KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Która wielkość elektryczna jest mierzona w hercach [Hz]?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Herc (Hz) jest jednostką częstotliwości, czyli liczby powtórzeń zjawiska okresowego w czasie (1/s). Dlatego wielkością mierzoną w Hz jest częstotliwość. Rezystancję mierzy się w omach (Ω), moc bierną w var, a amplitudę zależnie od wielkości sygnału (np. V lub A).

Pełne wyjaśnienie:

Herc (Hz) to jednostka częstotliwości w układzie SI. Częstotliwość opisuje, ile razy w ciągu jednej sekundy powtarza się przebieg okresowy (np. sinus, prostokąt), czyli jest związana z czasem i okresem sygnału. Zależność jest klasyczna: im większa częstotliwość, tym krótszy okres (w praktyce laboratoryjnej łatwo to obserwować na oscyloskopie).

Odpowiedź "Częstotliwość." jest poprawna, ponieważ symbol Hz jest równoważny 1/s i wprost odnosi się do liczby cykli na sekundę. W elektronice częstotliwość spotyka się m.in. przy pracy generatorów, filtrów, wzmacniaczy, zegarów cyfrowych i torów radiowych.

Pozostałe propozycje są błędne, bo mają inne jednostki i opisują inne zjawiska:

  • "Rezystancja." dotyczy oporu elektrycznego i jest mierzona w omach (Ω). Rezystancja informuje o relacji napięcia do prądu w elemencie (dla elementów liniowych), a nie o "szybkości" zmian w czasie.
  • "Moc bierna." odnosi się do składowej mocy w obwodach prądu przemiennego związanej z wymianą energii w polach elektrycznych i magnetycznych. Jej jednostką jest var, nie Hz. To wielkość energetyczna, a nie czasowo-częstotliwościowa.
  • "Amplituda." opisuje "wysokość" przebiegu (maksymalne wychylenie) i ma jednostkę zależną od tego, co mierzymy: dla napięcia będą to wolty (V), dla prądu ampery (A), a dla innych sygnałów odpowiednio ich jednostki. Amplituda i częstotliwość często występują obok siebie w opisie sygnału, co bywa źródłem pomyłek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy jednostki Hz, myśl o parametrach sygnału związanych z czasem (okres/częstotliwość), a nie o wielkościach energetycznych (moc) czy statycznych (rezystancja).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Częstotliwość to liczba powtórzeń zjawiska okresowego w jednostce czasu, najczęściej w jednej sekundzie. Opisuje "jak szybko" zmienia się sygnał okresowy (np. sinus). Jej jednostką jest herc (Hz), równoważny 1/s.
Bo 1 Hz oznacza jedno powtórzenie (jeden cykl) na sekundę. Jednostka Hz jest więc naturalnym zapisem relacji "liczba cykli / czas". W praktyce ułatwia opis pracy generatorów, filtrów, zegarów układów cyfrowych i sygnałów audio/RF.
Rezystancja ma jednostkę om (Ω). Opisuje zależność napięcia od prądu (U/I) w elemencie, a nie zmiany w czasie. Hz dotyczy zjawisk okresowych i tempa powtarzania cykli, więc nie pasuje do oporu elektrycznego.
Na oscyloskopie Hz oznacza częstotliwość sygnału, czyli ile okresów przebiegu mieści się w 1 sekundzie. Jeśli przyrząd pokazuje np. 1000 Hz, to przebieg wykonuje 1000 cykli na sekundę (typowo odpowiada to okresowi 1 ms).
Częstotliwość mierzy się m.in. przy uruchamianiu generatorów, sprawdzaniu oscylatorów (kwarcowych i RC), testowaniu zegara mikrokontrolera oraz w diagnostyce filtrów i wzmacniaczy. To kluczowy parametr w torach audio i radiowych.
Moc bierna ma jednostkę var. Dotyczy obwodów AC i opisuje energię "wahającą się" między źródłem a elementami reakcyjnymi (cewką, kondensatorem). Hz opisuje częstotliwość przebiegu, a nie wielkości mocy, więc tych pojęć nie należy mieszać.
Amplituda to maksymalne wychylenie sygnału względem poziomu odniesienia. Jednostka amplitudy zależy od rodzaju sygnału: dla napięcia będzie to V, dla prądu A, a dla innych wielkości ich własne jednostki. Amplituda nie ma stałej jednostki jak Hz.
Częstotliwość oblicza się jako odwrotność okresu: f = 1/T. Jeśli okres T podasz w sekundach, to wynik f otrzymasz w hercach (Hz). To typowy związek używany przy analizie przebiegów na oscyloskopie.
Nie. Hz jest jednostką częstotliwości dowolnego zjawiska okresowego, nie tylko elektrycznego. W elektronice pojawia się bardzo często (audio, RF, zegary), ale formalnie może opisywać także np. drgania mechaniczne czy zjawiska cykliczne w czasie.
Najczęściej myli się parametry sygnału (częstotliwość, amplituda) z wielkościami obwodowymi (rezystancja, moc). Pomaga prosta kontrola: Hz = 1/s (czas), Ω = V/A (opór), W = moc czynna, var = moc bierna. Jednostka zwykle "podpowiada" typ wielkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Herc (Hz) jest jednostką częstotliwości, czyli liczby powtórzeń zjawiska okresowego w czasie (1/s)."

Źródła:

  • BIPM (International Bureau of Weights and Measures), "The International System of Units (SI) – 9th edition", 2019, rozdział o jednostkach pochodnych SI (hertz, Hz). URL: https://www.bipm.org/documents/20126/41483022/SI-Brochure-9.pdf (dostęp: 2026-03-01)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), "SI Units". Sekcja dotycząca jednostek pochodnych i jednostki hertz (Hz). URL: https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl), "Herc". Definicja jednostki Hz jako 1/s i zastosowanie do częstotliwości. URL: https://pl.wikipedia.org/wiki/Herc (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tablice jednostek SI (podstawowe i pochodne) dla elektroniki
  • Podstawy miernictwa elektronicznego: pomiary sygnałów okresowych
  • Materiały o analizie sygnałów: okres, częstotliwość, amplituda, faza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego