KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 18.
Którą cyfrą oznaczono tarczę łożyskową silnika na ilustracji?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek eksplodowany silnika elektrycznego, który jest używany w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tarcza łożyskowa to element obudowy silnika, w którym osadza się łożysko podpierające wał. Na ilustracjach zwykle znajduje się na końcu korpusu, współosiowo z wałem, zamyka część silnika i utrzymuje łożysko w prawidłowym położeniu. W tym zadaniu oznaczono ją cyfrą 2.

Pełne wyjaśnienie:

Tarcza łożyskowa (często nazywana też pokrywą/tarczą końcową) jest elementem konstrukcyjnym silnika, którego główną funkcją jest podparcie i ustalenie położenia łożyska, a pośrednio także osiowe i promieniowe prowadzenie wału. Z tego powodu na rysunkach i ilustracjach tarcza łożyskowa jest typowo przedstawiana jako część znajdująca się na końcu korpusu silnika, współosiowo z wałem, z miejscem osadzenia łożyska (gniazdem) i otworami montażowymi do przykręcenia do korpusu.

Odpowiedź "Cyfrą 2" jest poprawna, ponieważ wskazuje numer elementu odpowiadającego tarczy łożyskowej na dołączonej ilustracji, czyli części obudowy, w której znajduje się gniazdo łożyska i która zamyka korpus od strony wału.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo odnoszą się do innych oznaczeń na rysunku. Typowe pomyłki wynikają z tego, że:

  • korpus silnika i tarcza łożyskowa mogą wyglądać podobnie w uproszczonych rzutach, ale korpus jest elementem "środkowym", a tarcza – "końcowym";
  • łożysko jako część toczna ma inną geometrię niż tarcza (zwykle jest to pierścień/układ pierścieni), natomiast tarcza to element mocujący i osłonowy;
  • pokrywa wentylatora lub osłona mogą być mylone z tarczą, jednak nie mają funkcji ustalania łożyska wału.

Wskazówka egzaminacyjna: szukając tarczy łożyskowej, najpierw zlokalizuj wał, potem łożysko, a następnie element obudowy, w którym łożysko jest osadzone i który jest przykręcony do korpusu. To zwykle będzie tarcza łożyskowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcza łożyskowa to element obudowy silnika, w którym znajduje się gniazdo łożyska podpierającego wał. Ustala położenie łożyska, zamyka korpus od strony końca silnika i zwykle jest przykręcana śrubami do korpusu.
Najłatwiej zacząć od wału, potem znaleźć łożysko, a następnie element obudowy, w którym łożysko jest osadzone. Tarcza łożyskowa jest zwykle częścią "końcową" korpusu, współosiową z wałem i z otworami montażowymi.
Bo utrzymuje łożysko w prawidłowym położeniu, a przez to zapewnia poprawne prowadzenie wału i minimalizuje drgania. Błędy w montażu tarczy lub jej uszkodzenie mogą powodować hałas, przegrzewanie łożysk i szybsze zużycie silnika.
Łożysko to element toczny (pierścienie i elementy toczne), który zmniejsza tarcie i podtrzymuje wał. Tarcza łożyskowa to część obudowy, która trzyma łożysko w gnieździe i mocuje się do korpusu silnika.
Nie. Kształt i wykonanie zależą od typu silnika, sposobu chłodzenia, wielkości oraz rodzaju łożyskowania. Zasada działania jest jednak podobna: tarcza stanowi końcowe zamknięcie korpusu i miejsce osadzenia łożyska.
Najczęściej myli się ją z korpusem silnika albo z osłoną wentylatora. Pomaga reguła: tarcza łożyskowa jest tam, gdzie jest gniazdo łożyska i gdzie element obudowy styka się z końcem korpusu, a nie z częścią wentylatorową.
Najczęściej przy wymianie łożysk, kontroli wału, czyszczeniu wnętrza silnika lub ocenie stanu uzwojeń (gdy wymagane jest rozpołowienie obudowy). Demontaż wymaga zachowania osiowości i ostrożności, by nie uszkodzić gniazd.
Objawami mogą być: niewspółosiowość wału, nietypowe drgania, przyspieszone zużycie łożysk, ocieranie wirnika o stojan lub wycieki smaru w nietypowych miejscach. Często przyczyną jest też poluzowanie śrub mocujących tarczę.
Ćwicz rozpoznawanie elementów silnika na uproszczonych rysunkach: wał, łożysko, tarcze łożyskowe, korpus, wentylator, skrzynka zaciskowa. Dobrą metodą jest wskazywanie funkcji elementu (podparcie, chłodzenie, mocowanie) zamiast zgadywania po kształcie.
Nie. Numeracja elementów zależy od konkretnej ilustracji w zadaniu. Dlatego trzeba rozpoznawać część po jej położeniu i funkcji (gniazdo łożyska, koniec korpusu, współosiowość z wałem), a nie uczyć się "na pamięć" numerów.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tarcza łożyskowa to element obudowy silnika, w którym osadza się łożysko podpierające wał.

Źródła:

  • PN-EN IEC 60034-1:2011 (lub nowsza): "Maszyny elektryczne wirujące – Część 1: Dane znamionowe i właściwości" (zakres ogólny dot. maszyn wirujących).
  • IEC 60034-1: Rotating electrical machines – Part 1: Rating and performance (standard branżowy dot. maszyn wirujących; informacje ogólne).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn elektrycznych (budowa silników, łożyskowanie)
  • Instrukcje serwisowe/DTR silników elektrycznych używanych w pracowni
  • Ćwiczenia z czytania rysunków złożeniowych i przekrojów prostych mechanizmów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego