KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 2.
Która z wymienionych funkcji nie dotyczy działania mięśnia prostego dolnego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mięsień prosty dolny wykonuje przede wszystkim depresję gałki ocznej, a dodatkowo ma składową addukcji i ekstorsji. Z tego powodu czynność "Elevatio" (unoszenie/elewacja) nie dotyczy jego działania, lecz jest charakterystyczna dla mięśnia prostego górnego (i współudziału mięśnia skośnego dolnego).

Pełne wyjaśnienie:

Mięśnie okoruchowe mają zwykle ruch główny oraz jedną lub dwie składowe dodatkowe, wynikające z przebiegu włókien i kąta działania względem osi gałki ocznej.

Mięsień prosty dolny odpowiada przede wszystkim za depresję (opuszczanie spojrzenia). Oprócz tego w pozycji pierwotnej oka ma także składową przywodzenia (adductio) oraz składową ekstorsji (extorsio), czyli rotacji gałki ocznej na zewnątrz (w kierunku skroniowym górnego bieguna rogówki).

Dlatego odpowiedź "Elevatio" jest poprawna jako ta, która nie dotyczy działania mięśnia prostego dolnego: elewacja (unoszenie) jest ruchem przeciwnym do depresji. Elewację realizuje głównie mięsień prosty górny, a w określonych warunkach także mięsień skośny dolny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe jako wybór do pytania?

  • "Depressio" to ruch główny mięśnia prostego dolnego, więc zdecydowanie dotyczy jego działania.
  • "Adductio" jest typową składową dodatkową mięśni prostych pionowych (górnego i dolnego), więc również dotyczy działania mięśnia prostego dolnego.
  • "Extorsio" także jest składową dodatkową mięśnia prostego dolnego (podobnie jak u mięśnia skośnego dolnego, choć mechanizm i dominacja ruchów są inne), więc nie może być odpowiedzią na pytanie o funkcję, która go nie dotyczy.

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać "triady" dla mięśni pionowych: prosty górny = elevatio + adductio + intorsio, prosty dolny = depressio + adductio + extorsio. To pozwala szybko eliminować pomyłki w testach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mięsień prosty dolny to jeden z mięśni okoruchowych poruszających gałką oczną. Przebiega od okolicy wierzchołka oczodołu do dolnej części twardówki. Jego ustawienie powoduje, że wykonuje głównie ruch pionowy w dół oraz ma składowe dodatkowe (przywodzenie i rotację na zewnątrz).
Najczęściej podaje się triadę: depresja (opuszczanie oka), addukcja (ruch do nosa) oraz ekstorsja (rotacja gałki ocznej na zewnątrz). Zestawienie tych trzech ruchów ułatwia szybkie rozwiązywanie zadań testowych z motoryki oczu.
Elevatio oznacza unoszenie gałki ocznej, czyli ruch przeciwny do głównego działania mięśnia prostego dolnego. Prosty dolny odpowiada za patrzenie w dół, a unoszenie realizują przede wszystkim mięśnie działające pionowo ku górze (szczególnie mięsień prosty górny).
Tak. Poza depresją mięsień prosty dolny ma także składową torsyjną: ekstorsję. W praktyce klinicznej oznacza to, że jego dysfunkcja może wpływać nie tylko na ustawienie pionowe, ale też na komponentę torsyjną i subiektywne odczucia "skręcenia" obrazu.
Pomaga skojarzenie kierunku rotacji górnego bieguna rogówki: extorsio to rotacja "na zewnątrz" (ku skroni), a intorsio "do wewnątrz" (ku nosowi). W tabelach działań: prosty dolny daje extorsio, a prosty górny typowo intorsio.
W ujęciu funkcjonalnym depresję wykonuje głównie mięsień prosty dolny, a w pewnych ustawieniach oka istotny udział ma również mięsień skośny górny. W pytaniach testowych zwykle sprawdza się rozpoznanie, że prosty dolny jest podstawowym "depresorem" w pozycji pierwotnej.
Najczęściej myli się triady dla mięśnia prostego górnego i dolnego (elevatio vs depressio oraz intorsio vs extorsio). Druga częsta pułapka to przeoczenie słowa "nie" w pytaniu. Pomaga świadome odtworzenie: ruch główny + dwie składowe dodatkowe.
Sprawdza się zapamiętanie dwóch triad: prosty górny = elevatio + adductio + intorsio, a prosty dolny = depressio + adductio + extorsio. Następnie warto przećwiczyć na przykładach: "Której czynności nie wykonuje…?" oraz "Który mięsień odpowiada za…?".
Przydaje się podczas oceny ruchomości gałek ocznych, wnioskowania o możliwym porażeniu mięśnia na podstawie ograniczeń spojrzenia oraz planowania ćwiczeń ortoptycznych. Znajomość składowych torsyjnych jest ważna także przy zgłaszanych dolegliwościach "skręcania" obrazu.
Zwykle tak, ale trzeba znać odpowiedniki: elevatio = unoszenie, depressio = opuszczanie, adductio = przywodzenie, abductio = odwodzenie, extorsio/intorsio = rotacje. Na egzaminie warto przetłumaczyć sobie w głowie terminy, aby uniknąć mechanicznego wyboru na podstawie brzmienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że mięsień prosty dolny wykonuje przede wszystkim depresję gałki ocznej, a dodatkowo ma składową addukcji i ekstorsji.

Źródła:

  • Terminologia Anatomica: International Anatomical Terminology, dział dotyczący mięśni gałki ocznej (extraocular muscles) – nazewnictwo łacińskie ruchów (elevatio/depressio/adductio/extorsio).
  • Kanski J. (red.), Clinical Ophthalmology: A Systematic Approach, rozdziały dotyczące motoryki oczu i mięśni okoruchowych – funkcje mięśni prostych i skośnych.

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (część: narząd wzroku i mięśnie gałki ocznej)
  • Podręcznik/kompendium z ortoptyki i strabologii (rozdziały: mięśnie okoruchowe, diagnostyka motoryki)
  • Schematy działań mięśni okoruchowych (tabele: ruch główny i składowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego