KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 15.
Korzystając z zamieszczonego fragmentu DTR, określ wymiary uszczelnienia przedstawionego na rysunku Poz.7, który należy wymienić w chłodnicy typu 500.
Ilustracja przedstawia fragment dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) dotyczącej chłodnicy wody (oleju), z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W DTR dla chłodnicy typu 500 należy odszukać na rysunku element "Poz. 7" i odczytać przypisane mu wymiary uszczelnienia: D (średnica zewnętrzna) oraz d (wymiar przekroju/średnica). Poprawny komplet danych dla tej pozycji to "D=485 mm oraz d=8 mm"; pozostałe odpowiedzi mieszają wartości z innymi wariantami.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie sprawdza praktyczną umiejętność korzystania z dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR), czyli podstawowego źródła danych podczas eksploatacji i remontów urządzeń okrętowych. W pytaniu kluczowe są dwa elementy: identyfikacja właściwego komponentu na rysunku (oznaczenie Poz. 7) oraz odczyt właściwych wymiarów dla chłodnicy typu 500.

Wymiar D w tego typu zestawieniach oznacza zazwyczaj średnicę zewnętrzną (np. średnicę pierścienia/uszczelnienia), natomiast d odnosi się do wymiaru przekroju uszczelnienia (np. średnicy "sznura" O-ring lub grubości przekroju, zależnie od konstrukcji). Właściwa odpowiedź musi zawierać oba parametry jednocześnie, bo dopiero komplet D i d jednoznacznie identyfikuje część do zamówienia i montażu.

Odpowiedź "D=485 mm oraz d=8 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada wymiarom przypisanym w DTR do uszczelnienia z pozycji 7 dla chłodnicy typu 500. W praktyce oznacza to, że przy wymianie należy dobrać element o średnicy zewnętrznej 485 mm i przekroju 8 mm. Zastosowanie innego przekroju (np. 6 mm) może skutkować brakiem szczelności lub niewłaściwym dociskiem, a inna średnica (np. 410 mm lub 515 mm) spowoduje niedopasowanie mechaniczne.

  • Odpowiedź "D=485 mm oraz d=6 mm" jest błędna, bo zawiera prawidłowe D, ale nieprawidłowe d. To typowy błąd nieuwagi: uczeń "widzi" jedną zgodną liczbę i nie weryfikuje drugiego parametru.
  • Odpowiedź "D=410 mm oraz d=6mm" jest błędna, bo oba wymiary wskazują na inny wariant/rozmiar elementu niż wymagany dla typu 500 lub inną pozycję w dokumentacji. W praktyce prowadziłoby to do zamówienia niepasującej części.
  • Odpowiedź "D=515 mm oraz d=8 mm" jest błędna, bo ma zgodne d, ale niezgodne D. To błąd zakotwiczenia na jednej wartości (tu: 8 mm) i dobierania reszty "na oko".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze potwierdź typ urządzenia (tu: 500) i numer pozycji (Poz. 7), a potem przepisz oba wymiary dokładnie z jednostkami. W zadaniach z DTR najczęściej przegrywa się na drobnych różnicach (np. 6 vs 8 mm) lub na odczycie z niewłaściwej pozycji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DTR (dokumentacja techniczno-ruchowa) to zestaw informacji producenta o urządzeniu: budowie, obsłudze, parametrach, częściach i remontach. W praktyce na statku służy do poprawnego doboru części (np. uszczelnień), planowania przeglądów i wykonywania napraw zgodnie z wymaganiami technicznymi.
Najpierw odszukaj rysunek złożeniowy urządzenia, a następnie numer "Poz. 7" przy strzałce/odnośniku. Potem sprawdź w tabeli części (zestawieniu pozycji), jaka nazwa i jakie dane (np. wymiary) są przypisane do tej pozycji. Zawsze upewnij się, że dotyczy to właściwego typu chłodnicy.
W wielu DTR i rysunkach technicznych D oznacza średnicę zewnętrzną elementu, a d wymiar przekroju (np. średnicę "sznura" uszczelnienia lub grubość przekroju). Dokładne znaczenie zależy od konstrukcji, dlatego trzeba je potwierdzić w legendzie/tabeli w DTR dla danego urządzenia.
Sama średnica zewnętrzna nie wystarcza, bo uszczelnienia mogą mieć ten sam obwód, ale różny przekrój. Parametr d wpływa na docisk i szczelność. Podanie obu wymiarów minimalizuje ryzyko zamówienia części, która "prawie pasuje", ale po montażu powoduje przeciek lub szybkie zużycie.
Tak. Różny przekrój oznacza inny stopień wypełnienia gniazda i inny docisk po skręceniu. Zbyt małe d może nie uszczelnić połączenia, a zbyt duże może utrudnić montaż, doprowadzić do uszkodzenia uszczelnienia lub nierównomiernego dociśnięcia. Dlatego wymiary muszą być zgodne z DTR.
Najczęstsze błędy to: pomylenie pozycji (odczyt z sąsiedniej Poz.), przepisanie tylko jednej liczby (np. D bez d), przeoczenie typu urządzenia (np. inny typ chłodnicy), oraz mechaniczne wybieranie "typowego" przekroju. Pomaga nawyk: najpierw typ, potem pozycja, na końcu oba wymiary.
Zawsze, gdy dokumentacja obejmuje kilka wariantów konstrukcyjnych lub kilka rozmiarów urządzeń. Wtedy te same nazwy części mogą mieć inne wymiary zależnie od typu. Na egzaminie typ jest kluczem do wyboru właściwej tabeli/rysunku, a w praktyce zapobiega zamówieniu części niezgodnej z konkretnym urządzeniem na statku.
Sprawdź nagłówek strony/rozdziału (czy dotyczy typu 500), numer rysunku, oraz zgodność numeru pozycji z rysunkiem złożeniowym. Dodatkowo porównaj nazwę elementu w wykazie (np. "uszczelnienie") z tym, co faktycznie opisuje pozycja. Unikaj odczytu z tabel podobnych, ale dla innego wariantu.
Jednostka potwierdza, że rozumiesz, co przepisujesz i w jakiej skali. W praktyce technicznej pomyłka jednostek prowadzi do błędnego doboru części. Na egzaminie brak jednostki lub nieczytelny zapis bywa traktowany jako niepełny opis parametru. Najlepiej zapisywać liczby i jednostki konsekwentnie, z odstępem.
Ćwicz pracę na różnych fragmentach DTR: rysunki złożeniowe, wykazy części, tabele wymiarowe. Ucz się schematu: typ urządzenia → pozycja → parametr. Warto też trenować uważne przepisywanie liczb i jednostek oraz rozróżnianie podobnych wartości. To dokładnie te umiejętności, które są potrzebne w pracy na statku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W DTR dla chłodnicy typu 500 należy odszukać na rysunku element "poz. 7" i odczytać przypisane mu wymiary uszczelnienia: D (średnica zewnętrzna) oraz d (wymiar przekroju/średnica)."

Materiały:

  • Instrukcje producentów urządzeń okrętowych (DTR) – rozdziały: rysunki złożeniowe, wykazy części, dane wymiarowe
  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (oznaczenia wymiarów, średnice, tolerancje – zakres podstawowy)
  • Materiały szkolne z eksploatacji maszyn i urządzeń okrętowych: uszczelnienia i połączenia rozłączne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego