Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023 (test 2)



PYTANIE NR 30.
Który element i z jakiego silnika przedstawiony jest na ilustracji a) i schemacie b)?
Ilustracja składa się z dwóch części oznaczonych jako a) i b).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirnik jest częścią wirującą silnika. W silniku pierścieniowym (uzwojonym) wirnik ma uzwojenie wyprowadzone na pierścienie ślizgowe, co odróżnia go od stojana (część nieruchoma) oraz od silnika komutatorowego, gdzie charakterystyczny jest komutator zamiast pierścieni.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozpoznać, czy pokazany element jest wirnikiem czy stojanem, oraz z jakiego typu silnika pochodzi: pierścieniowego czy komutatorowego.

Odpowiedź "Wirnik silnika pierścieniowego." jest poprawna, gdy na ilustracji/schemacie widać cechy typowe dla wirnika silnika pierścieniowego (uzwojenie wirnika oraz wyprowadzenie na pierścienie ślizgowe). Wirnik to element ruchomy, osadzony na wale, współpracujący ze stojanem i wytwarzanym polem magnetycznym.

  • "Stojan silnika pierścieniowego." jest błędne, gdyż stojan jest częścią nieruchomą (korpus z pakietem blach i uzwojeniem stojana). Nie ma on elementów typowych dla wyprowadzeń wirnika na pierścienie.
  • "Wirnik silnika komutatorowego." jest błędne, jeśli element nie posiada komutatora. W silniku komutatorowym charakterystyczne jest segmentowe uzwojenie połączone z komutatorem, po którym ślizgają się szczotki. To kluczowy detal identyfikacyjny.
  • "Stojan silnika komutatorowego." jest błędne, jeżeli przedstawiono część wirującą albo jeśli widać elementy typowe dla wirnika (wał, pakiet wirnika, wyprowadzenia na pierścienie/komutator). Stojan (w zależności od konstrukcji) zawiera bieguny/uzwojenia wzbudzenia lub magnesy i pozostaje nieruchomy.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę identyfikacji: pierścienie ślizgowe kojarzą się z silnikiem pierścieniowym (uzwojonym), a komutator z silnikiem komutatorowym. Następnie trzeba jeszcze rozstrzygnąć, czy oglądamy część ruchomą (wirnik) czy nieruchomą (stojan), patrząc na obecność wału i sposób mocowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wirnik w silniku elektrycznym?
Wirnik to część wirująca silnika, zwykle osadzona na wale. Współpracuje z polem magnetycznym wytwarzanym przez stojan. To na wirniku powstaje moment obrotowy przekazywany na napędzane urządzenie.
Co to jest stojan i jak go rozpoznać?
Stojan to część nieruchoma silnika (korpus z pakietem blach i uzwojeniami lub biegunami). Rozpoznaje się go po braku wału oraz po elementach mocujących do obudowy. Jego zadaniem jest wytworzenie pola magnetycznego.
Jakie cechy wskazują na silnik pierścieniowy?
Silnik pierścieniowy (uzwojony) kojarzy się z pierścieniami ślizgowymi na wirniku i doprowadzeniem prądu przez szczotki do uzwojenia wirnika. Taka konstrukcja bywa używana m.in. do rozruchu i regulacji w specyficznych zastosowaniach.
Dlaczego pierścienie ślizgowe nie są tym samym co komutator?
Pierścienie ślizgowe to gładkie pierścienie do doprowadzenia prądu do uzwojenia wirnika. Komutator jest segmentowy i realizuje komutację (przełączanie połączeń uzwojeń) w maszynach komutatorowych. Podobieństwo (szczotki) często myli, ale funkcja jest inna.
Jak rozpoznać wirnik silnika komutatorowego na rysunku?
Najbardziej charakterystyczny jest komutator: cylindryczny element z widocznymi segmentami (lamelkami), po których pracują szczotki. Dodatkowo zwykle widać wał i uzwojenia wirnika. Jeśli brakuje komutatora, to sygnał, że to nie ten typ.
Czy w silniku pierścieniowym występują szczotki?
Tak, w silniku pierścieniowym mogą występować szczotki, ale współpracują one z pierścieniami ślizgowymi, a nie z komutatorem. Na egzaminie trzeba powiązać szczotki z właściwym elementem współpracującym: pierścienie (silnik pierścieniowy) vs komutator (silnik komutatorowy).
Jakie są najczęstsze błędy w zadaniach wirnik czy stojan?
Najczęściej myli się część ruchomą z nieruchomą przez nieuwagę na wał i sposób mocowania. Drugi błąd to utożsamianie każdego elementu ze szczotkami z komutatorem. Warto szukać detali: segmentów komutatora albo pierścieni ślizgowych.
Jakie elementy są typowe dla stojana silnika indukcyjnego?
Typowe są: pakiet blach stojana, rowki, uzwojenia stojana (lub bieguny), obudowa i elementy mocujące. Stojan nie ma elementów przeznaczonych do obracania się, jak wał czy wyważane pakiety wirnika.
Kiedy w praktyce spotyka się silnik pierścieniowy?
Spotyka się go w zastosowaniach, gdzie potrzebny jest specyficzny rozruch lub regulacja momentu/prądu, szczególnie w starszych rozwiązaniach przemysłowych. W praktyce serwisowej ważna jest kontrola stanu pierścieni i szczotek oraz czystości powierzchni ślizgowych.
Jak uczyć się rozpoznawania elementów silnika do egzaminu ELE.2?
Skuteczne jest łączenie teorii z obrazem: oglądaj zdjęcia wirników i stojanów oraz porównuj: wał, uzwojenia, pierścienie, komutator. Rób krótkie notatki "cecha → typ silnika". Na końcu rozwiązuj zadania na ilustracjach, bo egzamin często tak sprawdza umiejętność.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wirnik jest częścią wirującą silnika.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik indukcyjny" (informacje ogólne o silnikach indukcyjnych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_indukcyjny - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Komutator" (definicja i rola komutatora w maszynach elektrycznych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Komutator - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Wirnik" (pojęcie wirnika jako części wirującej), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirnik - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przedmiotu "Maszyny elektryczne" (rozdziały: silniki indukcyjne, silniki komutatorowe)
  • Katalogi/serwisówki producentów silników (rysunki złożeniowe wirnika, stojana, pierścieni, komutatora)
  • Zadania i arkusze egzaminacyjne z rozpoznawania elementów maszyn elektrycznych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego