Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2013



PYTANIE NR 44.
Którego narzędzia pomiarowego należy użyć do zmierzenia wielkości zużycia tulei cylindra?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie tulei cylindra ocenia się przez pomiar średnicy otworu w kilku wysokościach i kierunkach (owalność, stożkowatość). Do takiego pomiaru stosuje się średnicówkę zegarową, bo jest przeznaczona do dokładnego sprawdzania średnic wewnętrznych. Mikrometr mierzy głównie wymiary zewnętrzne, a suwmiarka jest mniej dokładna.

Pełne wyjaśnienie:

Wielkość zużycia tulei cylindra nie jest jedną "grubością" materiału, tylko zmianą geometrii otworu cylindra w stosunku do wartości nominalnej. W praktyce warsztatowej sprawdza się:

  • średnicę wewnętrzną w kilku przekrojach (na różnych wysokościach cylindra),
  • owalność (różnica średnic mierzonych w dwóch prostopadłych kierunkach),
  • stożkowatość (różnica średnic między górą i dołem cylindra).

Do takich pomiarów właściwym narzędziem jest średnicówka zegarowa (czujnikowa). Jest ona zaprojektowana do pomiaru średnic wewnętrznych i umożliwia odczyt odchyłki na czujniku zegarowym. Dzięki temu można precyzyjnie porównać wynik z wartością odniesienia (np. po ustawieniu na wzorcu) oraz łatwo wykryć różnice w różnych punktach cylindra.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Mikrometr – standardowy mikrometr zewnętrzny służy do pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. średnicy czopa wału), a nie średnicy otworów cylindra. Istnieją mikrometry do pomiarów wewnętrznych, ale w praktyce oceny zużycia cylindrów typowo używa się średnicówki czujnikowej.
  • Suwmiarka – ma ograniczoną dokładność i powtarzalność w porównaniu ze średnicówką; pomiar dużego otworu szczękami wewnętrznymi bywa obarczony błędem ustawienia oraz docisku.
  • Sprawdzian do otworów – często daje wynik jakościowy (przechodzi/nie przechodzi) albo orientacyjny. Do określenia "wielkości zużycia" potrzebny jest pomiar liczbowy z odpowiednią dokładnością i możliwością porównania przekrojów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli elementem mierzonym jest otwór (cylinder, tuleja, gniazdo), w pierwszej kolejności rozważ przyrządy do średnic wewnętrznych: średnicówki i przyrządy czujnikowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jakim przyrządem mierzy się średnicę wewnętrzną cylindra w silniku?
Do pomiaru średnicy wewnętrznej cylindra najczęściej używa się średnicówki zegarowej (czujnikowej). Umożliwia ona dokładny pomiar otworu i porównanie odchyłek w różnych miejscach, co pomaga ocenić zużycie, owalność i stożkowatość cylindra.
Dlaczego do pomiaru tulei cylindra nie wystarczy suwmiarka?
Suwmiarka ma mniejszą dokładność i powtarzalność niż średnicówka, a pomiar otworu szczękami wewnętrznymi jest wrażliwy na ustawienie narzędzia i docisk. Przy ocenie zużycia cylindra liczą się małe różnice średnicy w wielu przekrojach, więc potrzebny jest dokładniejszy przyrząd.
Co to jest średnicówka zegarowa i do czego służy?
Średnicówka zegarowa (czujnikowa) to przyrząd do pomiaru średnic wewnętrznych otworów. Czujnik wskazuje odchyłkę od wartości odniesienia, dzięki czemu łatwo wykryć różnice średnicy w różnych punktach, np. w cylindrze silnika podczas oceny zużycia.
Jak sprawdzić owalność cylindra podczas diagnostyki?
Owalność sprawdza się, wykonując pomiar średnicy cylindra w tym samym przekroju na dwóch prostopadłych kierunkach (np. w osi sworznia i prostopadle do niej). Do tego najlepiej nadaje się średnicówka zegarowa, bo pozwala porównać wyniki z wysoką dokładnością.
Jak sprawdzić stożkowatość cylindra w praktyce warsztatowej?
Stożkowatość ocenia się przez porównanie średnic zmierzonych na różnych wysokościach cylindra (bliżej górnej i dolnej części). Jeśli średnice różnią się, cylinder ma kształt stożka. Średnicówka zegarowa ułatwia powtarzalny pomiar w kilku przekrojach i szybkie porównanie wyników.
Czy mikrometr nadaje się do pomiaru zużycia tulei cylindra?
Typowy mikrometr zewnętrzny nie nadaje się do pomiaru otworu cylindra, bo jest przeznaczony do wymiarów zewnętrznych (np. wałków). Do cylindrów stosuje się przyrządy do średnic wewnętrznych, przede wszystkim średnicówkę czujnikową, która lepiej sprawdza się w ocenie geometrii otworu.
Kiedy stosuje się sprawdzian do otworów zamiast pomiaru średnicówką?
Sprawdzian do otworów stosuje się, gdy potrzebna jest szybka kontrola pasowania lub tolerancji metodą "przechodzi/nie przechodzi", bez dokładnej wartości liczbowej. Do określenia wielkości zużycia cylindra zwykle potrzebujesz jednak pomiaru liczbowego w kilku punktach, więc lepsza jest średnicówka.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pomiarze cylindra?
Typowe błędy to: niewłaściwe ustawienie przyrządu (przekoszenie w otworze), zbyt duży docisk, pomiar tylko w jednym miejscu zamiast w kilku przekrojach oraz brak kontroli temperatury elementu. Często myli się też przyrządy: wybiera się suwmiarkę lub mikrometr zewnętrzny mimo pomiaru średnicy wewnętrznej.
Jak przygotować się do pytania egzaminacyjnego o dobór przyrządu pomiarowego?
Ucz się kojarzenia geometrii elementu z przyrządem: otwór → średnicówka, wałek → mikrometr, szybki pomiar ogólny → suwmiarka, kontrola tolerancji → sprawdzian. Na egzaminie zwróć uwagę na słowa "tuleja", "cylinder", "otwór" oraz "zużycie", które sugerują dokładny pomiar w wielu punktach.
Co oznacza "zużycie tulei cylindra" w diagnozowaniu silnika?
Zużycie tulei cylindra oznacza zmianę wymiaru i kształtu otworu cylindra w trakcie eksploatacji. W praktyce obserwuje się powiększenie średnicy oraz powstawanie owalności i stożkowatości. Dlatego pomiar wykonuje się w kilku miejscach i porównuje z wartością odniesienia, używając średnicówki.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Zużycie tulei cylindra ocenia się przez pomiar średnicy otworu w kilku wysokościach i kierunkach (owalność, stożkowatość)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla mechaników pojazdów
  • Instrukcje obsługi przyrządów: średnicówka czujnikowa i zestaw pierścieni wzorcowych
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach silników: owalność, stożkowatość, średnica cylindra
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego