W aktywnym słuchaniu kluczowe jest sprawdzenie, czy dobrze rozumiemy to, co mówi podopieczny, oraz pokazanie mu, że jego komunikat został przyjęty uważnie i bez oceniania. Temu służy parafrazowanie – terapeuta ujmuje sens wypowiedzi drugiej osoby własnymi słowami i często poprzedza to formułami typu: "Jeśli dobrze rozumiem, to…", "Z tego co mówisz wynika, że…".
Odpowiedź "parafrazowanie" jest poprawna, ponieważ przytoczona wypowiedź nie wnosi nowej rady ani nie narzuca rozwiązania; jest próbą odtworzenia znaczenia i potwierdzenia, czy interpretacja terapeuty jest zgodna z intencją podopiecznego. W praktyce pomaga to ograniczać nieporozumienia, wzmacniać relację i sprzyjać temu, by podopieczny rozwijał własną refleksję.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "Podpowiadanie" oznacza sugerowanie rozwiązań lub gotowych kroków. W cytowanej wypowiedzi nie ma rady ani propozycji działania – jest tylko odzwierciedlenie treści.
- "Zachęcanie" to krótkie komunikaty podtrzymujące wypowiedź (np. "mhm", "rozumiem", "proszę mówić dalej") lub wzmacnianie do kontynuowania. Tu terapeuta nie tylko zachęca, ale rekonstruuje sens wypowiedzi.
- "Moralizowanie" polega na ocenianiu i formułowaniu norm ("powinieneś", "nie wypada", "tak się nie robi"). W cytacie brak ocen i presji normatywnej; dominuje neutralne sprawdzanie rozumienia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w wypowiedzi terapeuty pojawia się "czy dobrze rozumiem, że…" lub "czyli chodzi o…", najczęściej jest to parafraza lub podsumowanie. Gdy pojawiają się rady i rozwiązania – to już nie aktywne słuchanie, tylko doradzanie.
