W geodezji tyczenie prostej polega na przeniesieniu do terenu przebiegu linii (np. osi, granicy, krawędzi) poprzez wyznaczenie punktów leżących na tej prostej. W zależności od tego, jak zorganizowano stanowisko instrumentu oraz w jakim kierunku wyznacza się punkty, wyróżnia się kilka klasycznych metod.
Odpowiedź "W przód." jest poprawna, gdy rysunek przedstawia sytuację, w której instrument jest ustawiony tak, aby celować w kierunku prostej i następnie wyznaczać punkty leżące na tej prostej przed stanowiskiem (czyli w kierunku tyczenia). Typowo na schemacie widać kierunek celowania/kierunek odkładania punktów na linii.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego schematu:
- "Wstecz." dotyczy sytuacji, gdy punkty prostej wyznacza się "za" instrumentem (w kierunku przeciwnym niż przyjęty kierunek lub względem punktu odniesienia). Na schematach zwykle widać, że praca odbywa się w stronę punktu już istniejącego albo w przeciwną stronę niż główny kierunek tyczenia.
- "W bok." odnosi się do wyznaczania punktów linii przez domiary poprzeczne (odkładane prostopadle lub ukośnie od jakiejś linii/punktów pomocniczych). Jeśli rysunek pokazuje odkładanie odległości w bok od kierunku głównego, to byłaby ta metoda; przy typowym tyczeniu na kierunku (kolinearnie) nie jest to właściwe.
- "Ze środka." stosuje się, gdy linię wyznacza się symetrycznie, często wykorzystując punkt środkowy odcinka/układ pozwalający wytyczać w obie strony od środka. Jeśli schemat nie pokazuje pracy od środka w dwóch kierunkach, ta odpowiedź jest nieadekwatna.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi ustal z rysunku (1) gdzie jest stanowisko instrumentu, (2) czy punkty są wyznaczane na kierunku czy z domiarów oraz (3) czy tyczenie postępuje "do przodu", "do tyłu", czy symetrycznie.
