Płytka ogniskowa (siatka celownicza) jest umieszczana w płaszczyźnie ogniskowej obrazu i daje użytkownikowi stały punkt odniesienia w polu widzenia. W celowniku optycznym podstawową funkcją jest wyznaczenie kierunku celowania (osi celowej) i szybkie, jednoznaczne wskazanie środka pola.
Dlatego właściwym wyborem jest prosty krzyż nitek: jedna linia pionowa i jedna pozioma przecinające się w centrum. Taka siatka jest czytelna, uniwersalna i nie wprowadza dodatkowych elementów, które mogłyby zasłaniać cel lub rozpraszać użytkownika.
Dlaczego pozostałe warianty nie pasują do typowego celownika?
- Siatka ze stadiami (kreskami dalmierczymi) zawiera dodatkowe kreski rozmieszczone w określonych odstępach. To rozwiązanie jest projektowane pod pomiary odległości metodą stadimetryczną (często spotykane w instrumentach geodezyjnych), a nie pod proste celowanie. W celowniku może pogorszyć czytelność i "zaśmiecić" obraz.
- Siatka z podziałką przypomina skalę miarową (regularne nacięcia). Jej przeznaczeniem są odczyty pomiarowe (np. w mikroskopach pomiarowych lub przyrządach metrologicznych), gdzie użytkownik potrzebuje skali, a nie wyłącznie punktu celowania. W celowniku byłaby zbędna.
- Siatka bifilarna (dwie równoległe nitki, zwykle bez linii poprzecznej) bywa stosowana do zadań wymagających bardzo specyficznego centrowania względem krawędzi lub linii. Nie jest to standardowa siatka do klasycznego, ogólnego celowania.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal funkcję przyrządu. Jeśli chodzi o celowanie – wybieraj możliwie najprostszą, centralną referencję (krzyż). Jeśli pojawia się pomiar – wtedy uzasadnione są stadia lub podziałki.
