Koszt jednostkowy informuje, ile kosztuje wytworzenie jednej sztuki wyrobu. Aby go wyznaczyć, stosuje się prostą zależność:
koszt jednostkowy = koszty produkcji / liczba wyprodukowanych sztuk
W roku ubiegłym koszty produkcji wyniosły 5 200 zł, a produkcja 260 sztuk, więc koszt jednostkowy to 5 200 / 260 = 20 zł/szt. W roku bieżącym koszty to 8 800 zł przy 400 sztukach, więc 8 800 / 400 = 22 zł/szt. Porównanie polega na obliczeniu różnicy: 22 zł − 20 zł = 2 zł. Oznacza to, że w roku bieżącym koszt jednostkowy jest wyższy o 2 zł względem roku ubiegłego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Warianty "niższy …" są nieprawidłowe, bo 22 zł/szt. jest większe niż 20 zł/szt.; częstym błędem jest sugerowanie się samym wzrostem produkcji i zakładanie automatycznego spadku kosztu jednostkowego.
- Wariant "wyższy o 3 zł" wynika zwykle z pomyłki rachunkowej (błędne dzielenie lub odejmowanie) albo z nieuwagi w podstawieniu danych.
W praktyce taki wynik bywa sygnałem, że mimo większego wolumenu produkcji koszty całkowite rosły jeszcze szybciej (np. droższe materiały, energia, płace lub zmiana technologii). Na egzaminie warto zawsze wykonać dwa dzielenia, zapisać jednostki (zł/szt.) i dopiero potem porównać wartości.