KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 13.
Którą odległość pokona pojazd w ciągu 4 h i 12 min, jeżeli porusza się ze średnią prędkością 50 km/h?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Droga w ruchu ze średnią prędkością liczymy ze wzoru s = v · t. Czas 4 h 12 min to 4 + 12/60 = 4,2 h. Zatem s = 50 km/h · 4,2 h = 210 km. Pozostałe wyniki wynikają z błędnego przeliczenia 12 minut lub pominięcia ułamka godziny.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć odległość, korzysta się z podstawowej zależności kinematycznej dla ruchu opisywanego prędkością średnią:

s = v · t, gdzie s to droga w kilometrach, v to prędkość w km/h, a t to czas w godzinach.

Kluczowy krok to poprawne zapisanie czasu. Mamy 4 godziny i 12 minut. Minuty trzeba zamienić na część godziny:

  • 12 min = 12/60 h = 0,2 h
  • t = 4 h + 0,2 h = 4,2 h

Następnie wykonujemy mnożenie:

  • s = 50 km/h · 4,2 h = 210 km

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "206 km" i "204 km" odpowiadają sytuacjom, w których część minut została źle przeliczona (np. przyjęto zbyt mały ułamek godziny) albo w obliczeniach pojawia się błąd arytmetyczny.
  • "212 km" sugeruje zawyżenie czasu (np. potraktowanie 12 minut jako większego ułamka godziny) lub pomyłkę w mnożeniu.

W praktyce transportowej takie obliczenie służy do szybkiej kontroli spójności danych: jeśli znasz średnią prędkość z planu lub tachografu oraz czas przejazdu, możesz oszacować, jaką odległość pojazd mógł realnie pokonać. Najczęstszy błąd na egzaminie to zapis "4,12 h" (czyli potraktowanie minut jak części dziesiętnej), co jest niezgodne z przeliczeniem minut na 60 części godziny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru s = v · t. Najpierw upewnij się, że t jest w godzinach, jeśli v podano w km/h. Potem pomnóż prędkość przez czas. Wynik będzie w kilometrach.
Minuty dzielisz przez 60: 12/60 h = 0,2 h. To ważne, bo zapis "0,12 h" jest błędny (to traktowanie minut jak części setnych godziny).
Ponieważ liczba po przecinku w zapisie dziesiętnym nie oznacza minut. Godzina ma 60 minut, więc 12 minut to 12/60 = 0,2 godziny. Zapis 4,12 h oznaczałby 4 godziny i 0,12 godziny, czyli 7,2 min.
To informacja, że w całym rozpatrywanym czasie pojazd przejeżdża przeciętnie 50 km w ciągu 1 godziny. Nawet jeśli w realnym ruchu prędkość chwilowa się zmienia, do rachunku przyjmujemy uśrednienie.
Najpierw czas: 4 h 12 min = 4 + 12/60 = 4,2 h. Następnie droga: 50 · 4,2 = 210 km. Kluczowe jest poprawne przeliczenie minut na ułamek godziny.
Najczęściej: (1) błędna zamiana minut na godziny (np. 12 min → 0,12 h), (2) pominięcie minut i liczenie tylko pełnych godzin, (3) użycie niespójnych jednostek (minuty przy km/h), (4) pomyłka w mnożeniu.
Wynik "droga" ma jednostkę km. Jednostka km/h dotyczy prędkości. Jeśli mnożysz km/h przez h, godziny się skracają i zostają kilometry.
Najczęściej w planowaniu tras i harmonogramów przejazdu, szacowaniu czasu dostawy oraz w analizie danych z przejazdu (np. odcinek drogi vs czas). Prędkość średnia pozwala uprościć obliczenia mimo zmiennych warunków ruchu.
Zrób oszacowanie: w 4 h przy 50 km/h będzie ok. 200 km. Dodatkowe 12 min to 1/5 h, czyli jeszcze 10 km (bo 50 · 0,2 = 10). Razem ok. 210 km, więc wynik jest spójny.
Typowe warianty to: obliczanie czasu (t = s/v), wyznaczanie prędkości średniej (v = s/t), zadania z odcinkami trasy o różnych prędkościach oraz zadania z postojami (czas całkowity = jazda + przerwy).
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Droga w ruchu ze średnią prędkością liczymy ze wzoru s = v · t."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Prędkość" (zależność v = s/t i przekształcenia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Ruch jednostajny" (zależność s = v·t), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ruch_jednostajny - accessed 2026-03-01
  • Khan Academy (PL) – "Prędkość i droga" (zależności i zadania), https://pl.khanacademy.org/science/physics/one-dimensional-motion/velocity-time-graph-tutorial/a/what-is-velocity - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw kinematyki (ruch jednostajny) dla szkół ponadpodstawowych
  • Zadania rachunkowe z planowania czasu i odległości w transporcie drogowym
  • Karty pracy: przeliczanie jednostek czasu (min ↔ h)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego