KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Którym z poniżej wymienionych kluczy z nasadką można uzyskać zalecany moment dokręcenia świecy zapłonowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Dynamometrycznym." jest poprawne, bo tylko klucz dynamometryczny pozwala ustawić i kontrolować zadany moment dokręcania. Pozostałe klucze (z grzechotką, francuski, szwedzki) umożliwiają dokręcanie, ale bez wiarygodnego pomiaru i powtarzalności momentu, co grozi uszkodzeniem gwintu lub świecy.

Pełne wyjaśnienie:

Moment dokręcania to kontrolowana "siła skręcająca" przyłożona do połączenia gwintowego. W przypadku świecy zapłonowej prawidłowy moment jest ważny, ponieważ wpływa m.in. na:

  • bezpieczeństwo gwintu w głowicy (zbyt duży moment może go uszkodzić),
  • szczelność osadzenia świecy (zbyt mały moment może sprzyjać nieszczelności),
  • warunki cieplne pracy świecy (prawidłowe dociśnięcie podkładki/stożka ułatwia odprowadzanie ciepła).

Odpowiedź "Dynamometrycznym." jest właściwa, ponieważ klucz dynamometryczny jest narzędziem przeznaczonym do uzyskania zadanego, zalecanego momentu. Umożliwia ustawienie wartości momentu (zgodnie z dokumentacją serwisową lub zaleceniami producenta świecy) i sygnalizuje osiągnięcie tej wartości, co zwiększa powtarzalność pracy.

Odpowiedź "Płaskim oczkowym z grzechotką." jest niepoprawna, bo grzechotka ułatwia pracę i przyspiesza dokręcanie, ale nie zapewnia miarodajnej kontroli momentu. Można nią zarówno niedokręcić, jak i przekręcić świecę.

Odpowiedź "Francuskim." (klucz nastawny) jest niepoprawna: służy do chwytania różnych rozmiarów, ale nie jest narzędziem do dokładnego momentu. Dodatkowo łatwiej o ześlizgnięcie i uszkodzenie krawędzi.

Odpowiedź "Szwedzkim." (typowo do rur/elementów o nieregularnym kształcie) również nie służy do precyzyjnego dokręcania z kontrolą momentu i może uszkadzać elementy. W praktyce świecę dokręca się nasadką świecową, a wymagany moment realizuje się kluczem dynamometrycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "zalecany moment dokręcenia", najczęściej sprawdzana jest umiejętność wskazania narzędzia zapewniającego kontrolę momentu, czyli klucza dynamometrycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klucz dynamometryczny to narzędzie, które pozwala dokręcać połączenia gwintowe do ustalonego momentu. Ustawiasz wartość (np. z dokumentacji serwisowej), a klucz sygnalizuje osiągnięcie momentu. Dzięki temu dokręcanie jest powtarzalne i zmniejsza ryzyko uszkodzeń.
Zalecany moment ma zapewnić właściwy docisk i szczelność bez przeciążania gwintu. Zbyt duży moment może uszkodzić gwint w głowicy lub samą świecę, a zbyt mały sprzyja nieszczelności i gorszym warunkom cieplnym pracy świecy.
Zbyt mocne dokręcenie może prowadzić do zerwania lub uszkodzenia gwintu w głowicy, deformacji elementów uszczelniających oraz utrudnionego demontażu w przyszłości. W skrajnych przypadkach może dojść do pęknięcia świecy lub kosztownej naprawy gniazda.
Zbyt słabe dokręcenie może powodować nieszczelność w gnieździe świecy, przedmuchy spalin, gorsze odprowadzanie ciepła i problemy eksploatacyjne. Może też zwiększyć ryzyko poluzowania świecy podczas pracy silnika, szczególnie przy drganiach.
Nie. Grzechotka ułatwia i przyspiesza dokręcanie, ale sama w sobie nie mierzy momentu. Bez przystawki dynamometrycznej lub klucza dynamometrycznego nie masz wiarygodnej kontroli, czy osiągnąłeś wartość zalecaną przez producenta.
Stosuje się specjalną nasadkę świecową dobraną rozmiarem do sześciokąta świecy i z wkładką, która stabilizuje świecę. To zmniejsza ryzyko uszkodzenia izolatora i ułatwia montaż/demontaż w ciasnych przestrzeniach komory silnika.
Klucz francuski (nastawny) bywa używany awaryjnie do różnych rozmiarów, ale łatwo nim o poślizg i uszkodzenie krawędzi. Nie zapewnia też kontroli momentu. Do świec właściwsza jest nasadka świecowa i klucz dynamometryczny, bo liczy się precyzja.
Bo to sprawdza rozumienie jakości napraw: moment dokręcenia musi być kontrolowany, a nie "na wyczucie". W zadaniach egzaminacyjnych sformułowanie o zalecanym momencie zwykle prowadzi do wyboru narzędzia pomiarowego, czyli klucza dynamometrycznego.
Najczęstsze błędy to: dokręcanie "ile sił" bez kontroli, użycie niewłaściwego narzędzia (np. klucza nastawnego), przekoszenie świecy przy wkręcaniu oraz pomijanie zaleceń producenta. Skutkiem bywają uszkodzone gwinty, nieszczelności i trudny demontaż.
Klucz dynamometryczny powinien być okresowo sprawdzany/kalibrowany zgodnie z zaleceniami producenta narzędzia i dobierany do właściwego zakresu pracy. W praktyce ważne jest też prawidłowe ustawienie momentu, czyste mechanizmy oraz przechowywanie bez napiętej sprężyny.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: ""Dynamometrycznym." jest poprawne, bo tylko klucz dynamometryczny pozwala ustawić i kontrolować zadany moment dokręcania."

Źródła:

  • NGK Spark Plugs – instrukcje/poradniki dotyczące montażu świec zapłonowych i dokręcania momentem (strona informacyjna NGK): https://www.ngkntk.com/ (sekcje dot. spark plug installation / torque) - dostęp 2026-02-28
  • Bosch, "Bosch Automotive Handbook" (Vademecum/Handbook), rozdziały dotyczące połączeń gwintowych i narzędzi warsztatowych (torque/fasteners), wydanie książkowe – źródło podręcznikowe
  • ISO 6789 (norma dotycząca narzędzi do dokręcania z kontrolą momentu – wymagania i metody badań), dokument normatywny – odniesienie do zasad stosowania kluczy dynamometrycznych

Materiały:

  • Instrukcje montażu świec zapłonowych producentów (sekcje dot. momentu dokręcania i użycia klucza dynamometrycznego)
  • Podstawy połączeń gwintowych i wpływ momentu na siłę napięcia śruby/elementu
  • Materiały o obsłudze i sprawdzaniu kluczy dynamometrycznych (kalibracja, zakres pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego