalania – najczęściej obróbka cieplna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koncentrat pomidorowy to przetwór z pomidorów o podwyższonej zawartości suchej masy, uzyskany przez odparowanie części wody z pulpy lub przecieru. Jest produktem gęstym, intensywnym w smaku i barwie, zwykle utrwalanym obróbką cieplną, aby był trwały i bezpieczny.
Kluczowe są dwa etapy: zagęszczanie (odparowanie wody, aby zwiększyć ekstrakt) oraz utrwalanie termiczne, najczęściej pasteryzacja. Dzięki temu produkt ma odpowiednią gęstość i dłuższą trwałość mikrobiologiczną.
Pasteryzacja ogranicza liczbę drobnoustrojów i aktywność enzymów, co zmniejsza ryzyko zepsucia. W połączeniu ze szczelnym opakowaniem pozwala uzyskać produkt stabilny w przechowywaniu, bez potrzeby dodawania zalew czy metod typowych dla marynat.
Nie w typowym rozumieniu technologii. Marynowanie dotyczy utrwalania produktów w zalewie (najczęściej kwaśnej/solnej) i częściej odnosi się do kawałków warzyw lub owoców. Koncentrat jest przetworem przecierowym i standardowo utrwala się go obróbką cieplną.
Koncentrat to produkt zagęszczony (gęsta masa), a susz to produkt odwodniony do postaci suchej (płatki, granulaty, proszek). Suszenie zmienia strukturę i sposób użycia w kuchni, a koncentrat jest przeznaczony do rozpuszczania/rozprowadzania w potrawach.
Gdy potrzebujesz mocniejszego smaku i koloru przy mniejszej objętości, np. w sosach, gulaszach, zupach czy marynatach do mięs. Koncentrat szybciej "buduje" pomidorowy profil potrawy, a przecier jest łagodniejszy i bardziej wodnisty.
Najczęstsze pomyłki to mylenie utrwalania termicznego (pasteryzacja/sterylizacja) z chemicznym (marynowanie, solenie) oraz utożsamianie każdego trwałego przetworu z suszeniem. Warto zawsze dopasować metodę do formy produktu: masa przecierowa zwykle nie jest "marynatą".
W praktyce przemysłowej koncentraty są utrwalane cieplnie, ale konkretny parametr procesu może zależeć od opakowania i receptury (np. pasteryzacja lub inna forma obróbki cieplnej). Na egzaminie najczęściej sprawdza się ogólną zasadę: zagęszczanie + utrwalanie termiczne.
Zagęszczanie oznacza zwiększanie gęstości i zawartości suchej masy przez usunięcie części wody. Technologicznie jest to odparowanie (redukcja), które koncentruje smak, barwę i składniki. To podstawowy krok odróżniający koncentrat od zwykłego przecieru.
Ucz się w układzie: produkt → cel → proces. Dla koncentratu: cel to większa sucha masa, proces to zagęszczanie i utrwalenie cieplne. Zrób tabelę metod utrwalania (pasteryzacja, sterylizacja, suszenie, marynowanie) i dopasuj je do typowych wyrobów warzywnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Koncentrat pomidorowy to produkt uzyskiwany głównie przez zagęszczanie (odparowanie części wody z pulpy/przecieru), a następnie utrwalany obróbką cieplną, najczęściej pasteryzacją."

Źródła:

  • Codex Alimentarius: Standard for Processed Tomato Concentrates (CXS 57-1981) – opis produktu i wymagań dla koncentratów pomidorowych (zakres: koncentracja i obróbka cieplna), https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/codex-texts/list-standards/en/ (dostęp 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica: "Tomato paste" – ogólny opis wytwarzania (koncentracja przez odparowanie i obróbka cieplna), https://www.britannica.com/ (wyszukiwane hasło: tomato paste; dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z technologii gastronomicznej i towaroznawstwa żywności (działy: przetwórstwo warzyw, utrwalanie żywności)
  • Materiały szkolne o metodach utrwalania żywności (pasteryzacja, sterylizacja, suszenie, marynowanie)
  • Standardy/opracowania branżowe dotyczące przetworów pomidorowych (opis procesu: koncentracja + obróbka cieplna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego