KWALIFIKACJA ELE5 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Którą z wymienionych wielkości można zmierzyć przyrządem pokazanym na rysunku?
Ilustracja przedstawia miernik natężenia oświetlenia, znany jako luksomierz, model TM-202 marki Tenmars.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd widoczny na rysunku to typowy luksometr, czyli miernik natężenia oświetlenia padającego na powierzchnię. Wynik podaje się w luksach (lx). Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości (np. strumienia w lumenach) lub cech jakościowych światła, których luksometr nie wyznacza.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd przedstawiony na rysunku to luksometr (miernik natężenia oświetlenia). Taki miernik służy do oceny, ile światła dociera do danej powierzchni, czyli do pomiaru natężenia oświetlenia. W praktyce odczyt otrzymuje się najczęściej w jednostce luks (lx).

Odpowiedź "Natężenie oświetlenia." jest poprawna, bo luksometr ma czujnik (fotodiodę) i układ pomiarowy skalibrowany do wskazywania natężenia oświetlenia w punkcie pomiaru. To typowy przyrząd przenośny używany m.in. do kontroli warunków oświetleniowych na stanowiskach pracy.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "Poziom olśnienia." odnosi się do zjawiska olśnienia (dyskomfortu/utrudnienia widzenia). Ocena olśnienia wymaga innych metod (często obliczeniowych lub specjalistycznych mierników i procedur), a nie prostego odczytu z luksometru.
  • "Strumień świetlny." to wielkość opisująca całkowitą ilość światła emitowaną przez źródło. Mierzy się ją w lumenach i zazwyczaj podaje jako parametr źródła światła; luksometr nie mierzy bezpośrednio strumienia całkowitego emitowanego przez lampę.
  • "Barwę światła." (np. temperatura barwowa, charakterystyka widmowa) mierzy się przyrządami typu kolorymetr/spektrometr. Luksometr nie wyznacza barwy, a jedynie poziom oświetlenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz ręczny miernik z czujnikiem światła (często na przewodzie lub wbudowanym) i wyświetlaczem z odczytem, najczęściej jest to luksometr, a więc pytanie dotyczy natężenia oświetlenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie oświetlenia opisuje ilość światła padającego na daną powierzchnię. Najczęściej podaje się je w luksach (lx). W praktyce mierzy się je w konkretnym punkcie, ustawiając czujnik na badanej powierzchni lub na wysokości pracy.
Luksometr ma czujnik światła i układ przeliczający sygnał na wartość natężenia oświetlenia. Mierzy, ile światła dociera do czujnika w miejscu pomiaru, a wynik pokazuje zwykle w lx. Nie mierzy barwy ani całkowitego strumienia emitowanego przez lampę.
Strumień świetlny (lumen) dotyczy tego, ile światła emituje źródło łącznie. Natężenie oświetlenia (luks) zależy od warunków w miejscu pomiaru: odległości od lampy, kierunku świecenia, przeszkód i odbić. Dlatego to różne wielkości i inne zastosowania.
Nie. Luksometr służy do pomiaru poziomu oświetlenia (lx), a nie barwy. Barwę lub temperaturę barwową mierzy się kolorymetrem albo spektrometrem. Na egzaminie warto zapamiętać: "luksometr = lx", "kolorymetr/spektrometr = barwa".
Najczęstsze pomyłki to mylenie olśnienia z oświetleniem oraz uznawanie, że miernik "światła" mierzy strumień w lumenach. Często też wybiera się "barwę", bo jest intuicyjna wizualnie, mimo że wymaga innego przyrządu niż luksometr.
Zwykle to mały miernik z wyświetlaczem i czujnikiem światła (czasem na przewodzie). Jeśli zadanie pyta "jaką wielkość mierzy przyrząd ze zdjęcia" i dotyczy oświetlenia, to najczęściej chodzi o natężenie oświetlenia mierzone w luksach.
Pomiar oświetlenia bywa potrzebny przy organizacji bezpiecznego stanowiska robót: w piwnicach, kotłowniach, szachtach instalacyjnych czy na zewnątrz po zmroku. Odpowiednie oświetlenie ułatwia odczyt przyrządów, kontrolę połączeń i zmniejsza ryzyko błędów montażowych.
Olśnienie zależy nie tylko od ilości światła, ale też od rozkładu jasności w polu widzenia i położenia źródeł światła względem obserwatora. Luksometr mierzy lokalne natężenie oświetlenia na czujniku, więc nie opisuje bezpośrednio zjawiska olśnienia ani komfortu widzenia.
Czujnik ustaw na badanej powierzchni i nie zasłaniaj go ręką ani ciałem. Staraj się utrzymać stałe położenie czujnika, wykonaj kilka pomiarów w różnych punktach i porównaj wyniki. Unikaj przypadkowego kierowania czujnika w stronę lampy, jeśli procedura wymaga pomiaru na płaszczyźnie pracy.
Zapamiętaj prosty podział: luks (lx) dotyczy oświetlenia powierzchni w punkcie (to mierzy luksometr), lumen (lm) opisuje strumień emitowany przez źródło, a kandela (cd) dotyczy światłości w określonym kierunku. Jednostki często prowadzą do poprawnej klasyfikacji.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Przyrząd widoczny na rysunku to typowy luksometr, czyli miernik natężenia oświetlenia padającego na powierzchnię."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Luksometr - dostęp: 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Nat%C4%99%C5%BCenie_o%C5%9Bwietlenia - dostęp: 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Strumie%C5%84_%C5%9Bwietlny - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy fotometrii: definicje strumienia świetlnego i natężenia oświetlenia (materiały szkolne z fizyki/techniki)
  • Instrukcje obsługi luksometrów (zwrócenie uwagi na jednostki oraz zasady ustawienia czujnika)
  • Materiały BHP dotyczące oświetlenia stanowisk pracy (ogólne opracowania dydaktyczne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego