Współczynnik mocy cosφ opisuje, jaka część mocy pozornej w obwodzie prądu przemiennego zamienia się na moc czynną. Dla typowego silnika indukcyjnego prąd jest opóźniony względem napięcia (charakter indukcyjny), więc między przebiegami występuje przesunięcie fazowe oznaczane kątem φ.
Jeżeli pytanie dotyczy bezpośredniego pomiaru współczynnika mocy, kluczowa jest informacja, że cosφ wynika z kąta φ. Fazomierz służy do pomiaru kąta przesunięcia fazowego między napięciem i prądem (lub między dwoma napięciami, zależnie od układu pomiarowego). Znając φ, można bezpośrednio określić cosφ, czyli współczynnik mocy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- Watomierz mierzy moc czynną. Sama wartość mocy czynnej nie jest jeszcze współczynnikiem mocy; aby wyznaczyć cosφ metodą pośrednią, trzeba by dodatkowo znać moc pozorną (np. z pomiaru napięcia i prądu) i wykonać obliczenie.
- Waromierz służy do pomiaru mocy biernej. Podobnie jak przy watomierzu, sama moc bierna nie daje wprost cosφ bez dodatkowych danych (np. P i Q lub S) i przeliczeń.
- Częstościomierz mierzy częstotliwość sieci. Częstotliwość wpływa na warunki pracy silnika, ale nie jest przyrządem do wyznaczania współczynnika mocy.
W praktyce eksploatacyjnej spotyka się również wyspecjalizowane mierniki współczynnika mocy (cosφ), jednak istota pytania pozostaje taka sama: cosφ jest konsekwencją przesunięcia fazowego, więc instrumentem powiązanym z jego pomiarem bezpośrednim jest fazomierz.
