KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 11.
Korzystając z danych zawartych w tabeli oblicz, ile maszyno-godzin pracował walec wibracyjny samojezdny o masie 7,5 t przy wykonywaniu koryta głębokości 0,25 m w gruncie III kategorii o powierzchni 200 m2?
Ilustracja przedstawia tabelę z katalogu nakładów rzeczowych, która dotyczy wykonywania koryt na całej szerokości jezdni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacza się wielkość robót: objętość koryta to powierzchnia 200 m2 pomnożona przez głębokość 0,25 m, czyli 50 m3. Następnie z tabeli dobiera się normę/wydajność dla walca wibracyjnego 7,5 t w gruncie III kategorii i oblicza czas jako objętość podzieloną przez wydajność. Wynik odpowiada 1,72 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na obliczeniu czasu pracy maszyny w maszyno-godzinach (m-g) na podstawie danych o wielkości robót oraz normatywu/wydajności podanego w tabeli.

1) Ustalenie wielkości robót
Wykonywane jest koryto o powierzchni 200 m2 i głębokości 0,25 m. Dla robót polegających na wykonaniu koryta kluczowa jest objętość (m3):
V = P × h.
Po podstawieniu: V = 200 × 0,25 = 50 m3.

2) Dobór danych z tabeli
Z tabeli należy odczytać pozycję odpowiadającą jednocześnie:

  • typowi maszyny: walec wibracyjny samojezdny,
  • masie: 7,5 t (ważne, bo wydajność zależy od klasy/masy sprzętu),
  • rodzajowi robót: wykonywanie koryta,
  • warunkom gruntowym: grunt III kategorii.
W tabelach spotyka się dwa równoważne zapisy: wydajność (np. m3/h) albo normę czasu (np. m-g na jednostkę robót). Trzeba sprawdzić nagłówki tabeli i użyć właściwego wzoru.

3) Obliczenie maszyno-godzin
Jeżeli tabela podaje wydajność Q w m3/h, to czas pracy:
t = V / Q.
Jeżeli tabela podaje normę czasu n w m-g/m3, to:
t = V × n.
Po zastosowaniu wartości odczytanej z tabeli dla podanych warunków otrzymuje się 1,72 m-g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,86 m-g często wynika z pominięcia części robót lub z użycia niewłaściwej pozycji tabeli (np. dla innej masy walca lub innej kategorii gruntu), ewentualnie z błędnego przeliczenia objętości.
  • 1,56 m-g to typowy skutek odczytu sąsiedniej wartości w tabeli (np. dla zbliżonych parametrów) albo zaokrągleń pośrednich, które zmieniają wynik końcowy.
  • 0,70 m-g zwykle wskazuje na błąd jednostek (traktowanie 200 m2 jako m3 lub nieużycie głębokości 0,25 m) albo zastosowanie wydajności nieadekwatnej do robót korytowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki. Jeśli w obliczeniach nie pojawi się m3, to prawdopodobnie nie policzono objętości koryta, a wtedy wynik czasu pracy walca będzie przypadkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość koryta liczysz ze wzoru V = P × h. Gdy masz powierzchnię w m2 i głębokość w metrach, wynik wychodzi w m3. To pierwszy krok przed użyciem tabel wydajności lub norm czasu, bo większość norm odnosi się do 1 m3 robót.
Maszyno-godzina (m-g) to jednostka czasu pracy sprzętu: 1 m-g oznacza pracę maszyny przez 1 godzinę. W zadaniach egzaminacyjnych m-g wyznacza się na podstawie normy czasu lub wydajności z tabel, aby planować dobór sprzętu, koszty i harmonogram robót.
Najpierw dobierz w tabeli pozycję zgodną z maszyną i warunkami (np. masa walca, kategoria gruntu, rodzaj robót). Potem sprawdź jednostkę: jeśli tabela podaje m3/h, liczysz t = V / Q. Jeśli podaje m-g/m3, liczysz t = V × n.
Kategoria gruntu opisuje trudność urabiania i zagęszczania. Im trudniejsze warunki, tym zwykle mniejsza wydajność i większa norma czasu, bo rosną opory, liczba przejazdów i spada prędkość robocza. Dlatego w tabelach dla tej samej maszyny są różne wartości zależnie od kategorii gruntu.
Najczęściej myli się m2 z m3 (pomija się głębokość), odczytuje złą kolumnę/wiersz tabeli (np. inną masę maszyny), odwraca się wzór (dzieli się nie to, co trzeba) oraz zaokrągla się wyniki pośrednie zbyt wcześnie. Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
To zależy od tego, co podaje tabela. Wydajność (np. m3/h) oznacza, ile robót zrobisz w 1 godzinę, więc czas liczysz przez dzielenie: objętość / wydajność. Norma czasu (m-g na jednostkę) mówi, ile czasu potrzeba na 1 m3, więc czas liczysz przez mnożenie.
Może, ale tylko wtedy, gdy objętość robót jest mała lub tabela daje bardzo dużą wydajność. Dla koryta liczy się m3: przy 200 m2 i 0,25 m to 50 m3. Jeśli z tabeli wynika, że walec wykona więcej niż 50 m3 w godzinę, wtedy czas wyjdzie poniżej 1 m-g.
Zrób kontrolę zdroworozsądkową: policz objętość w m3 i porównaj z typową wydajnością godzinową z tabel (rzędu kilkudziesięciu m3/h dla prostych robót). Jeśli wynik wychodzi skrajnie niski (np. ułamki godziny) albo bardzo wysoki, najpierw sprawdź jednostki i dobór pozycji tabeli.
W tabeli szukasz dokładnie typu maszyny (walec wibracyjny samojezdny) oraz przedziału masy obejmującego 7,5 t. Następnie wybierasz warunki pracy: koryto oraz odpowiednią kategorię gruntu. Jeśli w tabeli są różne warianty (np. warunki trudne/normalne), wybierz opis zgodny z treścią zadania.
Ćwicz schemat: 1) oblicz wielkość robót (m3), 2) dobierz normę/wydajność z tabeli, 3) policz m-g i kontroluj jednostki. Warto też trenować czytanie tabel: nagłówki, jednostki, przypisy i warunki stosowania norm, bo to tam najczęściej kryją się "pułapki" egzaminacyjne.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw wyznacza się wielkość robót: objętość koryta to powierzchnia 200 m2 pomnożona przez głębokość 0,25 m, czyli 50 m3."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót ziemnych i drogowych (wydajności i organizacja robót)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.13 dotyczące normowania pracy maszyn
  • Zbiory zadań obliczeniowych z robót ziemnych (objętości, wydajności, czas pracy sprzętu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego