Konto niebilansowe (pozabilansowe) to konto używane do ewidencji zdarzeń i składników, które nie są ujmowane w aktywach ani pasywach bilansu oraz nie wpływają bezpośrednio na wynik finansowy. W praktyce dotyczy to przede wszystkim składników niewłasnych (obcych), powierzonych jednostce np. do przechowania, przetworzenia albo sprzedaży komisowej. Takie ujęcie jest potrzebne, aby zapewnić kontrolę ilościowo-wartościową i odpowiedzialność materialną, ale bez "dopisywania" cudzej własności do majątku jednostki.
Odpowiedź "Zapasy obce" jest poprawna, ponieważ oznacza ewidencję cudzych materiałów lub towarów znajdujących się w jednostce. Jednostka może fizycznie dysponować tymi zapasami (magazyn, produkcja), ale nie jest ich właścicielem, więc nie powinna wykazywać ich w aktywach. Ewidencja pozabilansowa pozwala jednak wykazać stan i rozliczyć powierzenie.
- "Koszty zakupu" to konto kosztowe (wynikowe) – służy do ujmowania kosztów związanych z zakupem i wpływa na rachunek zysków i strat, więc nie jest kontem pozabilansowym.
- "Środki trwałe w budowie" to konto bilansowe aktywów – odzwierciedla nakłady na budowę/nabycie środka trwałego, które będą wykazane w bilansie.
- "Zobowiązania wekslowe" to konto bilansowe pasywów – pokazuje zobowiązania jednostki, a więc pozycję bilansową.
Na egzaminie warto zapamiętać regułę: "obce składniki majątku" → ewidencja pozabilansowa. Natomiast koszty (w tym koszty zakupu) zawsze wiążą się z wynikiem finansowym, a zobowiązania i środki trwałe w budowie – z bilansem.
