Aby obliczyć ilość surowców dla 15 porcji, trzeba skorzystać z normatywu podanego dla 5 porcji i zastosować skalowanie proporcjonalne.
1) Wyznaczenie współczynnika
Liczba porcji rośnie z 5 do 15, więc współczynnik wynosi: 15÷5 = 3. Oznacza to, że każdą ilość z tabeli mnożymy przez 3.
2) Przeliczenie wina
W normatywie jest 430 ml wina białego wytrawnego na 5 porcji.
430 ml × 3 = 1290 ml.
Następnie zamiana jednostek: 1290 ml = 1,29 l.
3) Przeliczenie jaj
W normatywie jest 1 szt. wiersz "Jaja" na 5 porcji.
1 × 3 = 3 jaja.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "1,29 l wina, 12 jaj." – wino jest przeliczone poprawnie, ale liczba jaj jest zawyżona. Typowy mechanizm błędu to nieprawidłowe łączenie pozycji z tabeli (np. zsumowanie "żółtko" i "jaja" przed skalowaniem). W normatywie "żółtko" i "jaja" to dwie różne pozycje, liczone osobno.
- "12,9 l wina, 12 jaj." – błąd w jednostkach i w jajach: 430 ml × 3 daje 1290 ml, a nie 12,9 l. To zwykle efekt przesunięcia przecinka o jedno miejsce przy zamianie ml na litry.
- "12,9 l wina, 3 jaja." – liczba jaj jest poprawna, ale wino jest błędne z powodu niewłaściwej konwersji ml→l.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz współczynnik (nowe porcje ÷ porcje z normatywu), potem wykonaj mnożenie, a na końcu sprawdź jednostki. Nie łącz pozycji z tabeli, jeśli są zapisane oddzielnie (np. "żółtko" vs "jaja").
