KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 31.
Którą funkcję logiczną realizuje program napisany w języku IL?
Ilustracja przedstawia fragment programu w języku IL (Instruction List), który jest używany w automatyce przemysłowej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
LD ładuje I0.1, OR wykonuje sumę logiczną z I0.2, więc w akumulatorze jest (I0.1 OR I0.2). Instrukcja STN zapisuje na wyjście Q0.1 zanegowaną wartość akumulatora: Q0.1 = NOT(I0.1 OR I0.2). To jest dokładnie funkcja NOR.

Pełne wyjaśnienie:

W języku IL (Instruction List) kolejne instrukcje działają na bieżącej wartości w akumulatorze (wyniku pośrednim), a dopiero instrukcja zapisu przenosi wynik na zmienną/wyjście.

Analiza programu:

  • LD %I0.1 – do akumulatora trafia stan wejścia I0.1.
  • OR %I0.2 – wykonywana jest suma logiczna akumulatora z wejściem I0.2, więc akumulator przyjmuje wartość: I0.1 OR I0.2.
  • STN %Q0.1 – na wyjście Q0.1 zostaje zapisany wynik zanegowany (Store Negated): Q0.1 = NOT(akumulator) = NOT(I0.1 OR I0.2).

Definicja bramki NOR to właśnie negacja sumy logicznej: NOR(A,B) = NOT(A OR B). Zatem taki program realizuje NOR.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "OR" byłoby poprawne, gdyby na końcu użyto instrukcji zapisu bez negacji (np. ST), bo wtedy Q0.1 = I0.1 OR I0.2.
  • "NAND" to NOT(A AND B). Aby uzyskać NAND, w kodzie musiałaby pojawić się operacja AND (koniunkcja), a nie OR.
  • "XOR" to alternatywa wykluczająca (prawda, gdy wejścia są różne). Do tego potrzebna jest dedykowana operacja XOR lub równoważny układ instrukcji; sama sekwencja OR + negacja daje NOR, nie XOR.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj ostatnią instrukcję "zapisującą" (ST, STN itd.). To ona decyduje, czy wynik jest negowany przed podaniem na wyjście.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
STN (Store Negated) zapisuje do wskazanej zmiennej/wyjścia zanegowaną wartość akumulatora. Czyli zamiast Q = ACC, dostajesz Q = NOT(ACC). To często jest źródłem pomyłek, bo różni się od ST tylko literą "N".
Szukaj schematu: najpierw wykonanie sumy logicznej (np. OR), a potem zapis z negacją, czyli STN. Taki układ daje wynik: NOT(A OR B), co jest definicją bramki NOR.
Choć w programie występuje instrukcja OR, to na końcu jest STN, czyli zapis zanegowany. Finalnie na wyjściu jest NOT(I0.1 OR I0.2). Dla bramki OR musiałby być zapis bez negacji, np. instrukcją ST.
To dokładnie funkcja NOR. Bramkę NOR definiuje się jako negację sumy logicznej: NOR(A,B) = NOT(A OR B). Wynik jest TRUE tylko wtedy, gdy oba wejścia są FALSE.
Najczęściej pomija się negację w STN i traktuje ją jak ST, przez co zamiast NOR wybiera się OR. Drugi typ błędu to mylenie nazw: NOR vs NAND. Warto zawsze przepisać końcowe równanie wyjścia, np. Q = NOT(...).
Tak. IL to tekstowy język programowania PLC opisywany w IEC 61131-3. W praktyce jego dostępność zależy od środowiska i producenta, ale zasada działania instrukcji (np. LD, OR, ST, STN) wynika z koncepcji standardu języków PLC.
NOR stosuje się, gdy wyjście ma się uaktywnić tylko przy braku wszystkich warunków wejściowych, np. sygnał "OK" świeci, gdy nie ma alarmu i nie ma zatrzymania. W PLC często buduje się to jako OR warunków + negacja wyniku.
1) Po LD akumulator = I0.1.
2) Po OR akumulator = I0.1 OR I0.2.
3) Po STN wyjście Q0.1 = NOT(akumulator).
Finalnie: Q0.1 = NOT(I0.1 OR I0.2).
Sprawdź, jaka operacja logiczna jest negowana przed zapisem. Jeśli negowana jest suma logiczna (OR), to masz NOR: NOT(A OR B). Jeśli negowana byłaby koniunkcja (AND), to byłby NAND: NOT(A AND B).
Opanuj tabele prawdy OR/AND/XOR oraz ich negacje (NOR/NAND). Ćwicz przepisywanie programu IL do równania wyjścia w postaci Q = ... i zwracaj uwagę na instrukcje zapisu (ST vs STN). To najszybciej eliminuje typowe pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "LD ładuje I0.1, OR wykonuje sumę logiczną z I0.2, więc w akumulatorze jest (I0.1 OR I0.2)."

Źródła:

  • IEC 61131-3, "Programmable controllers — Part 3: Programming languages" – opis języka IL/Instruction List oraz znaczenia instrukcji zapisu z negacją (STN/Store Negated).

Materiały:

  • Dokumentacja środowiska PLC używanego na zajęciach (opis instrukcji IL/Instruction List)
  • Materiały dydaktyczne z logiki cyfrowej (tabele prawdy bramek)
  • Norma IEC 61131-3 (opis języków programowania PLC) – do wglądu w bibliotece/szkole

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego