KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 30.
Który przyrząd umożliwia pomiar i dokładne dozowanie naświetlania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ekspozymetr służy do pomiaru natężenia/ilości promieniowania docierającego w czasie naświetlania, co pozwala dobrać i powtarzalnie dozować ekspozycję. Densytometr mierzy gęstość optyczną pól (np. wydruku), woltomierz napięcie elektryczne, a "mierzyca" nie jest standardowym przyrządem w tym zastosowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W procesach przygotowania do druku (prepress) kluczowe jest ustalenie i powtarzanie właściwej ekspozycji, czyli dawki światła/UV podczas naświetlania materiału światłoczułego. Do tego potrzebny jest przyrząd, który potrafi zmierzyć ekspozycję (zwykle w ujęciu energii/natężenia promieniowania i czasu), a więc umożliwia także jej dokładne dozowanie w praktyce produkcyjnej. Taką funkcję pełni ekspozymetr – miernik ekspozycji.

Odpowiedź "Ekspozymetr." jest poprawna, bo bezpośrednio odnosi się do kontroli naświetlania: pozwala ocenić, czy źródło światła i ustawienia procesu dają oczekiwaną dawkę, a tym samym wspiera stabilność i powtarzalność naświetlania.

Pozostałe propozycje nie pasują do treści pytania:

  • Densytometr kojarzy się z kontrolą jakości, ale dotyczy przede wszystkim gęstości optycznej (np. pól kontrolnych na wydruku lub innych elementów o charakterze optycznym). Nie jest to przyrząd do odmierzania dawki naświetlania wprost, dlatego wybór bywa skutkiem pomylenia "pomiaru w poligrafii" z "pomiarem ekspozycji".
  • Woltomierz to przyrząd elektrotechniczny do pomiaru napięcia. Nawet jeśli urządzenie naświetlające ma zasilanie elektryczne, napięcie nie jest tu parametrem, który opisuje dawkę promieniowania docierającą do materiału.
  • Mierzyca nie stanowi typowej, jednoznacznej nazwy przyrządu metrologicznego do ekspozycji w poligrafii. W zadaniach egzaminacyjnych oczekuje się nazw powszechnie używanych i jednoznacznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "naświetlanie/ekspozycja/dozowanie", szukaj przyrządów mierzących światło/UV i czas ekspozycji. Gdy jest mowa o "gęstości optycznej, polach kontrolnych, pokryciu farbą" – wtedy właściwy kierunek myślenia to densytometria.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekspozymetr to przyrząd do pomiaru ekspozycji (dawki światła/UV) podczas naświetlania. Pozwala kontrolować, czy naświetlarka dostarcza właściwą ilość promieniowania w danym czasie, co ułatwia ustawienie i powtarzalność procesu.
Umożliwia pomiar ilości promieniowania docierającego do materiału w czasie naświetlania. Dzięki temu operator może dobrać czas i parametry tak, by uzyskać stałą dawkę ekspozycji, a w razie wahań źródła światła szybciej wykryć odchylenia.
Densytometr służy głównie do oceny gęstości optycznej pól (np. na wydruku lub elementach kontrolnych), a nie do pomiaru dawki światła użytej w naświetlaniu. To inny etap kontroli i inna wielkość fizyczna, mimo że oba są "pomiarem optycznym".
Densytometr mierzy gęstość optyczną, czyli parametr związany z pochłanianiem/ przepuszczaniem światła przez badany obszar. W praktyce wykorzystuje się go do kontroli jakości (np. równomierności i powtarzalności krycia) na arkuszu kontrolnym.
Nie. Woltomierz mierzy napięcie elektryczne, a nie ekspozycję świetlną. Nawet jeśli urządzenie naświetlające jest zasilane elektrycznie, wartością krytyczną dla jakości naświetlania jest dawka promieniowania docierająca do materiału, a nie samo napięcie.
Najczęściej myli się kontrolę ekspozycji z kontrolą wydruku i wybiera densytometr, bo jest popularny w drukarni. Drugi błąd to wybór dowolnego "miernika" (np. woltomierza) przez skojarzenie nazwy, bez analizy, jaką wielkość fizyczną mierzy.
Gdy trzeba ustawić lub skontrolować parametry naświetlania (np. po wymianie źródła światła, zmianie materiału, serwisie urządzenia albo przy problemach z jakością naświetlenia). Pomiar pomaga ocenić stabilność procesu i utrzymać powtarzalność.
Jeśli w treści jest "naświetlanie", "ekspozycja", "dozowanie" lub "dawka" — chodzi o pomiar światła/UV (ekspozymetr). Jeśli pojawiają się "gęstość", "pola kontrolne", "krycie", "wydruk" — chodzi o kontrolę optyczną efektu (densytometr).
Bo niestabilna ekspozycja może powodować różnice w odwzorowaniu elementów, problemy z jakością i trudności w utrzymaniu stałych parametrów produkcji. Kontrola dawki naświetlania ogranicza wahania i ułatwia uzyskanie przewidywalnych rezultatów w kolejnych pracach.
Warto uczyć się mapowania: jaka wielkość jest mierzona i na jakim etapie procesu. Twórz fiszki: "ekspozycja → ekspozymetr", "gęstość optyczna → densytometr", "napięcie → woltomierz" i ćwicz na krótkich opisach sytuacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ekspozymetr służy do pomiaru natężenia/ilości promieniowania docierającego w czasie naświetlania, co pozwala dobrać i powtarzalnie dozować ekspozycję.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Woltomierz" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Densytometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Densytometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii przygotowania do druku (naświetlanie, sensytometria, kontrola jakości)
  • Instrukcje producentów urządzeń naświetlających i mierników ekspozycji (sekcje: pomiar i kalibracja)
  • Materiały szkoleniowe z kontroli jakości w prepress (różnice: ekspozycja vs gęstość optyczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego