Konwergometr jest przyrządem używanym w górnictwie podziemnym do pomiaru konwergencji wyrobiska, czyli zmian geometrycznych wyrobiska w czasie (zwykle zmniejszania się jego wymiarów pod wpływem nacisku górotworu i deformacji obudowy). W praktyce pomiar może dotyczyć różnych kierunków (np. między ociosami lub między stropem i spągiem), a więc obejmuje także zmiany wysokości wyrobiska.
Dlatego odpowiedź: "zmian wysokości wyrobisk górniczych" jest poprawna – opisuje typowy i bardzo istotny w praktyce przypadek konwergencji: zbliżanie się stropu do spągu, które może świadczyć o zaciskaniu się wyrobiska, utracie stateczności lub konieczności wzmocnień obudowy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "rozwarstwienia stropu" – rozwarstwienia (odspojenia warstw) rozpoznaje się innymi metodami, np. obserwacją, otworami kontrolnymi lub specjalistycznymi wskaźnikami/sondami. Konwergometr nie jest typowo czujnikiem rozwarstwień, tylko miernikiem zmiany odległości/wymiaru.
- "naprężeń wewnątrz calizny" – naprężenia w górotworze mierzy się czujnikami naprężeń i metodami geomechanicznymi. Konwergometr rejestruje skutek działania naprężeń (przemieszczenia/deformacje), a nie same naprężenia.
- "wytrzymałości stropu" – wytrzymałość to cecha materiału/warstw górotworu, określana badaniami laboratoryjnymi lub terenowymi (np. testami wytrzymałościowymi). Konwergometr nie mierzy wytrzymałości, tylko zmianę geometrii wyrobiska.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się pomiar "zmian wymiaru/odległości/przekroju" wyrobiska, jest to typowe skojarzenie z konwergencją i konwergometrem. Natomiast "naprężenia" i "wytrzymałość" to zwykle osobna grupa wielkości i osobne przyrządy.
