KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 36.
Korzystając z informacji zamieszczonych w recepcie i tabeli oblicz koszt wykonania zapisanego leku.
Ilustracja przedstawia fragment recepty oraz tabelę z kosztami związanymi z wykonaniem leku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć koszt leku recepturowego, z recepty odczytuje się ilości surowców i rodzaj opakowania, a z tabeli ceny jednostkowe oraz ewentualną opłatę za sporządzenie. Następnie liczy się koszt każdej pozycji (ilość × cena), sumuje składowe i zaokrągla wynik do 0,01 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu punktem wyjścia są dwa źródła danych: recepta (co i w jakich ilościach należy użyć) oraz tabela (jakie są ceny jednostkowe surowców/opakowań i ewentualne stawki dodatkowe). Poprawny wynik uzyskuje się, gdy konsekwentnie połączysz te informacje i wykonasz rachunki w tej samej jednostce.

Jak poprawnie podejść do obliczeń:

  • Odczytaj z recepty wszystkie składniki oraz ich ilości. Upewnij się, że rozumiesz jednostki (np. g, mg, ml).
  • Dla każdego składnika znajdź w tabeli właściwą cenę jednostkową (np. cena za 1 g lub za 1 ml). Jeżeli tabela podaje inną jednostkę niż recepta, najpierw przelicz ilość.
  • Policz koszt składnika: ilość × cena jednostkowa. Zapisuj wyniki pośrednie, żeby uniknąć pomyłek.
  • Jeżeli w tabeli jest przewidziany koszt opakowania, dolicz go jako oddzielną pozycję.
  • Jeżeli tabela przewiduje opłatę za sporządzenie (lub inną stałą stawkę), uwzględnij ją zgodnie z warunkami z tabeli.
  • Na końcu zsumuj wszystkie składowe i wykonaj zaokrąglenie do grosza (0,01 zł) zgodnie z zasadami arytmetyki.

Dlaczego odpowiedzi błędne mogą kusić:

  • Wynik "35,56 zł" może wynikać z pominięcia jednej pozycji kosztowej (często opakowania albo stałej opłaty) lub z użycia nie tej ceny jednostkowej z tabeli.
  • Wynik "25,03 zł" bywa skutkiem pomyłki jednostek (np. potraktowania mg jak g), co gwałtownie zaniża koszt surowca.
  • Wynik "49,69 zł" może oznaczać podwójne doliczenie jakiejś składowej, zastosowanie ceny za większą jednostkę (np. za 10 g zamiast za 1 g) albo błędne zaokrąglanie w górę na wielu etapach.

Wskazówka egzaminacyjna: po uzyskaniu sumy sprawdź sens wyniku: czy uwzględniono wszystkie elementy z recepty i tabeli oraz czy nie ma skoku wartości typowego dla błędu jednostek (10×, 100×, 1000×).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw spisz wszystkie składniki i ilości z recepty. Następnie dopasuj do nich ceny jednostkowe z tabeli (po przeliczeniu jednostek, jeśli trzeba). Policz każdą pozycję jako ilość × cena, dodaj koszt opakowania i ewentualną opłatę z tabeli. Na końcu zsumuj i zaokrąglij do 0,01 zł.
Bo recepta i tabela mogą używać różnych jednostek (np. mg na recepcie i g w tabeli). Jeśli przepiszesz samą liczbę bez jednostki, koszt może wyjść 10×, 100× lub 1000× za mały albo za duży. Pomaga zapis: "ile mam" → "na jaką jednostkę jest cena" → "jak przeliczam".
Zwykle wlicza się koszt zużytych surowców (według ilości z recepty i cen z tabeli) oraz koszt opakowania, jeśli jest wskazany. Czasem tabela zawiera też dodatkową opłatę za sporządzenie. Kluczowe jest, by doliczyć dokładnie te elementy, które wynikają z danych zadania.
Gdy w recepcie lub tabeli jest informacja o rodzaju opakowania i jego cenie. Wtedy opakowanie traktujesz jak oddzielną pozycję kosztową. Jeśli tabela nie podaje opakowań, a recepta nie wskazuje jednoznacznie rodzaju, nie należy dopisywać własnych założeń, tylko trzymać się danych z zadania.
Najczęściej: (1) użycie ceny za inną jednostkę niż potrzeba, (2) pominięcie przecinka w cenie, (3) błędne przeliczenie mg↔g lub ml↔l, (4) zaokrąglanie każdej pozycji "na oko". Minimalizujesz to, zapisując obliczenia w kolumnach i zostawiając zaokrąglenie na koniec.
To zależy od instrukcji w tabeli lub polecenia. Jeśli brak wskazówek, bezpieczną praktyką egzaminacyjną jest liczenie z dokładnością pośrednią i zaokrąglenie końcowej sumy do 0,01 zł. Wcześniejsze zaokrąglanie wielu pozycji może "rozjechać" wynik o kilka groszy.
Zrób kontrolę logiczną: porównaj rząd wielkości wyniku z ilością surowców (czy nie jest 10×/100× za duży lub mały), sprawdź, czy uwzględniłeś wszystkie składniki z recepty, oraz czy doliczyłeś opakowanie/opłatę tylko wtedy, gdy były w danych. Na końcu sprawdź sumę ponownie inną metodą.
Kluczowe są: wykaz składników (nazwy surowców), ilości każdego składnika oraz informacja o postaci i opakowaniu, jeśli jest podana. Te elementy muszą dać się jednoznacznie powiązać z pozycjami w tabeli cen. Dodatkowe adnotacje na recepcie zwykle nie zmieniają rachunku, jeśli nie wpływają na ilości.
Różnice wynikają zwykle z innego przeliczenia jednostek, pominięcia jednej składowej (np. opakowania), użycia niewłaściwej ceny z tabeli albo innego sposobu zaokrąglania. Żeby temu zapobiec, warto prowadzić zapis: składnik → ilość → cena jednostkowa → koszt pozycji oraz wykonać krótką kontrolę końcowej sumy.
Ćwicz na krótkich zestawach: 3–6 składników, różne jednostki (mg, g, ml) i różne ceny jednostkowe. Trenuj schemat: przeliczenie jednostek → mnożenie → suma → zaokrąglenie. Dodatkowo rób "test sensu wyniku" (czy nie ma błędu 10×/100×) oraz ucz się typowych pułapek: opakowanie i opłata z tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć koszt leku recepturowego, z recepty odczytuje się ilości surowców i rodzaj opakowania, a z tabeli ceny jednostkowe oraz ewentualną opłatę za sporządzenie.

Materiały:

  • Zadania rachunkowe z receptury (mnożenie ilości przez cenę jednostkową, sumowanie, zaokrąglenia)
  • Materiały dydaktyczne szkoły z zakresu receptury i wyceny (tabele cen surowców i opakowań)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek (mg–g, g–kg, ml–l) w kontekście recept

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego