KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Którego przyrządu używa się w celu wyodrębnienia włókien celulozowych z mieszanki włókien?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Igła preparacyjna służy do mechanicznego rozdzielania i wyodrębniania pojedynczych włókien z mieszanki podczas przygotowania preparatu (np. do obserwacji mikroskopowej). Pipeta i biureta są do odmierzania cieczy, a szczypce są zbyt masywne i mniej precyzyjne dla delikatnych włókien.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce identyfikacji włókien (zwłaszcza w metodach mikroskopowych) kluczowe jest wydzielenie pojedynczych włókien z próbki tak, aby nie uszkodzić ich struktury i móc ocenić cechy morfologiczne. Do takich prac używa się narzędzi preparacyjnych o bardzo dużej precyzji.

Igła preparacyjna jest przeznaczona właśnie do delikatnej manipulacji materiałem: pozwala rozdzielić splot włókien, odseparować pojedyncze nitki/włókna i ułożyć je na szkiełku lub w innym miejscu preparowania. Dzięki cienkiej końcówce można pracować punktowo i kontrolować siłę nacisku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Szczypce – choć są narzędziem chwytającym, zwykle mają zbyt duże i mało precyzyjne końcówki w porównaniu z igłą preparacyjną. Mogą zgniatać lub wyrywać włókna, utrudniając ich rozdzielenie na pojedyncze elementy.
  • Biureta – służy do precyzyjnego dozowania cieczy (np. w miareczkowaniu). Nie jest narzędziem do mechanicznego rozdzielania mieszanek włókien.
  • Pipeta – również jest przyrządem do pobierania i odmierzania cieczy. Może być używana pomocniczo w badaniach chemicznych włókien, ale nie spełnia roli narzędzia do ich fizycznego wyodrębniania z mieszanki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "wyodrębnienie włókien z mieszanki", często chodzi o czynność manualną (preparatykę), a nie o odmierzanie odczynników. Wtedy typowym wyborem są narzędzia preparacyjne (igły, pęsety, skalpele), a nie szkło miarowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Włókna celulozowe to włókna, których podstawowym budulcem jest celuloza. W praktyce obejmują włókna roślinne oraz włókna wytworzone z celulozy. Mają charakterystyczne właściwości higroskopijne i często wymagają właściwego rozpoznania przed doborem technologii szycia i wykończenia.
Najczęściej robi się to mechanicznie podczas preparatyki: rozdziela się próbkę na coraz cieńsze pasma, aż do uzyskania pojedynczych włókien. Używa się precyzyjnych narzędzi (np. igły preparacyjnej), aby nie zgnieść ani nie zanieczyścić materiału przed obserwacją.
Pipeta i biureta to przyrządy do pracy z cieczami: pobierania, odmierzania lub dozowania roztworów. Pytanie dotyczy wyodrębniania włókien z mieszanki, czyli czynności manualnej (mechanicznej). Do tego potrzebne są narzędzia preparacyjne, a nie szkło miarowe.
Do narzędzi preparacyjnych zalicza się przede wszystkim drobne i precyzyjne przyrządy do manipulacji materiałem: igły preparacyjne, pęsety, czasem drobne nożyki lub skalpele. Ich celem jest rozdzielanie, ułożenie i przygotowanie próbki tak, by nadawała się do dalszej oceny.
Szczypce mogą coś chwycić, ale zwykle są zbyt masywne i mało precyzyjne do rozdzielania delikatnych włókien na pojedyncze elementy. Łatwo nimi zgnieść próbkę lub wyrwać kępkę włókien. Do precyzyjnej preparatyki lepsza jest igła preparacyjna lub pęseta.
Sygnałem są sformułowania typu: "wyodrębnienie włókien", "rozdzielenie włókien", "przygotowanie próbki", "z mieszanki włókien". To wskazuje na czynności manualne wykonywane przed oceną (np. mikroskopową), a nie na działania typowo chemiczne, jak miareczkowanie.
Najczęściej myli się etap badania: uczniowie wybierają przyrządy kojarzone z "laboratorium" (pipeta, biureta), mimo że zadanie dotyczy rozdzielania materiału. Warto zawsze ustalić, czy chodzi o czynność mechaniczną (preparatyka), czy o pracę z roztworami (chemia analityczna).
Po wyodrębnieniu pojedynczych włókien można oceniać m.in. ich wygląd, grubość, skręt, powierzchnię i inne cechy morfologiczne, które pomagają w identyfikacji rodzaju włókna. W praktyce takie rozpoznanie wspiera dobór technologii szycia, prasowania i wykończenia.
Odczynniki, pipety lub biurety pojawiają się wtedy, gdy metoda badawcza wymaga pracy z roztworami (np. w analizie chemicznej). W samym mechanicznym wyodrębnianiu włókien z próbki zazwyczaj nie są potrzebne. Najpierw przygotowuje się próbkę, a dopiero potem stosuje metodę właściwą.
Ucz się funkcjami, a nie samymi nazwami: do czego służy igła, pipeta, biureta, pęseta. Pomaga tworzenie krótkich skojarzeń: "igła – rozdzielanie", "pipeta/biureta – ciecze". Dodatkowo przejrzyj zdjęcia narzędzi i opisy ćwiczeń z analizy włókien.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Igła preparacyjna służy do mechanicznego rozdzielania i wyodrębniania pojedynczych włókien z mieszanki podczas przygotowania preparatu (np. do obserwacji mikroskopowej)."

Źródła:

  • ISO 1833 (seria): Textiles — Quantitative chemical analysis (różne części) — ogólne metody analizy mieszanek włókien
  • AATCC Test Method 20: Fiber Analysis: Qualitative — ogólne podejście do identyfikacji włókien i przygotowania próbek
  • Saville B. P. (ed.), "Physical Testing of Textiles", Woodhead Publishing — rozdziały dotyczące identyfikacji włókien i przygotowania próbek do oceny

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa odzieżowego i włókiennictwa (działy: identyfikacja włókien, metody mikroskopowe)
  • Instrukcje stanowiskowe do ćwiczeń z analizy włókien w pracowni szkolnej (preparatyka, narzędzia)
  • Normy i metody badawcze dotyczące identyfikacji/analizy włókien (jako uzupełnienie terminologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego