KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 39.
Który rodzaj tamy przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny tamy podsadzkowej czołowej, używanej w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama podsadzkowa czołowa jest związana z prowadzeniem podsadzki i jest sytuowana na "czole" (w kierunku postępu robót), aby zamykać przestrzeń i utrzymywać materiał podsadzkowy. Tamy wentylacyjne służą przede wszystkim kształtowaniu lub rozdziałowi przepływu powietrza, a nie pracy z podsadzką.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie rodzaju tamy w wyrobisku opiera się na jej funkcji oraz usytuowaniu względem kierunku robót i geometrii wyrobiska. Odpowiedź "Podsadzkową czołową." wskazuje na obiekt, którego zadaniem jest współpraca z procesem podsadzania: ma on tworzyć przegrodę umożliwiającą utrzymanie materiału podsadzkowego i wydzielenie przestrzeni roboczej w rejonie postępu (na "czole").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Podsadzkową boczną." – tama podsadzkowa boczna jest kojarzona z lokalizacją przy boku/ociosie lub w układzie "wzdłużnym", gdzie przegroda pełni rolę bardziej bocznego ograniczenia. Jeśli na ilustracji widać zaporę ustawioną czołowo, wybór "bocznej" jest typowym błędem wynikającym z niedostrzeżenia kierunku.
  • "Wentylacyjną regulacyjną." – ten typ przegrody łączy się z regulowaniem ilości/rozdziału powietrza (np. przez otwory, drzwi, elementy nastawcze). Sama obecność przegrody nie przesądza o funkcji regulacyjnej; potrzebne są cechy wskazujące na sterowanie przepływem powietrza.
  • "Wentylacyjną oddzielającą." – tama oddzielająca ma za zadanie rozdzielić prądy powietrza lub odizolować rejon z punktu widzenia wentylacji. Jeżeli ilustracja przedstawia konstrukcję typową dla podsadzki (a nie dla torowania przepływu), odpowiedź wentylacyjna będzie nieadekwatna.

Wskazówka do nauki: w pytaniach rozpoznawczych warto zawsze zadać sobie dwa pytania kontrolne: (1) czemu to służy? (podsadzka czy wentylacja), (2) gdzie to stoi? (czoło robót czy bok/ocios). Takie podejście zmniejsza ryzyko wyboru na podstawie samej nazwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama podsadzkowa to przegroda wykonywana w wyrobisku, której zadaniem jest wydzielenie przestrzeni i umożliwienie utrzymania materiału podsadzkowego (np. w rejonie prowadzenia podsadzki). W praktyce jej rola wiąże się z organizacją robót podsadzkowych, a nie z regulacją przepływu powietrza.
Różnica dotyczy głównie usytuowania przegrody. "Czołowa" jest kojarzona z ustawieniem na kierunku postępu robót (na "czole"), a "boczna" z lokalizacją bardziej przy boku/ociosie lub w układzie wzdłużnym. Na egzaminie rozpoznaje się to po geometrii i położeniu na rysunku.
Tamy wentylacyjne służą do kształtowania przewietrzania: rozdzielają prądy powietrza, izolują rejony lub pozwalają ograniczać/ukierunkować przepływ. Ich funkcja jest wentylacyjna (bezpieczeństwo i organizacja przewietrzania), a nie związana bezpośrednio z utrzymaniem podsadzki.
Tama wentylacyjna regulacyjna to przegroda wykorzystywana do regulowania ilości i kierunku przepływu powietrza w wyrobiskach. W zadaniach rozpoznawczych zwykle szuka się cech wskazujących na możliwość "nastawy" lub kontroli przepływu, a nie tylko na samo oddzielenie przestrzeni.
Stosuje się ją wtedy, gdy trzeba odseparować od siebie prądy powietrza lub odizolować rejon wyrobisk ze względów wentylacyjnych. Typowo dotyczy to sytuacji, w których kluczowe jest rozdzielenie dróg dopływu i odpływu powietrza albo ograniczenie przepływu przez dany obszar.
Na rysunku "czołowa" zwykle wygląda jak przegroda zamykająca przekrój wyrobiska w kierunku postępu robót (stoi "na wprost", a nie wzdłuż boku). Warto ocenić, czy przegroda blokuje wyrobisko poprzecznie i czy jej funkcja pasuje do prowadzenia podsadzki.
Ponieważ wszystkie odpowiedzi są branżowo wiarygodne i różnią się subtelnymi cechami: funkcją (podsadzka vs wentylacja) oraz położeniem (czoło vs bok). Bez znajomości terminów i praktyki czytania rysunków górniczych łatwo pomylić typ tamy tylko na podstawie nazwy.
Najczęstsze błędy to: mylenie "czołowej" z "boczną" przez nieuwzględnienie kierunku robót, oraz przypisywanie każdej przegrody funkcji wentylacyjnej. Pomaga metoda 2 pytań: do czego służy? oraz gdzie jest ustawiona? (czoło czy bok).
Pośrednio może wpływać, bo każda przegroda zmienia warunki przepływu powietrza. Jednak w klasyfikacji egzaminacyjnej kluczowa jest podstawowa funkcja: tama podsadzkowa jest związana z procesem podsadzania i organizacją przestrzeni robót, a tamy wentylacyjne są projektowane głównie dla przewietrzania.
Najlepiej pracować na zestawach rysunków poglądowych i porównywać typy: podsadzkowa czołowa, podsadzkowa boczna, wentylacyjna regulacyjna, wentylacyjna oddzielająca. Dobre podejście to tworzenie własnych fiszek: nazwa → funkcja → typowe położenie w wyrobisku.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Tama podsadzkowa czołowa jest związana z prowadzeniem podsadzki i jest sytuowana na "czole" (w kierunku postępu robót), aby zamykać przestrzeń i utrzymywać materiał podsadzkowy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: obudowa, podsadzka oraz elementy likwidacji i izolacji wyrobisk
  • Instrukcje zakładowe i dokumentacja technologiczna dotycząca wykonywania tam (jeśli dostępne w kopalni/na praktykach)
  • Podręczniki branżowe z zakresu eksploatacji podziemnej i wentylacji kopalń (rozdziały o tamach i izolacjach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego