Pomiar rezystancji izolacji w instalacji elektrycznej wykonuje się przyrządem typu megomierz (miernik rezystancji izolacji). Taki miernik realizuje test w sposób kontrolowany: przykłada do badanego obwodu napięcie probiercze (wyższe niż w typowym pomiarze omomierzem), mierzy prąd upływu i na tej podstawie wyznacza rezystancję izolacji, zwykle w megaomach (MΩ). Dzięki temu możliwe jest wykrycie m.in. zawilgocenia, uszkodzeń mechanicznych izolacji, starzenia materiału lub częściowych przebić.
Dlaczego inne przyrządy bywają mylące?
- Multimetr (miernik uniwersalny) potrafi mierzyć rezystancję, ale zwykle robi to przy bardzo małym napięciu pomiarowym. Taki pomiar jest odpowiedni dla elementów rezystancyjnych, ale nie jest miarodajnym badaniem jakości izolacji przewodów i aparatów.
- Miernik cęgowy służy przede wszystkim do pomiaru prądu (bez rozłączania obwodu). Nie jest narzędziem do badania rezystancji izolacji.
- Inne mierniki pomocnicze (np. do ciągłości przewodów ochronnych) badają inne parametry: ciągłość połączeń lub bardzo małe rezystancje, a nie stan izolacji między żyłami i względem ziemi.
W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest skojarzenie: jeśli pytanie dotyczy rezystancji izolacji, właściwa jest odpowiedź wskazująca miernik rezystancji izolacji (megomierz). To pojęcie pojawia się też przy odbiorach i kontrolach w obiektach, gdzie prowadzi się roboty instalacyjne (w tym gazowe), ponieważ stan instalacji elektrycznej wpływa na ogólne bezpieczeństwo eksploatacji.
Wskazówka: zapamiętaj różnicę "rezystancja przewodu" (małe wartości, omomierz/ciągłość) vs "rezystancja izolacji" (duże wartości, megomierz i napięcie probiercze).