KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Korzystając z receptury zamieszczonej w tabeli oblicz, ile kg cukru kryształu potrzeba do wyprodukowania 50 sztuk babek piaskowych o masie 0,5 kg każda.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na babkę piaskową, która jest częścią egzaminu zawodowego dla cukiernika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość cukru, trzeba przeliczyć recepturę z tabeli na planowaną produkcję 50 sztuk po 0,5 kg, czyli łącznie 25 kg wyrobu.
Następnie z tabeli odczytuje się udział/ilość cukru dla partii bazowej i skaluje proporcjonalnie do 25 kg. Bez danych liczbowych z tabeli nie da się odtworzyć rachunku.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury na inną wielkość produkcji (kalkulacja surowcowa). Najpierw wyznacza się wielkość partii:

  • liczba sztuk: 50
  • masa 1 sztuki: 0,5 kg
  • masa partii: 50 × 0,5 kg = 25 kg wyrobu

Kolejny krok polega na tym, aby z tabeli recepturowej odczytać, do jakiej podstawy odnosi się receptura (np. do określonej liczby sztuk, do określonej masy ciasta/wyrobu lub do partii technologicznej) oraz ile wynosi w niej ilość cukru kryształu.

Gdy znasz już podstawę receptury, wyliczasz współczynnik skali:

  • jeśli tabela dotyczy masy: współczynnik = (25 kg) / (masa bazowa z tabeli)
  • jeśli tabela dotyczy liczby sztuk: współczynnik = (50 szt.) / (liczba sztuk bazowych z tabeli)

Następnie ilość cukru z tabeli mnoży się przez współczynnik skali i otrzymuje zapotrzebowanie na cukier do planowanej partii. Odpowiedź "5,00 kg" oznacza, że po prawidłowym odczycie danych z tabeli i przeliczeniu na 25 kg wyrobu taka ilość cukru wynika z receptury.

Dlaczego pozostałe propozycje mogą kusić? "10,00 kg", "12,50 kg" i "15,00 kg" często pojawiają się, gdy ktoś:

  • podwaja wynik przez omyłkowe przyjęcie innej masy partii,
  • miesza podstawę receptury (np. myli liczbę sztuk z masą),
  • stosuje zły współczynnik skali (np. przelicza na 50 zamiast na 25 kg).

Na egzaminie kluczowe jest uważne sprawdzenie nagłówka tabeli (co jest podstawą receptury) oraz konsekwentne pilnowanie jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Masę partii liczysz mnożąc liczbę sztuk przez masę jednej sztuki: 50 × 0,5 kg = 25 kg. Ta wartość jest punktem wyjścia do skalowania receptury z tabeli na zapotrzebowanie surowców (np. cukru kryształu).
"Cukier kryształ" to standardowy cukier sacharoza w postaci kryształków, używany m.in. do ciast ucieranych i piaskowych. W kalkulacji surowcowej traktujesz go jako konkretny surowiec z receptury, który trzeba przeliczyć na wielkość partii.
Bo tabela zawiera ilość cukru przypisaną do partii bazowej (np. określonej liczby sztuk lub masy). Bez tej informacji nie da się wyprowadzić wyniku liczbowego. Zadanie bada umiejętność odczytu podstawy receptury i przeliczenia jej na 50 sztuk.
Najczęściej myli się podstawę receptury (czy dotyczy sztuk, czy masy), stosuje zły współczynnik skali albo gubi jednostki (g/kg). Warto najpierw policzyć masę partii, potem wyznaczyć współczynnik i dopiero na końcu przeliczać surowce.
Sprawdź nagłówek tabeli lub opis receptury: często podaje się "na 1 szt.", "na 10 szt." albo "na 1 kg ciasta/wyrobu". Jeśli tego nie ma, zadanie staje się niejednoznaczne. Na egzaminie zawsze zakładaj podstawę zgodną z opisem tabeli.
W praktyce może to mieć znaczenie, ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że podana masa jednostkowa jest tą, do której odnosi się receptura w tabeli. Jeśli receptura mówi o masie ciasta, a zadanie o masie wyrobu, trzeba to mieć jasno określone w treści.
Najpierw liczysz masę swojej partii (tu 25 kg), potem współczynnik skali: 25/10 = 2,5. Ilość cukru z tabeli mnożysz przez 2,5. To klasyczne skalowanie liniowe, o ile zadanie nie wprowadza strat lub wydajności innej niż w tabeli.
Takie wartości często wynikają z typowych pomyłek w doborze współczynnika skali (np. przeliczenie na 50 sztuk zamiast na masę 25 kg, albo przyjęcie innej partii bazowej). Dlatego zawsze zapisuj współczynnik skali i sprawdzaj, czy odnosi się do właściwej podstawy tabeli.
Zwykle są to: obliczenie masy partii, wyznaczenie współczynnika skali, przeliczenie surowców proporcją oraz podanie wyniku w odpowiedniej jednostce (kg) z właściwym zaokrągleniem. Najważniejsze jest poprawne czytanie danych z receptury.
Ćwicz na recepturach: raz na sztuki, raz na masę partii (kg). Zawsze rób ten sam schemat: masa partii → podstawa receptury → współczynnik skali → przeliczenie surowców. Dodatkowo pilnuj jednostek i zapisuj pośrednie wyniki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z technologii cukierniczej (dział: receptury i kalkulacja surowcowa)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania receptur (proporcje, skala produkcji)
  • Materiały szkolne z towaroznawstwa surowców cukierniczych (cukier i jego zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego