KWALIFIKACJA HGT2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 20.
Korzystając z danych w tabeli wskaż, w którym przetworze owocowym nastąpił największy ubytek witaminy C, jeżeli 100 g świeżych truskawek zawiera 62 mg witaminy C.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zawartości witaminy C w różnych przetworach owocowych na bazie truskawek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać największy ubytek witaminy C, porównaj wartości z tabeli z poziomem dla świeżych truskawek (62 mg/100 g). Dla każdego przetworu policz różnicę: 62 mg minus wartość z tabeli. Największa różnica oznacza największą stratę i ten przetwór należy wybrać.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu punktem odniesienia jest zawartość witaminy C w 100 g świeżych truskawek: 62 mg. Tabela (dołączona do pytania) podaje zawartość witaminy C w wybranych przetworach owocowych. Aby odpowiedzieć poprawnie, trzeba wykonać to samo działanie dla każdej pozycji z tabeli.

Krok 1: odczyt danych
Odczytaj z tabeli, ile mg witaminy C przypada na 100 g danego przetworu. Upewnij się, że porównujesz wartości w tej samej jednostce i dla tej samej masy produktu (100 g).

Krok 2: obliczenie ubytku
Ubytek rozumiemy jako różnicę między wartością początkową (świeży surowiec) a wartością w produkcie po przetworzeniu:
ubytek = 62 mg − (wartość z tabeli dla przetworu).

Krok 3: porównanie wyników
Po obliczeniu ubytku dla wszystkich przetworów wybierz ten, dla którego różnica jest największa. To właśnie oznacza "największy ubytek".

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Konfitura truskawkowa"?
Wynika to z tego, że w zestawieniu tabelarycznym ta pozycja daje największą różnicę względem 62 mg/100 g świeżych truskawek, czyli po przetworzeniu pozostaje w niej najmniej witaminy C w przeliczeniu na 100 g produktu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedzi wskazujące inne przetwory są błędne, gdy ich ubytek (62 mg minus wartość z tabeli) jest mniejszy, nawet jeśli intuicyjnie wydają się "bardziej przetworzone".
  • Częsty błąd polega na wybraniu przetworu o największej zawartości witaminy C, a zadanie wymaga wskazania największej straty.
  • Inny błąd to porównywanie samych wartości z tabeli bez odjęcia ich od 62 mg, co zmienia kryterium i może prowadzić do złego wyboru.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wypisz obliczone ubytki obok nazw przetworów. To minimalizuje ryzyko pomyłki i pozwala szybko wskazać największą różnicę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Ubytek liczysz jako różnicę między wartością dla surowca a wartością z tabeli dla przetworu.

W tym zadaniu: ubytek = 62 mg − (mg witaminy C/100 g z tabeli). Największy wynik oznacza największą stratę.

To wartość odniesienia, czyli "punkt startowy". Dzięki niej nie porównujesz tylko samych liczb z tabeli, ale liczysz, ile witaminy C ubyło po przetworzeniu względem świeżego produktu.

To sytuacja, w której po przetworzeniu w 100 g produktu zostaje najmniej witaminy C w porównaniu z 100 g świeżych truskawek.

Matematycznie: to największa różnica między 62 mg a wartością z tabeli.

W tym typie zadania zwykle tak, bo punkt odniesienia (62 mg/100 g) jest stały.

Jednak bezpieczniej jest policzyć różnicę dla każdej pozycji, bo czasem tabele mogą dotyczyć innych porcji lub innych owoców jako surowca.

Najczęściej myli się kryterium: wybiera się produkt z największą zawartością witaminy zamiast największej straty.

Drugi błąd to brak odjęcia od wartości początkowej (tu 62 mg) i porównywanie samych danych z tabeli.

Witamina C jest wrażliwa m.in. na długie ogrzewanie, dostęp tlenu i długie przechowywanie.

Dlatego w praktyce gastronomicznej ważne są krótsze procesy, odpowiednie opakowanie oraz ograniczanie kontaktu z powietrzem.

Wynika to z charakteru procesu: często obejmuje dłuższe podgrzewanie i odparowanie wody, co sprzyja rozkładowi witaminy C.

Dodatkowo przechowywanie po produkcji może zwiększać straty, jeśli produkt ma kontakt z tlenem.

Tak. Porównanie ma sens tylko wtedy, gdy wszystkie wartości dotyczą tej samej podstawy (np. mg/100 g).

Jeśli w tabeli byłaby inna porcja, trzeba by przeliczyć, inaczej wynik "największego ubytku" może wyjść błędny.

Najpierw sprawdź nagłówek kolumny: czy podano mg witaminy C na 100 g produktu, na porcję, czy na 100 ml.

Potem porównuj tylko wartości o tej samej jednostce. Gdy jednostki są różne, wykonaj przeliczenie przed odejmowaniem.

Ćwicz schemat: odczyt → zapis danych → jedno działanie → porównanie.

Rób notatki pośrednie (np. ubytki obok nazw produktów) i zawsze sprawdzaj jednostki. To ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.

info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby wskazać największy ubytek witaminy C, porównaj wartości z tabeli z poziomem dla świeżych truskawek (62 mg/100 g)."

Materiały:

  • Podręczniki z technologii gastronomicznej i towaroznawstwa żywności (działy: owoce, przetwory, straty składników)
  • Materiały dydaktyczne o witaminach w żywności (stabilność witaminy C, czynniki strat)
  • Ćwiczenia z czytania tabel wartości odżywczych i wykonywania prostych obliczeń porównawczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego