KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2024 (test 3)

PYTANIE NR 33.
Którą funkcję logiczną realizuje fragment programu przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacjami zawodowymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Funkcja NOR to negacja sumy logicznej: wyjście ma stan 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają stan 0. Jeżeli na rysunku widać realizację OR oraz inwersję na wyjściu (NOT), to cały fragment odpowiada właśnie funkcji NOR, a nie OR/AND ani NAND.

Pełne wyjaśnienie:

Bramka NOR realizuje funkcję: NOT(OR), czyli negację alternatywy. Oznacza to, że wyjście przyjmuje stan wysoki (1) wyłącznie w sytuacji, gdy żadne z wejść nie jest w stanie wysokim (wszystkie wejścia = 0). W każdym innym przypadku, gdy co najmniej jedno wejście ma stan 1, suma logiczna OR daje 1, a negacja powoduje ustawienie wyjścia na 0.

W praktyce w programach sterowania (np. w postaci bloków logicznych) funkcję NOR rozpoznaje się jako połączenie dwóch kroków:

  • najpierw wykonywana jest operacja OR na sygnałach wejściowych,
  • a następnie wynik jest zanegowany (NOT) na wyjściu lub w kolejnym bloku.

Dlatego odpowiedź "NOR" pasuje do fragmentu, w którym widoczna jest alternatywa oraz inwersja wyniku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "AND" opisuje iloczyn logiczny bez negacji: wyjście = 1 tylko gdy wszystkie wejścia = 1. To inny warunek niż dla NOR.
  • "OR" nie zawiera negacji: wyjście = 1, gdy przynajmniej jedno wejście = 1. Jeśli w programie jest inwersja wyniku, nie jest to czyste OR.
  • "NAND" to negacja AND: wyjście = 0 tylko gdy wszystkie wejścia = 1. To często mylone z NOR, bo obie funkcje mają negację, ale negowany jest inny operator (AND zamiast OR).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "kółko" inwersji (NOT) na wyjściu bloku, najpierw rozpoznaj operator bazowy (AND albo OR), a dopiero potem dobierz nazwę z przedrostkiem N (NAND/NOR).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka NOR to negacja bramki OR: realizuje funkcję NOT(OR). Wyjście ma stan 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają stan 0. Gdy choć jedno wejście = 1, wynik OR = 1, a po negacji wyjście NOR = 0.
Szukaj układu, w którym najpierw wykonywane jest OR kilku sygnałów, a następnie wynik jest zanegowany (NOT). Często w symbolice bloków logicznych negację oznacza małe kółko na wyjściu lub osobny blok NOT za blokiem OR.
OR daje 1, gdy przynajmniej jedno wejście ma 1. NOR dodaje negację wyniku, więc sytuacja się odwraca: NOR daje 1 tylko wtedy, gdy żadne wejście nie ma 1 (wszystkie są 0). To częsty błąd, gdy pomija się znak inwersji.
Dla wejść A i B: gdy A=0 i B=0, wyjście NOR=1. Dla (0,1), (1,0) oraz (1,1) wyjście NOR=0. Klucz: tylko jeden przypadek daje 1, bo NOR wymaga braku sygnału wysokiego na wszystkich wejściach.
Obie bramki mają negację na wyjściu, więc uczniowie wybierają nawykowo odpowiedź z "N-". Różnica jest w operatorze bazowym: NOR to negacja OR, a NAND to negacja AND. Trzeba najpierw rozpoznać, czy wejścia są łączone jako OR czy AND.
NOR bywa używany do sygnałów "zezwolenia przy braku warunków": np. wyjście aktywne tylko wtedy, gdy nie ma żadnego alarmu lub zadziałania czujników. To przydatne w blokadach, logice bezpieczeństwa i diagnostyce stanów w układach sterowania.
Tak. NOR jest dokładnie równy OR + negacja. W praktyce oznacza to blok OR, a za nim blok NOT, albo blok OR z wbudowaną inwersją na wyjściu. Na egzaminie to często klucz do prawidłowego rozpoznania funkcji.
Zasada jest taka sama niezależnie od liczby wejść. Dla NOR wyjście będzie równe 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia są 0. Jeśli widzisz OR wielu sygnałów, a potem NOT, to nadal jest NOR (wielowejściowy).
AND bez negacji daje 1 tylko przy wszystkich wejściach=1. Jeśli w programie występuje wyraźna inwersja wyniku, to testowana funkcja zawiera negację (rodzina NAND/NOR), a nie czyste AND/OR. Trzeba sprawdzić, co jest negowane: AND czy OR.
Najlepiej opanować tablice prawdy AND/OR/NOT oraz ich negacje NAND/NOR i ćwiczyć rozpoznawanie symboli inwersji. Pomaga też schemat: najpierw operator bazowy (AND lub OR), potem decyzja, czy jest negacja na wyjściu.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Funkcja NOR to negacja sumy logicznej: wyjście ma stan 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają stan 0."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (informacje o językach i blokach logicznych w programowaniu sterowników)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/NOR_gate - accessed 2026-02-27
  • https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/nor-gates/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z logiki cyfrowej (tablice prawdy bramek)
  • Dokumentacja środowiska programowania sterowników (opis bloków logicznych i negacji)
  • Zadania treningowe z rozpoznawania funkcji logicznych na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego