KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
Który pryzmat przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia pryzmat optyczny, który jest elementem wykorzystywanym w optyce, szczególnie w kontekście zawodu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku przedstawiono pryzmat Bauernfeida. Jest to specjalny typ pryzmatu, który jest używany do zmiany kierunku wiązki światła bez odwracania obrazu. Charakterystyczną cechą pryzmatu Bauernfeida jest jego kształt oraz sposób, w jaki światło przechodzi przez pryzmat, co jest widoczne na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pryzmat pentagonalny to element optyczny, który zwykle odchyla wiązkę o stały kąt (często 90°) przy zachowaniu orientacji obrazu. Stosuje się go m.in. w celownikach i układach obserwacyjnych, gdy potrzebna jest zmiana kierunku patrzenia bez "przewracania" obrazu.
Pryzmat narożny (retroreflektor) rozpoznasz po tym, że promień po kilku odbiciach wraca w kierunku przeciwnym, zwykle równolegle do wiązki padającej. Na rysunkach kluczowa jest cecha "zawracania" światła, a nie sama liczba ścian widoczna w rzucie.
Nazwa "pryzmat Amiciego" bywa używana dla różnych rozwiązań: jako pryzmat prostujący obraz (zestaw pryzmatów do erekcji obrazu) albo jako pryzmat dyspersyjny o bezpośrednim widzeniu. Na egzaminie trzeba sprawdzić, czy rysunek sugeruje prostowanie obrazu czy rozszczepienie światła.
Najbardziej diagnostyczne są: tor promieni (odchylenie, powrót, liczba odbić), obecność "dachu" (dwie powierzchnie pod kątem tworzące krawędź), oraz to, czy układ prostuje lub obraca obraz. Sam zarys bryły może mylić, jeśli nie widać powierzchni roboczych.
Prostowanie obrazu wynika z liczby i układu odbić wewnętrznych. Odpowiednia sekwencja odbić zmienia orientację obrazu (odwrócenie w pionie/poziomie lub rotacja). Pryzmat, który tylko odchyla wiązkę, może zachować orientację obrazu, jeśli liczba odbić i geometria na to pozwalają.
Pryzmat dachowy ma charakterystyczną krawędź ("dach"), czyli dwie powierzchnie odbijające ustawione pod kątem. Skutkiem jest zwykle odwrócenie obrazu w jednej osi. W praktyce montażu ważna jest też kontrola jakości tej krawędzi, bo jej błędy pogarszają kontrast i ostrość.
Nie. W zadaniach z rysunkiem kluczowe jest dopasowanie nazwy do cech widocznych na ilustracji: kształtu, orientacji ścian i schematu promieni. Uczenie się wyłącznie nazw bez rozumienia funkcji (odchylenie, prostowanie, powrót wiązki) często prowadzi do pomyłek.
Najczęstsze błędy to: ocenianie po ogólnym zarysie zamiast po powierzchniach roboczych, ignorowanie schematu promieni, oraz mylenie eponimów (nazw od nazwisk). Pomaga nawyk: najpierw ustal funkcję optyczną z rysunku, dopiero potem dobieraj nazwę typu pryzmatu.
Pryzmaty wybiera się, gdy potrzebna jest kompaktowa konstrukcja, stabilne ustawienie kątów oraz odporność na rozjustowanie. Całkowite wewnętrzne odbicie może dawać wysoką sprawność bez powłok metalicznych. W instrumentach precyzyjnych pryzmat bywa trwalszy i łatwiejszy do osiowania niż zestaw luster.
Najskuteczniej: pracuj na zestawie rysunków i schematów promieni, a do każdego typu dopisz 2–3 cechy rozpoznawcze (np. "zawraca wiązkę", "stałe odchylenie", "prostuje obraz"). Rób też porównania par: pentagonalny vs narożny, Amici vs pryzmaty prostujące, aby zmniejszyć ryzyko mylenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Na rysunku przedstawiono pryzmat Bauernfeida."

Źródła:

  • Wikipedia: Pentaprism (pentagonal prism) – opis działania i zastosowań, https://en.wikipedia.org/wiki/Pentaprism (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: Roof prism – cechy pryzmatu "dachowego" i wpływ na obraz, https://en.wikipedia.org/wiki/Roof_prism (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: Amici prism – opis pryzmatu Amiciego (warianty i funkcja), https://en.wikipedia.org/wiki/Amici_prism (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik optyki geometrycznej (rozdziały: pryzmaty, odbicia w pryzmatach)
  • Katalogi/opracowania producentów elementów pryzmatycznych (schematy biegu promieni)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania pryzmatów na podstawie rysunków i funkcji (prostowanie, odchylenie, rotacja obrazu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego