KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Która pompa hydrauliczna zbudowana jest z elementów przedstawionych na rysunku?
Ilustracja przedstawia model śrubowej pompy hydraulicznej, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa śrubowa jest pompą wyporową, w której elementami roboczymi są współpracujące śruby (wirniki śrubowe) tworzące komory przetłaczające medium wzdłuż osi. Na rysunkach rozpoznaje się ją po obecności śrub/rotorów, a nie kół zębatych ani układu tłoków osiowych lub promieniowych.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa śrubowa należy do pomp wyporowych. Jej cechą rozpoznawczą jest zastosowanie jednego lub kilku współpracujących elementów śrubowych (rotorów), które podczas obrotu tworzą zamknięte przestrzenie robocze i przesuwają ciecz wzdłuż osi pompy. Dlatego na przekrojach i rysunkach złożeniowych typowo widać charakterystyczne "śruby" umieszczone w korpusie.

Odpowiedź "Śrubowa." jest właściwa, jeżeli przedstawione elementy odpowiadają układowi śrub/rotorów i obudowy dostosowanej do ich współpracy. To odróżnia ten typ od innych często spotykanych konstrukcji:

  • "Zębata." – w pompie zębatej elementem roboczym są koła zębate (zwykle dwa: napędzające i napędzane), a na rysunku wyróżnikiem są uzębione koła oraz przestrzeń międzyzębna transportująca ciecz.
  • "Tłokowa osiowa." – w pompach tłokowych osiowych występuje zespół tłoków ułożonych równolegle do osi obrotu (np. z tarczą pochyłą). Rysunek zwykle pokazuje cylinder bębnowy i tłoki pracujące osiowo.
  • "Tłokowa promieniowa." – w odmianie promieniowej tłoki są rozmieszczone promieniowo względem osi, a charakterystyczny jest układ tłoków "na promień" oraz krzywka/pierścień sterujący.

W praktyce egzaminacyjnej warto ćwiczyć identyfikację po elemencie wyporowym: śruby → śrubowa, koła zębate → zębata, tłoki w osi → tłokowa osiowa, tłoki promieniowo → tłokowa promieniowa. To ogranicza ryzyko pomyłek wynikających z podobieństwa samych obudów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa śrubowa to pompa wyporowa, w której ciecz jest przemieszczana dzięki obrotowi współpracujących śrub (rotorów). Śruby tworzą komory robocze, które przesuwają medium wzdłuż osi pompy, co zwykle daje płynny przepływ i mniejsze pulsacje niż w wielu innych pompach.
Najpewniejsza wskazówka to element wyporowy: na rysunku widać śruby/rotory o zarysie śrubowym pracujące w korpusie. Jeśli zamiast tego są koła zębate albo zespół tłoków w cylindrze, to nie jest pompa śrubowa.
W pompie zębatej elementem roboczym są koła zębate (uzębienie jest kluczowe na rysunku). W pompie śrubowej elementem roboczym są śruby/rotory śrubowe. Obie są wyporowe, ale różnią się geometrią i sposobem tworzenia komór przetłaczających.
Różnica dotyczy ułożenia tłoków względem osi obrotu. W wersji osiowej tłoki pracują równolegle do osi, często z tarczą pochyłą. W wersji promieniowej tłoki są rozmieszczone promieniowo wokół osi, a ich ruch wymusza pierścień/krzywka.
Ponieważ typ pompy najłatwiej odróżnić po kształcie elementu wyporowego i sposobie uszczelnienia/komór roboczych. Rysunek pozwala szybko sprawdzić, czy uczeń potrafi powiązać teorię z praktyką serwisową i montażową w układach hydraulicznych.
Często ma bardziej równomierny przepływ niż wiele pomp o wyraźnie cyklicznej pracy komór (np. niektóre konstrukcje tłokowe), ale zależy to od konkretnej budowy (liczby śrub, geometrii) i warunków pracy. Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie zasady działania.
Stosuje się je tam, gdzie ważny jest płynny przepływ i stabilna praca, np. w układach smarowania, w aplikacjach wymagających niskich pulsacji lub przy pracy z cieczami o określonych właściwościach. Dobór zawsze zależy od parametrów układu i medium.
Najczęściej uczniowie patrzą na ogólny kształt korpusu, a nie na element roboczy. Drugi błąd to wybór "zębata", bo jest najbardziej znana. Pomaga zasada: najpierw identyfikuj śruby/zęby/tłoki, dopiero potem szczegóły konstrukcji.
Elementem roboczym są tłoki współpracujące z cylindrami/gniazdami, które zmieniają objętość komór roboczych i wytwarzają przepływ. Na rysunku zwykle widać kilka tłoków oraz element wymuszający ich ruch (np. tarczę pochyłą lub krzywkę).
Najskuteczniej porównywać przekroje i zdjęcia: śrubowa (śruby/rotory), zębata (koła zębate), tłokowa osiowa (tłoki w osi), tłokowa promieniowa (tłoki promieniowo). Dodatkowo warto przećwiczyć identyfikację po jednym detalu i sprawdzić ją na całym rysunku.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pompa śrubowa jest pompą wyporową, w której elementami roboczymi są współpracujące śruby (wirniki śrubowe) tworzące komory przetłaczające medium wzdłuż osi.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_%C5%9Brubowa - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_z%C4%99bata - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_t%C5%82okowa - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki siłowej dla technika mechatronika (pompy wyporowe)
  • Karty katalogowe producentów pomp (porównanie budowy i przekrojów)
  • Instrukcje serwisowe/DTR układów hydraulicznych w maszynach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego