KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 26.
Którą czynność należy wykonać w archiwum państwowym po przejęciu poprawnie uporządkowanego i zewidencjonowanego zespołu fotografii?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skontrum to kontrola stanu zasobu polegająca na sprawdzeniu zgodności materiałów z zapisami ewidencyjnymi po ich przejęciu.
Brakowanie dotyczy wyłączania dokumentacji, kwalifikacja – nadawania kategorii archiwalnej, a uporządkowanie w tym przypadku zostało już wykonane przed przekazaniem.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłową czynnością po przejęciu poprawnie uporządkowanego i zewidencjonowanego zespołu fotografii jest skontrum. W praktyce archiwalnej oznacza ono kontrolę: porównuje się stan faktyczny (czyli realnie przejęte jednostki/obiekty) z zapisami w ewidencji. Celem jest potwierdzenie, że to, co znajduje się w zasobie, zgadza się z opisem oraz że nie ma braków, nadmiarów, pomyłek lub przesunięć w układzie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Brakowanie dotyczy eliminowania dokumentacji niearchiwalnej (po spełnieniu warunków formalnych). Nie jest to czynność "po przejęciu" materiałów już poprawnie uporządkowanych i zewidencjonowanych jako zespół fotografii, bo brakowanie ma inny cel: zmniejszenie zasobu o materiały przeznaczone do wyłączenia.
  • Kwalifikacja to ocena i przypisanie wartości/kategorii archiwalnej (rozstrzygnięcie, co stanowi materiały archiwalne, a co dokumentację niearchiwalną). Jeśli zespół jest już zewidencjonowany i przejmowany jako uporządkowany, to etap kwalifikacji nie jest tym, czego wymaga pytanie – wprost wskazano, że uporządkowanie i ewidencja są wykonane poprawnie.
  • Uporządkowanie polega na nadaniu właściwego układu i uporządkowaniu jednostek w zespole (np. zgodnie z zasadami porządkowania). Skoro w treści jest warunek "poprawnie uporządkowanego", ta czynność została już zrealizowana i nie stanowi następnego obowiązkowego kroku po przejęciu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się informacja, że materiały są już uporządkowane i zewidencjonowane, zwykle testowana jest czynność kontrolna potwierdzająca zgodność zasobu z ewidencją, czyli właśnie skontrum. To odróżnia "kontrolę" od "opracowania" (porządkowania) oraz od decyzji o wyłączaniu materiałów (brakowania).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SKontrum to kontrola stanu zasobu polegająca na porównaniu tego, co faktycznie znajduje się w archiwum, z zapisami w ewidencji. Jej celem jest wykrycie braków, pomyłek w liczbie jednostek lub błędów ewidencyjnych oraz potwierdzenie, że zasób jest kompletny i zgodny z opisem.
Po przejęciu materiałów trzeba potwierdzić, że przekazany zespół odpowiada temu, co wpisano w ewidencji: czy liczba i zakres jednostek się zgadzają oraz czy nie ma zagubień lub dubletów. Skontrum działa jak "inwentaryzacja kontrolna" i zwiększa wiarygodność informacji o zasobie.
Porządkowanie to nadanie układu i uporządkowanie zespołu (np. w odpowiedniej strukturze). Skontrum natomiast nie zmienia układu, tylko sprawdza zgodność stanu faktycznego z ewidencją. W pytaniach egzaminacyjnych warunek "uporządkowane i zewidencjonowane" zwykle wskazuje na czynność kontrolną.
Oznacza, że zespół został ujęty w ewidencji archiwalnej: ma opis identyfikujący, ustalony zakres, jednostki ewidencyjne i podstawowe dane umożliwiające wyszukiwanie oraz kontrolę stanu posiadania. Dzięki ewidencji można później wykonać skontrum i wykazać zgodność zasobu z zapisami.
Brakowanie dotyczy wyłączania dokumentacji niearchiwalnej i wymaga spełnienia określonych warunków formalnych. Nie jest to typowa czynność "po przejęciu" zespołu, który jest już poprawnie uporządkowany i zewidencjonowany jako materiały archiwalne. W takim kontekście sensowniejsza jest kontrola ewidencji, czyli skontrum.
Kwalifikacja odpowiada na pytanie "jaką wartość ma dokumentacja i do jakiej kategorii ją zaliczyć". Skontrum odpowiada na pytanie "czy stan faktyczny zasobu zgadza się z ewidencją". Jeśli treść mówi, że materiały są już uporządkowane i zewidencjonowane, to kwalifikacja jest zwykle wcześniejsza, a skontrum – kontrolne.
SKontrum wykonuje się wtedy, gdy potrzebna jest kontrola zgodności zasobu z ewidencją, np. po przejęciu materiałów, przy okresowych kontrolach stanu posiadania lub gdy pojawiają się wątpliwości co do kompletności. Kluczowe jest to, że skontrum nie tworzy ewidencji od zera, tylko weryfikuje ją na podstawie rzeczywistego stanu.
Najczęstszy błąd to mylenie skontrum z czynnościami "opracowania" (porządkowaniem) albo z eliminowaniem dokumentacji (brakowaniem). Uczniowie często ignorują warunek w pytaniu, że zespół jest już uporządkowany i zewidencjonowany. Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy kontroli czy opracowania.
Wynikiem skontrum powinno być potwierdzenie zgodności materiałów z zapisami ewidencyjnymi albo wskazanie rozbieżności (np. brak jednostek, dodatkowe jednostki, błędy w opisach). Dla fotografii jest to szczególnie ważne, bo błędna ewidencja utrudnia udostępnianie i zabezpieczanie materiałów.
Ucz się zestawami pojęć, które łatwo pomylić: porządkowanie vs ewidencjonowanie vs skontrum vs kwalifikacja vs brakowanie. Rób fiszki z definicją i celem każdej czynności oraz z tym, kiedy się ją wykonuje. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa-klucze: "uporządkowane", "zewidencjonowane", "po przejęciu".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skontrum to kontrola stanu zasobu polegająca na sprawdzeniu zgodności materiałów z zapisami ewidencyjnymi po ich przejęciu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (terminologia, czynności archiwalne)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące ewidencji zasobu i kontroli stanu posiadania
  • Instrukcje wewnętrzne/przewodniki metodyczne używane w archiwach (dot. kontroli i ewidencji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego