KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 16.
Który element tokarki kłowej został na rysunku oznaczony strzałką?
Ilustracja przedstawia schemat tokarki kłowej, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK MECHANIK - KWALIFIKACJA M20.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wrzeciennik to zespół tokarki, w którym znajduje się wrzeciono i napęd, a od jego strony zwykle mocuje się uchwyt lub tarczę. Na typowych rysunkach tokarki kłowej rozpoznasz go jako "głowicę" po stronie napędu, w przeciwieństwie do konika (z drugiej strony), suportu (zespół przesuwów) i łoża (podstawa z prowadnicami).

Pełne wyjaśnienie:

W tokarce kłowej podstawowe zespoły mają stałe role i zwykle charakterystyczne położenie na rysunkach poglądowych. Wrzeciennik jest zespołem po stronie napędu: mieści wrzeciono, elementy przeniesienia napędu oraz mechanizmy związane z obrotem przedmiotu. Z wrzeciennika "wychodzi" wrzeciono, na którym mocuje się uchwyt tokarski, tarczę lub inne oprzyrządowanie. Dlatego, gdy strzałka wskazuje część po stronie napędowej, z okolicą wrzeciona/uchwytu, poprawnym rozpoznaniem jest właśnie wrzeciennik.

Odpowiedź "Konik" jest błędna, gdyż konik znajduje się po przeciwnej stronie niż wrzeciennik (zwykle po prawej stronie tokarki w typowym układzie rysunkowym) i służy do podparcia przedmiotu kłem lub mocowania narzędzi w pinoli. Na rysunku rozpoznaje się go jako przesuwany zespół ustawiany na łożu, a nie jako "głowicę" z napędem.

Odpowiedź "Suport" nie pasuje, gdy strzałka nie wskazuje zespołu przesuwów narzędzia. Suport (wzdłużny/poprzeczny z imakiem) znajduje się na łożu i odpowiada za prowadzenie noża oraz wykonywanie posuwów. Ma inny kształt i jest umieszczony centralnie na prowadnicach.

Odpowiedź "Łoże" jest niepoprawna, jeżeli strzałka nie wskazuje podstawy tokarki z prowadnicami. Łoże to element konstrukcyjny, na którym poruszają się suport i konik; na rysunku obejmuje długi, poziomy korpus z prowadnicami, a nie kompaktowy zespół po stronie napędu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "element na rysunku" najpierw ustal położenie (lewa/prawa strona obrabiarki), potem funkcję (napęd, podparcie, posuw, podstawa). Dopiero na końcu dopasuj nazwę zespołu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wrzeciennik to zespół tokarki, w którym znajduje się wrzeciono oraz mechanizmy napędu i często elementy zmiany prędkości. Jego zadaniem jest nadanie obrotu przedmiotowi obrabianemu. Na rysunkach zwykle jest po stronie napędu i w jego obszarze widać miejsce mocowania uchwytu.
Najczęściej rozpoznasz go po położeniu (strona napędowa tokarki) i po tym, że w jego obrębie znajduje się oś wrzeciona, a przy końcu wrzeciona bywa narysowany uchwyt lub tarcza. Wrzeciennik ma formę "głowicy" osadzonej na łożu, a nie długiej podstawy.
Wrzeciennik napędza obrót i zawiera wrzeciono. Konik nie napędza obrotu – służy do podparcia przedmiotu kłem albo do mocowania narzędzia w pinoli. Na rysunku konik jest zwykle po przeciwnej stronie niż wrzeciennik i jest zespołem przesuwnym na łożu.
Suport odpowiada za posuw narzędzia skrawającego wzdłuż i w poprzek osi toczenia oraz za jego ustawienie (np. na imaku). Na schematach znajduje się zwykle w części środkowej tokarki, na prowadnicach łoża, między wrzeciennikiem a konikiem.
Łoże to korpus tokarki z prowadnicami, na którym poruszają się suport i konik. Bywa mylone, bo jest największym elementem i "otacza" inne zespoły. W zadaniach z rysunkiem sprawdź, czy strzałka wskazuje długi element podstawy, czy raczej zwarty zespół (np. wrzeciennik).
Wiele błędów wynika z nieuwagi: zdający patrzy na obszar obok strzałki, a nie na groty i dokładny punkt wskazania. W schematach maszyn jeden centymetr różnicy może oznaczać inny zespół. Zawsze odnajdź koniec strzałki i dopiero wtedy dopasuj nazwę elementu.
Na rysunkach poglądowych często tak się go przedstawia, ale nie jest to reguła absolutna. Układ może być odwrócony zależnie od autora schematu lub perspektywy. Dlatego oprócz położenia analizuj cechy funkcjonalne: obecność wrzeciona, miejsca mocowania uchwytu i elementów napędowych.
Najczęściej pojawiają się podstawowe zespoły: wrzeciennik, konik, suport i łoże, czasem także uchwyt, śruba pociągowa lub wałek pociągowy. Warto ćwiczyć rozpoznawanie tych nazw na kilku różnych rysunkach i zdjęciach.
Skup się na funkcji i kształcie: suport ma zwykle element do mocowania noża (np. imak) i znajduje się w strefie obróbki, bliżej środka łoża. Konik ma pinolę i służy do podparcia – będzie na końcu łoża, naprzeciw wrzeciennika. Pomaga też sprawdzenie, czy zespół "obejmuje" prowadnice jak wózek.
Ćwicz na różnych materiałach: schematach, rysunkach złożeniowych i zdjęciach tokarek. Rób krótkie powtórki nazw i funkcji zespołów (wrzeciennik/konik/suport/łoże) oraz ucz się powiązań: wrzeciono–uchwyt–wrzeciennik, posuw–imak–suport, prowadnice–łoże.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wrzeciennik to zespół tokarki, w którym znajduje się wrzeciono i napęd, a od jego strony zwykle mocuje się uchwyt lub tarczę.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu budowy obrabiarek skrawających (tokarki)
  • Rysunki poglądowe tokarki kłowej z opisanymi zespołami (wrzeciennik, konik, suport, łoże)
  • Instrukcje/DTR tokarek szkolnych – część: budowa i opis zespołów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego