KWALIFIKACJA MOD11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 5.
Kontrola organoleptyczna materiałów w belach przeprowadzana przed rozkrojem ma na celu między innymi ustalenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola organoleptyczna w belach (ocena wzrokiem i dotykiem) służy m.in. wykryciu widocznych niezgodności materiału przed rozkrojem, takich jak zaciągnięcia, przerwy w osnowie/wątku czy plamy, czyli błędy tkackie. Nie jest to ustalanie raportu splotu, pomiar metrażu ani badanie wskaźników użytkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola organoleptyczna materiałów w belach wykonywana przed rozkrojem to ocena prowadzona przede wszystkim wzrokowo (i pomocniczo dotykowo) w celu wychwycenia wad widocznych na materiale, zanim zostanie on pocięty na elementy odzieży. Jej sens jest praktyczny: jeśli wada zostanie wykryta dopiero po rozkrojeniu, straty materiałowe i czasowe są dużo większe, a ryzyko reklamacji rośnie.

Dlatego odpowiedź "błędów tkackich" jest właściwa: do typowych ustaleń podczas takiej kontroli należą różnego rodzaju defekty powierzchni, np. przerwy i zgrubienia w nitkach, zaciągnięcia, pasy, nierówności, uszkodzenia mechaniczne czy odchylenia wzoru/kraty w tkaninach wzorzystych. Wady te wpływają bezpośrednio na wygląd elementów wyrobu po skrojeniu i uszyciu.

Odpowiedź "raportu splotu" nie pasuje do kontroli organoleptycznej przed rozkrojem, ponieważ raport (powtarzalność) splotu i jego opis to zagadnienie bardziej z obszaru konstrukcji/technologii tkaniny oraz dokumentacji materiałowej, a nie podstawowej oceny jakości bieżącej partii w belce.

Odpowiedź "długości materiału" dotyczy czynności pomiarowych (metraż, długość w belce), które mogą być wykonywane przy przyjęciu dostawy lub rozliczeniu zużycia, ale nie stanowią istoty kontroli organoleptycznej, która koncentruje się na wadach i niezgodnościach widocznych.

Odpowiedź "wskaźników użytkowych" odnosi się do parametrów takich jak odporność na ścieranie, kurczliwość, wybarwienie czy higroskopijność. To zwykle wymaga badań i metod pomiarowych, a nie oględzin w krojowni przed rozkrojem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "organoleptyczna", szukaj odpowiedzi związanej z tym, co można ocenić zmysłami na materiale (wady, uszkodzenia, zabrudzenia, nierówności), a nie z dokumentacją technologiczną czy badaniami laboratoryjnymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ocena materiału wykonywana głównie wzrokiem (czasem także dotykiem) bez aparatury pomiarowej. Polega na obejrzeniu tkaniny w belce pod kątem widocznych wad, uszkodzeń i niezgodności, zanim materiał trafi do rozkroju.
Najczęściej są to wady widoczne na powierzchni: zaciągnięcia, przerwy w nitkach, zgrubienia, pasy, nierówności splotu, zabrudzenia, plamy, uszkodzenia mechaniczne oraz błędy we wzorze. Takie defekty traktuje się jako wady/błędy tkackie.
Przed rozkrojem można wykryć wady na dużej powierzchni i ominąć je w układzie szablonów albo odrzucić fragment materiału. Po skrojeniu wada może trafić w element odzieży, co powoduje straty materiału, czasu pracy i ryzyko reklamacji.
Zwykle nie jest to jej główny cel. Pomiar metrażu to czynność pomiarowa i rozliczeniowa (przyjęcie dostawy, kontrola ilości), natomiast kontrola organoleptyczna skupia się na jakości widocznej: wadach, uszkodzeniach i zabrudzeniach materiału.
To defekty powstałe na etapie wytwarzania tkaniny (proces tkacki), które są widoczne na materiale, np. nierówności, braki nitek, zgrubienia, nieciągłości wzoru czy pasy. W krojowni takie błędy są istotne, bo wpływają na wygląd gotowego wyrobu.
Wady tkackie zwykle mają charakter strukturalny (wynik splotu i ułożenia nitek) i mogą się powtarzać. Zabrudzenia to plamy lub naloty, a uszkodzenia transportowe to np. rozdarcia czy przetarcia na brzegach. W praktyce oba typy problemów też wychwyca się organoleptycznie.
Nie w pełnym zakresie. Wskaźniki użytkowe (np. odporność na ścieranie, trwałość barwy, kurczliwość) wymagają metod badawczych i pomiarów. Organoleptycznie można co najwyżej wstępnie ocenić "wrażenie" materiału (chwyt), ale to nie zastępuje badań parametrów.
Najczęściej stosuje się dobre oświetlenie, stół/urządzenie do przewijania i przeglądu tkaniny oraz proste pomoce, np. miarkę do zaznaczania odcinków. Celem jest wygodne rozłożenie i obejrzenie materiału, aby szybko zauważyć wady powierzchni.
Częsty błąd to mylenie oględzin jakości z pomiarem metrażu lub z badaniami laboratoryjnymi. Uczniowie wybierają odpowiedzi "technicznie brzmiące", np. o wskaźnikach użytkowych, mimo że organoleptycznie ocenia się przede wszystkim to, co widać na materiale przed krojeniem.
Warto uczyć się na przykładach zdjęć i próbek: rozpoznawać zaciągnięcia, przerwy w nitkach, pasy, plamy, uszkodzenia. Pomaga też powiązanie etapów procesu: przed rozkrojem szuka się wad widocznych, a parametry użytkowe kojarzy się z badaniami i normami.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Nie jest to ustalanie raportu splotu, pomiar metrażu ani badanie wskaźników użytkowych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa materiałów włókienniczych dla kierunków odzieżowych
  • Materiały dydaktyczne z pracowni kroju i szycia dotyczące przyjęcia i przygotowania tkanin
  • Instrukcje zakładowe kontroli jakości w krojowni (procedury odbioru materiału)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego