KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 11.
Który rodzaj paliwa należy stosować w opisanym w tabeli urządzeniu?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi silnika wysokoprężnego Hatz 2G40.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Olej napędowy stosuje się w urządzeniach z silnikiem o zapłonie samoczynnym (wysokoprężnym), typowych dla maszyn do robót ziemnych i drogowych. Benzyna 95/98 jest przeznaczona do silników o zapłonie iskrowym, a mieszanka paliwowo-olejowa dotyczy głównie silników dwusuwowych.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynach i urządzeniach do robót ziemnych i drogowych bardzo często stosuje się silniki o zapłonie samoczynnym (wysokoprężne), ponieważ zapewniają korzystny moment obrotowy przy niższych prędkościach obrotowych oraz dobrą ekonomię pracy w warunkach dużego obciążenia. Takie silniki są przystosowane do spalania oleju napędowego, który ma właściwości istotne dla ich pracy (m.in. zdolność do samozapłonu w warunkach sprężania).

Odpowiedź "Olej napędowy." jest poprawna, gdy z tabeli (parametrów/oznaczeń urządzenia) wynika, że jednostka napędowa jest typu wysokoprężnego lub że paliwem zalecanym jest diesel/olej napędowy. W praktyce operator powinien opierać się na danych producenta (tabliczka znamionowa, instrukcja) i nie tankować "na domysł".

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w takim przypadku?

  • "Benzynę 95-oktanową." – benzyna jest paliwem typowym dla silników o zapłonie iskrowym. Zastosowanie jej w silniku wysokoprężnym może skutkować nieprawidłową pracą lub uszkodzeniami układu zasilania.
  • "Benzynę 98-oktanową." – wyższa liczba oktanowa nie zmienia faktu, że to nadal benzyna przeznaczona do silników Z.I.; nie jest zamiennikiem oleju napędowego.
  • "Mieszankę paliwowo-olejową." – mieszanka (paliwo z olejem) jest charakterystyczna dla wielu silników dwusuwowych, gdzie olej uczestniczy w smarowaniu. W silnikach wysokoprężnych smarowanie odbywa się innymi układami i nie stosuje się takiej mieszanki jako standardowego paliwa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie odwołuje się do tabeli, zawsze szukaj w niej informacji o rodzaju silnika lub zalecanego paliwa (np. "diesel/ON" vs "benzyna"), a dopiero potem wybieraj odpowiedź. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej ze skojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Olej napędowy to paliwo przeznaczone głównie do silników o zapłonie samoczynnym (wysokoprężnych). W praktyce spotkasz go w wielu maszynach robót ziemnych i drogowych (np. koparki, ładowarki, walce), gdzie liczy się moment obrotowy i praca pod obciążeniem.
Najpewniejsza metoda to odczyt z tabliczki znamionowej, instrukcji obsługi lub tabeli parametrów w zadaniu. Jeśli widzisz informację o silniku wysokoprężnym/Z.S. lub zaleceniu "diesel/ON", wybierasz olej napędowy. Silnik iskrowy/Z.I. zwykle oznacza benzynę.
Benzyna 95 jest projektowana do silników o zapłonie iskrowym i ma inne właściwości zapłonowe niż olej napędowy. W silniku wysokoprężnym układ wtryskowy i sposób zapłonu są inne, więc zastosowanie benzyny może spowodować nieprawidłową pracę, spadek smarowania i ryzyko awarii.
Liczba oktanowa 98 odnosi się do odporności benzyny na spalanie stukowe w silnikach iskrowych, a nie do potrzeb silnika wysokoprężnego. To nadal benzyna, więc nie spełnia wymagań zapłonu samoczynnego i nie jest prawidłowym paliwem dla typowej maszyny drogowej z dieslem.
Mieszanka paliwowo-olejowa to paliwo z dodatkiem oleju, używane głównie w wielu silnikach dwusuwowych, gdzie olej odpowiada za smarowanie elementów silnika. W większości maszyn robót ziemnych i drogowych pracują silniki czterosuwowe z oddzielnym układem smarowania, więc mieszanki nie stosuje się.
Skutki mogą obejmować problemy z rozruchem, nierówną pracę, spadek mocy, a w skrajnych przypadkach uszkodzenie układu wtryskowego i silnika. Dodatkowo rośnie ryzyko przestojów na budowie i kosztownych napraw. Dlatego zawsze weryfikuje się paliwo w dokumentacji i oznaczeniach.
Najczęściej informacja jest na tabliczce znamionowej, w okolicy wlewu paliwa (naklejka/oznaczenie), w instrukcji obsługi oraz w dokumentacji serwisowej. Na egzaminie analogiczną rolę pełni tabela z parametrami urządzenia lub opis techniczny dołączony do pytania.
Nie. Kolory pistoletów i oznaczenia na dystrybutorach pomagają, ale nie są jedynym pewnym kryterium w każdej sytuacji. Dla operatora kluczowe są dane producenta maszyny i oznaczenia wlewu. Na egzaminie rozstrzygające są informacje w tabeli/opisie urządzenia.
Najczęściej: zgadywanie "bo większość aut ma benzynę", mylenie silnika wysokoprężnego z iskrowym, nieuwzględnienie informacji z tabeli oraz automatyczne przypisywanie mieszanki do "małego silnika". Warto zawsze najpierw ustalić typ zapłonu, a dopiero potem wskazać paliwo.
Ćwicz rozpoznawanie rodzaju silnika z opisu i tabliczki znamionowej oraz kojarzenie: Z.S. → olej napędowy, Z.I. → benzyna, 2T → mieszanka (jeśli producent tak wymaga). Uzupełnij to zasadami BHP tankowania i typowymi objawami pracy silnika na złym paliwie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Olej napędowy stosuje się w urządzeniach z silnikiem o zapłonie samoczynnym (wysokoprężnym), typowych dla maszyn do robót ziemnych i drogowych."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Olej_nap%C4%99dowy - dostęp: 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_Diesla - dostęp: 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje obsługi maszyn robót ziemnych i drogowych (rozdziały: paliwo, tankowanie, eksploatacja)
  • Podstawy budowy i działania silników spalinowych (zapłon iskrowy i samoczynny)
  • Materiały BHP dotyczące magazynowania i tankowania paliw na budowie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego