KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 32.
Do pomiaru wilgotności powietrza kopalnianego stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej").
Manometr mierzy ciśnienie, anemometr prędkość przepływu powietrza, a pirometr temperaturę (zwykle bezdotykowo), więc nie są właściwe do pomiaru wilgotności.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność powietrza jest jednym z kluczowych parametrów mikroklimatu w wyrobiskach podziemnych. Do jej oceny klasycznie stosuje się psychrometr, czyli zestaw umożliwiający porównanie temperatury "suchej" (termometr suchy) i "mokrej" (termometr z nawilżonym oplotem). Różnica tych temperatur pozwala określić stopień nawilżenia powietrza, a więc wilgotność.

Odpowiedź "psychrometr." jest poprawna, ponieważ jest to przyrząd przeznaczony właśnie do pomiaru/wyznaczania wilgotności powietrza.

Pozostałe propozycje dotyczą innych wielkości fizycznych:

  • "manometr." – służy do pomiaru ciśnienia (np. w instalacjach, przewodach, zbiornikach). Nie informuje o zawartości pary wodnej w powietrzu.
  • "anemometr." – mierzy prędkość przepływu powietrza (istotne w wentylacji), ale nie mierzy wilgotności; może być używany równolegle z przyrządami wilgotnościowymi.
  • "pirometr." – służy do pomiaru temperatury, często metodą bezdotykową (na podstawie promieniowania). To inna wielkość niż wilgotność.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się wilgotność, szukaj w odpowiedziach nazw typu psychrometr/higrometr/termohigrometr. Jeśli pojawia się prędkość powietrza, właściwy będzie anemometr; dla ciśnienia – manometr; dla temperatury – termometr lub pirometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza. Wykorzystuje porównanie temperatury termometru suchego i mokrego; na tej podstawie określa się stopień nawilżenia powietrza (wilgotność).
Wilgotność opisuje zawartość pary wodnej w powietrzu. W praktyce spotkasz m.in. wilgotność względną (w %) oraz pojęcia związane z parowaniem i odczuwaniem temperatury w mikroklimacie.
Anemometr jest przeznaczony do pomiaru prędkości przepływu powietrza (ruchu powietrza w wyrobisku). To inny parametr niż wilgotność; oba są ważne w wentylacji, ale mierzy się je różnymi przyrządami.
Manometr mierzy ciśnienie (np. w instalacjach, przewodach, urządzeniach). Może być używany w wielu zastosowaniach technicznych, ale nie daje informacji o zawartości pary wodnej w powietrzu.
Pirometr służy do pomiaru temperatury, często bezdotykowo (na podstawie promieniowania). Stosuje się go tam, gdzie kontaktowy pomiar jest trudny lub niebezpieczny, ale nie służy do oceny wilgotności.
W praktyce często używa się elektronicznych higrometrów lub termohigrometrów, które szybko podają wilgotność i temperaturę. Psychrometr pozostaje klasycznym rozwiązaniem i bywa omawiany w podstawach metrologii.
Poza wilgotnością typowo kontroluje się temperaturę powietrza, prędkość przepływu, a w zależności od potrzeb także ciśnienie oraz skład atmosfery (np. zawartość gazów). Dobór przyrządu zależy od mierzonej wielkości.
Najprościej po skojarzeniu z wielkością: psychrometr → wilgotność, anemometr → prędkość powietrza. Gdy w pytaniu jest "wilgotność", odpowiedź z rdzeniem "psychro-" zwykle wskazuje właściwy przyrząd.
Wilgotność wpływa na komfort cieplny, odczuwalną temperaturę, tempo parowania potu i obciążenie organizmu. W połączeniu z temperaturą i ruchem powietrza determinuje warunki pracy i może zwiększać ryzyko przegrzania.
Najczęściej myli się przyrządy o podobnie brzmiących nazwach lub wybiera urządzenie "kojarzące się z powietrzem" bez sprawdzenia, co dokładnie mierzy. Pomaga nauka par: wilgotność–psychrometr, prędkość–anemometr, ciśnienie–manometr.
info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej")."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Psychrometr — https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): Manometr — https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): Anemometr — https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń i zagrożeń klimatycznych (mikroklimat)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące pomiarów atmosfery i mikroklimatu
  • Podstawy metrologii: przyrządy do pomiaru wilgotności (psychrometr, higrometr, termohigrometr)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego