KWALIFIKACJA TKO2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 24.
Kontrolę przylegania iglicy do opornicy na wysokości jej ostrza sprawdza się wkładką o grubości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar "przylegania" na ostrzu iglicy wykonuje się przez sprawdzenie, czy między iglicą a opornicą nie występuje nadmierna szczelina. Wkładka 1 mm odpowiada kontroli bardzo małego luzu w strefie ostrza. Większe grubości (3–6 mm) oznaczałyby zbyt duży prześwit i nie spełniałyby kryterium przylegania.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola przylegania iglicy do opornicy na wysokości ostrza dotyczy miejsca, w którym prawidłowy styk powinien być szczególnie pewny. Celem sprawdzenia jest potwierdzenie, że iglica w położeniu przylegającym rzeczywiście "zamknęła" się na opornicy i nie tworzy się szczelina mogąca skutkować niepewnym prowadzeniem zestawu kołowego.

W praktyce wykorzystuje się wkładkę (najczęściej jako element szczelinomierza) o określonej grubości. Jeżeli wkładka o grubości 1 mm nie wchodzi w szczelinę na wysokości ostrza, oznacza to, że luz jest mniejszy od 1 mm, czyli przyleganie jest wystarczająco ścisłe dla tego punktu kontroli. Jeżeli natomiast wkładka 1 mm wchodzi swobodnie, sugeruje to nieprzyleganie i potrzebę dalszej diagnostyki (np. regulacji napędu/cięgien, oceny zużycia elementów rozjazdu, sprawdzenia czystości i przeszkód w obrębie opornicy).

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe w tym kontekście?

  • "3 mm" jest wartością znacznie większą od typowego kryterium "przylegania" na ostrzu. Użycie tak grubej wkładki mogłoby fałszywie sugerować poprawność, mimo że w rzeczywistości szczelina 1–2 mm nadal stanowiłaby nieprawidłowość.
  • "4 mm" jeszcze bardziej oddala się od idei kontroli przylegania; tak duży prześwit odpowiada raczej sytuacji wyraźnego nieprzylegania, a nie kontroli jakości styku.
  • "6 mm" jest wartością skrajnie dużą dla strefy ostrza iglicy i w praktyce wskazywałaby na poważny problem ustawienia lub stanu elementów rozjazdu, a nie na standardowy próg kontrolny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "przyleganie" i dodatkowo "na wysokości ostrza", zwykle chodzi o bardzo małą dopuszczalną szczelinę. Odpowiedź z najmniejszą grubością wkładki jest wtedy najbardziej spójna z celem kontroli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przyleganie oznacza, że iglica w położeniu nastawionym styka się z opornicą na wymaganej długości i nie tworzy się istotna szczelina. To warunek prawidłowego prowadzenia kół i ograniczenia ryzyka "nabiegania" na źle ułożoną iglicę.
Najczęściej używa się wkładek pomiarowych lub szczelinomierza (zestawu blaszek o znanej grubości). Pozwala to szybko ocenić, czy w danym punkcie występuje prześwit oraz czy mieści się on w przyjętym kryterium przylegania.
Ostrze iglicy jest newralgiczną strefą, bo to tam koło najłatwiej "zaczepia" o nieprawidłowo ułożony element. Kontrola w tym miejscu daje wczesną informację o błędnej nastawie, zużyciu, zabrudzeniu lub przeszkodach uniemożliwiających domknięcie.
W typowym ujęciu jest to próg kontrolny: jeśli wkładka 1 mm wchodzi w szczelinę na ostrzu, przyleganie może być niewystarczające. Jeśli nie wchodzi, luz jest mniejszy od 1 mm, co wskazuje na ścisły styk w badanym punkcie.
Zbyt duża szczelina może powodować niepewne prowadzenie zestawu kołowego, wzrost ryzyka wjechania koła między elementy rozjazdu, przyspieszone zużycie oraz trudności w utrzymaniu wymaganej geometrii. W praktyce wymaga to diagnostyki i regulacji lub naprawy.
Kontrolę wykonuje się podczas przeglądów okresowych, po pracach regulacyjnych, po naprawach rozjazdu lub napędu, a także po zgłoszeniach nieprawidłowości w pracy rozjazdu. Jest to typowy element oceny stanu technicznego i bezpieczeństwa.
W kontekście "przylegania na ostrzu" spodziewa się bardzo małego luzu, więc duże wartości wkładek zwykle nie pasują do celu kontroli. Tak grube wkładki wskazywałyby na wyraźne nieprzyleganie, a nie na standardowe kryterium potwierdzenia domknięcia iglicy.
Częsty błąd to ignorowanie doprecyzowania "na wysokości ostrza" i wybór wartości kojarzonej z innym pomiarem. Drugi błąd to założenie, że "większa wkładka" jest lepsza, mimo że przyleganie dotyczy minimalnej szczeliny.
Nie w pełni. Przyleganie jest jednym z kluczowych kryteriów, ale liczy się też poprawna geometria, stan ślizgów, napędu, zamknięć i elementów ryglujących oraz brak przeszkód. Diagnostyka rozjazdu obejmuje zwykle kilka uzupełniających sprawdzeń.
Warto uczyć się nazw elementów (iglica, opornica), celów kontroli (przyleganie, domknięcie, luz), typowych narzędzi (szczelinomierz, wkładki) i logiki pomiaru: gdzie mierzymy i co oznacza wynik. Pomaga rozwiązywanie testów oraz praca na schematach rozjazdu.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pomiar "przylegania" na ostrzu iglicy wykonuje się przez sprawdzenie, czy między iglicą a opornicą nie występuje nadmierna szczelina."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budowy oraz utrzymania rozjazdów kolejowych
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji urządzeń SRK dotyczące rozjazdów
  • Instrukcje zakładowe/zarządcze dotyczące oględzin i pomiarów rozjazdów (właściwe dla miejsca pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego