W pytaniu chodzi o dobór połączenia rozłącznego ruchowego dla zestawienia dwóch przegubów pokazanych na rysunku. Taki węzeł ma spełnić dwa warunki jednocześnie:
- Rozłączność – możliwość demontażu bez niszczenia elementów.
- Ruchowość – umożliwienie względnego ruchu (najczęściej obrotu) pomiędzy częściami przegubu.
Połączenie sworzniowe jest typowym rozwiązaniem dla przegubów: sworzeń przechodzi przez współpracujące ucha/otwory, stanowi oś obrotu, a jednocześnie może być zabezpieczony (np. zawleczką, pierścieniem, nakrętką) tak, by dało się go wyjąć w serwisie. Dzięki temu połączenie pozostaje rozłączne, a ruch w przegubie jest zapewniony przez obrót na sworzniu lub na tulei.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Kołkowe – kołki są najczęściej stosowane do ustalania wzajemnego położenia części (centrowania, pozycjonowania) i przenoszenia obciążeń ścinających bez zakładanego, ciągłego ruchu w złączu. W przegubie roboczym kołek nie jest typowym "osiowym" elementem pracy ruchowej.
- Nitowane – nitowanie tworzy połączenie nierozłączne; rozłączenie wymaga zniszczenia nitu (np. rozwiercania), więc nie spełnia warunku rozłączności.
- Skręcane – połączenie śrubowe jest rozłączne, ale w podstawowej postaci dąży do unieruchomienia elementów przez docisk i tarcie. Żeby było ruchowe jak przegub, musiałoby mieć specjalną konstrukcję (np. śruba jako oś z odpowiednim luzem i zabezpieczeniem), co w klasyfikacji przegubów i połączeń ruchowych typowo opisuje się właśnie jako rozwiązanie sworzniowe.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się słowo "przegub" i wymóg "rozłączne ruchowe", w pierwszej kolejności rozważ sworzeń jako oś ruchu. Następnie sprawdź, czy pozostałe opcje nie łamią warunku rozłączności (nit) lub nie są głównie ustalające/usztywniające (kołek/śruba).
