Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)



PYTANIE NR 26.
Którą funkcję realizuje program?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny w formie drabinkowej, typowy dla programowania sterowników PLC (Programmable Logic
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Funkcja XOR (alternatywa wykluczająca) daje stan 1 na wyjściu tylko wtedy, gdy wejścia mają różne wartości (0/1 lub 1/0). Dla wejść jednakowych (0/0 oraz 1/1) wyjście wynosi 0. To odróżnia ją od OR (1 także dla 1/1) i AND (1 tylko dla 1/1).

Pełne wyjaśnienie:

Funkcja XOR (alternatywa wykluczająca) opisuje zależność: wyjście jest w stanie 1 wtedy i tylko wtedy, gdy dokładnie jedno z dwóch wejść ma stan 1. W praktyce oznacza to "sygnały są różne". Najprościej potwierdzić to tabelą prawdy:

Wejścia A,B → XOR

0,0 → 0

0,1 → 1

1,0 → 1

1,1 → 0

Dlatego odpowiedź "XOR" jest właściwa, jeżeli analizowany program (np. blok funkcyjny lub połączenia logiczne) realizuje warunek rozbieżności wejść.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • AND: daje 1 tylko w przypadku 1/1. To warunek "oba jednocześnie", a nie "różne". Częsty błąd to utożsamienie "logiki" z AND, bo jest najbardziej intuicyjna.
  • OR: daje 1 dla 0/1, 1/0 oraz 1/1. Jeśli program miałby OR, to przypadek 1/1 również dawałby 1, co przeczy zachowaniu XOR.
  • NAND: jest zaprzeczeniem AND, więc daje 0 tylko dla 1/1, a w pozostałych przypadkach 1. To zupełnie inny rozkład wyników niż XOR.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między OR a XOR, sprawdź jeden przypadek rozstrzygający: dla wejść 1 i 1 OR daje 1, a XOR daje 0. Ten test zwykle najszybciej eliminuje pomyłkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest bramka XOR i co oznacza "alternatywa wykluczająca"?
XOR (alternatywa wykluczająca) to funkcja logiczna, która daje 1 na wyjściu tylko wtedy, gdy wejścia są różne (0/1 lub 1/0). Gdy wejścia są takie same (0/0 albo 1/1), wynik wynosi 0. Często opisuje się ją jako warunek "dokładnie jedno wejście aktywne".
Jak najszybciej odróżnić XOR od OR na egzaminie?
Sprawdź przypadek wejść 1 i 1. Dla OR wyjście wynosi 1 (bo "co najmniej jedno" jest 1), a dla XOR wyjście wynosi 0 (bo wejścia nie są różne). Ten jeden test zwykle wystarcza, by uniknąć pomyłki między tymi dwiema funkcjami.
Dlaczego AND nie jest tym samym co XOR?
AND realizuje warunek "oba jednocześnie": wynik to 1 wyłącznie dla 1/1. XOR realizuje warunek "różne": wynik to 1 dla 0/1 i 1/0. Mechanicznie to inne tabele prawdy, więc inny efekt w programie sterowania (np. w logice blokad lub sygnalizacji).
Co oznacza NAND i kiedy daje wynik 0?
NAND to negacja AND. Oznacza to, że wyjście NAND jest równe 0 tylko w jednym przypadku: gdy oba wejścia mają 1 (1/1). Dla 0/0, 0/1 oraz 1/0 NAND daje 1. To zachowanie nie pasuje do XOR, który daje 0 także dla 0/0.
Jak wygląda tabela prawdy dla XOR?
Tabela prawdy XOR dla dwóch wejść A i B jest następująca: 0/0 → 0, 0/1 → 1, 1/0 → 1, 1/1 → 0. Najważniejsza zasada: XOR = 1, gdy wejścia są różne. Warto ją umieć odtworzyć z pamięci na egzaminie.
Jakie zastosowanie XOR spotyka się w mechatronice i automatyce?
XOR bywa używany do wykrywania niezgodności dwóch sygnałów, np. gdy dwa czujniki powinny dawać ten sam stan, a różnica oznacza błąd lub stan alarmowy. Może też realizować warunek "dokładnie jeden przycisk wciśnięty" lub "aktywny tylko jeden kanał".
Czy XOR można traktować jako "porównanie" dwóch sygnałów?
Tak, w sensie logicznym XOR informuje, czy wejścia są różne. Jeśli potrzebujesz sygnału "zgodne", stosuje się negację XOR (XNOR), która daje 1, gdy wejścia są takie same. Na egzaminie warto pamiętać: XOR = różnica, XNOR = zgodność.
Jakie są typowe błędy przy rozpoznawaniu funkcji logicznej z programu?
Najczęściej myli się XOR z OR, bo oba dają 1 dla 0/1 i 1/0. Drugi błąd to nieuwzględnienie przypadku 1/1 lub 0/0. Dobra metoda: wybierz jeden "testowy" wektor wejść (np. 1/1) i sprawdź, czy program wtedy daje 0 czy 1.
Jak ćwiczyć rozpoznawanie XOR w zadaniach egzaminacyjnych?
Ćwicz dwutorowo: (1) odtwarzaj tabele prawdy z pamięci dla AND/OR/NAND/XOR, (2) analizuj proste schematy lub bloki funkcyjne i sprawdzaj działanie dla czterech kombinacji wejść. Po kilku zadaniach zaczniesz rozpoznawać "podpis" XOR: 1 tylko dla stanów różnych.
Kiedy w zadaniu wystarczy sprawdzić tylko jeden przypadek wejść?
Gdy dwie odpowiedzi są łatwe do rozróżnienia jednym przypadkiem granicznym. Przykład: OR i XOR odróżnia wejście 1/1. AND i XOR też łatwo odróżnić, bo AND daje 0 dla 1/0, a XOR wtedy daje 1. To oszczędza czas na egzaminie.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Funkcja XOR (alternatywa wykluczająca) daje stan 1 na wyjściu tylko wtedy, gdy wejścia mają różne wartości (0/1 lub 1/0)."

Źródła:

  • Thomas L. Floyd, "Digital Fundamentals", rozdziały o bramkach logicznych i tabelach prawdy (XOR, OR, AND, NAND), Pearson (różne wydania).
  • M. Morris Mano, Michael D. Ciletti, "Digital Design: With an Introduction to the Verilog HDL", część dotycząca funkcji logicznych i bramek (XOR), Pearson (różne wydania).
  • Charles H. Roth Jr., Larry L. Kinney, "Fundamentals of Logic Design", rozdziały o algebrze Boole’a i funkcjach XOR/NAND, Cengage (różne wydania).

Materiały:

  • Podręczniki z techniki cyfrowej i algebry Boole’a (tabele prawdy, minimalizacja)
  • Materiały dydaktyczne PLC/automatyki: rozdziały o funkcjach logicznych i blokach funkcyjnych
  • Zestawy zadań: rozpoznawanie bramek po schemacie i uzupełnianie tabel prawdy
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego