Przerzutnik (zatrzask) SR to układ pamięci jednobitowej: sygnał S ustawia wyjście (Q=1), a sygnał R resetuje wyjście (Q=0). W sterowaniu maszyn bardzo często spotyka się to w układzie START/STOP z podtrzymaniem, gdzie START uruchamia pracę, a STOP zatrzymuje.
W treści kluczowe są dwa doprecyzowania:
- Dominacja załączania (priorytet ustawiania) – gdy S i R pojawią się jednocześnie, układ ma przejść do stanu "załączonego" (Q=1). To rozstrzyga przypadek konfliktowy.
- Rodzaj styków: S1 START ma styk NO, więc jego sygnał pojawia się dopiero po naciśnięciu. S2 STOP ma styk NC, czyli w stanie spoczynku przewodzi (w logice programu zwykle odpowiada to sygnałowi "1"), a po naciśnięciu przerywa (sygnał "0"). Dzięki temu STOP jest "bezpieczniejszy" w sensie wykrycia przerwy/zaniku sygnału.
Poprawna realizacja programowa powinna więc:
- zapamiętać stan wyjścia (podtrzymanie),
- ustawiać wyjście po zadziałaniu START,
- resetować wyjście po zadziałaniu STOP,
- mieć zachowanie zgodne z priorytetem S w sytuacji, gdy logika mogłaby widzieć jednocześnie warunki ustawiania i resetu.
Odpowiedź "Program 4." jest zgodna z wymaganiem przerzutnika SR z dominacją załączania dla wskazanych typów styków. Pozostałe programy są błędne typowo z jednego z powodów: realizują inną logikę priorytetu (dominację resetu), nie mają prawidłowego podtrzymania, interpretują STOP (NC) jak NO albo wprowadzają blokadę, przez którą przy konflikcie sygnałów stan nie odpowiada dominacji ustawiania.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przeanalizuj przypadek brzegowy (S=1 i R=1). To najszybciej ujawnia, czy w danym schemacie jest "dominacja załączania", czy "dominacja wyłączania", nawet jeśli reszta wygląda jak klasyczny START/STOP.
