KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 6.
Którą metodę pomiaru szczegółów sytuacyjnych przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru biegunowego, który jest używany w geodezji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biegunowa polega na wyznaczeniu położenia punktu szczegółowego z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta) oraz odległości do tego punktu. Metoda ortogonalna opiera się na domiarach prostopadłych do linii bazowej, a wcięcia i przedłużenia wymagają konstrukcji z co najmniej dwóch zależności (przecięć/ekstrapolacji).

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach szczegółów sytuacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, jaką relacją pomiarową wyznacza się położenie punktu w terenie. Odpowiedź "Biegunową." jest poprawna wtedy, gdy rysunek przedstawia wyznaczanie punktów z jednego stanowiska (np. tachimetru) przez pomiar:

  • kierunku (kąta poziomego/azymutu do punktu),
  • odległości (zwykle odległości skośnej redukowanej do poziomu).

Taki opis odpowiada idei "promieni" wychodzących ze stanowiska do mierzonych szczegółów – stąd nazwa metody biegunowej (polarniej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście?

  • "Ortogonalną." – metoda ortogonalna (domiary prostokątne) polega na odkładaniu domiarów prostopadłych od linii pomiarowej/bazowej. Na schemacie typowo widać linię odniesienia oraz odcinki prostopadłe (domiary) do szczegółów, a nie promienie z jednego stanowiska.
  • "Przedłużeń." – metoda przedłużeń wykorzystuje przedłużanie istniejących linii (np. krawędzi, osi) w celu wyznaczenia punktu na ich przedłużeniu. Charakterystyczne są zależności kolinearności i "wydłużania" linii, a nie pomiar kierunku i odległości od stanowiska.
  • "Wcięć." – metody wcięć opierają się na wyznaczeniu punktu jako przecięcia co najmniej dwóch niezależnych linii/kierunków (np. wcięcie kątowe, liniowe). Schemat zwykle pokazuje dwa (lub więcej) stanowiska albo dwa niezależne kierunki tworzące przecięcie; nie jest to typowy układ "stanowisko → punkt" z jednym promieniem i odległością.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku dominuje jedno stanowisko i wiele promieni do szczegółów, najczęściej jest to metoda biegunowa. Jeśli dominuje linia bazowa i prostopadłe domiary, rozważ metodę ortogonalną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda biegunowa polega na wyznaczeniu położenia punktu z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta/azymutu) oraz odległości do punktu. W praktyce realizuje się ją tachimetrem, rejestrując serię "promieni" do mierzonych szczegółów.
Najczęściej widać jedno stanowisko instrumentu i wiele linii (promieni) biegnących do punktów szczegółowych. Często zaznacza się też kąty lub odległości. To odróżnia ją od domiarów prostopadłych (ortogonalnych) i od wcięć, gdzie potrzebne są co najmniej dwa niezależne kierunki.
W metodzie biegunowej punkt wyznacza się z kierunku i odległości od stanowiska. W metodzie ortogonalnej (domiarów prostokątnych) punkt wyznacza się względem linii bazowej, odkładając wzdłuż niej odciętą i domiar prostopadły. Na szkicu ortogonalnym dominują prostopadłe domiary.
Wcięcie wyznacza punkt jako przecięcie co najmniej dwóch niezależnych linii (kierunków lub odległości) pochodzących zwykle z różnych punktów nawiązania. Metoda biegunowa opiera się na pomiarze z jednego stanowiska: jeden kierunek + jedna odległość do punktu.
Metodę biegunową wybiera się, gdy można założyć dogodne stanowisko z widocznością na szczegóły i szybko pomierzyć wiele punktów tachimetrem. Sprawdza się w inwentaryzacjach, pomiarach sytuacyjnych na mapę oraz na budowie, gdy liczy się wydajność i jednoznaczne wyznaczenie punktów.
Najczęstsze błędy to: mylenie promieni ze stanowiska z domiarami ortogonalnymi, utożsamianie każdej konstrukcji z dwoma liniami z wcięciem oraz brak sprawdzenia, czy schemat pokazuje jedno czy wiele stanowisk. Pomaga szukanie linii bazowej i prostopadłych domiarów.
Szczegół sytuacyjny to obiekt/punkt, który opisuje zagospodarowanie terenu i jest przedstawiany na mapie (np. narożnik budynku, krawężnik, ogrodzenie, studzienka). Pomiary szczegółów mają na celu określenie ich położenia w przyjętym układzie odniesienia.
Do pomiaru biegunowego potrzebujesz punktu nawiązania (stanowiska) o znanym położeniu lub stanowiska wyznaczonego przez nawiązanie do osnowy. Sama metoda wyznacza szczegóły z kierunku i odległości, ale stanowisko musi być poprawnie zorientowane i powiązane z układem współrzędnych.
Standardowo mierzy się kierunek (kąt poziomy) oraz odległość do punktu, często także kąt pionowy, aby wyznaczyć składową wysokościową. W opracowaniu dane te przelicza się na współrzędne punktu w układzie odniesienia, zgodnie z przyjętą technologią pomiaru.
Ucz się przez porównywanie schematów: biegunowa (promienie ze stanowiska), ortogonalna (linia bazowa + prostopadłe), wcięcia (przecięcie kierunków/odległości), przedłużenia (kolinearność). Rób krótkie notatki: "co jest mierzone" i "ile zależności potrzeba".
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że metoda biegunowa polega na wyznaczeniu położenia punktu szczegółowego z jednego stanowiska przez pomiar kierunku (kąta) oraz odległości do tego punktu.

Materiały:

  • Notatki z zajęć terenowych z geodezji: metody pomiaru szczegółów
  • Instrukcje obsługi tachimetru i ćwiczenia z kodowania/wyznaczania punktów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania metod pomiaru na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego