KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Który spośród wymienionych przewodów nadaje się do wykonania instalacji siłowej ułożonej w tynku w układzie sieciowym TN-S?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie TN-S przewód neutralny N i ochronny PE muszą być prowadzone oddzielnie.
Instalacja siłowa (trójfazowa) wymaga zwykle 5 żył: L1, L2, L3, N i PE. Przewód YDYżo 5x2,5 mm2 spełnia ten warunek i jest typowy do stałego układania pod tynkiem.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie sieci TN-S funkcje przewodu neutralnego i ochronnego są rozdzielone, czyli przewód N i przewód PE prowadzi się osobno na całej długości instalacji. Dlatego w typowej instalacji siłowej (trójfazowej) potrzebujesz zestawu żył odpowiadających: trzem fazom (L1, L2, L3) oraz żyłom N i PE. Razem daje to 5 żył.

Odpowiedź "YDYżo 5x2,5 mm2" pasuje do tego wymagania, bo wskazuje przewód pięciożyłowy o przekroju 2,5 mm2, często stosowany w obwodach zasilających odbiorniki o większej mocy oraz w obwodach trójfazowych w instalacjach budynkowych. Dodatkowo jest to typ przewodu kojarzony z instalacjami stałymi, w tym układanymi pod tynkiem.

Pozostałe propozycje są nieadekwatne głównie z powodu liczby żył albo przeznaczenia:

  • "YADY 3x4 mm2" ma 3 żyły, więc nie zapewnia kompletu żył dla instalacji TN-S trójfazowej (brak jednocześnie osobnego N i PE przy trzech fazach). Sam większy przekrój nie rozwiązuje problemu brakujących żył.
  • "YSLY 3x2,5 mm2" również ma 3 żyły, więc odpada dla typowego zasilania 3-fazowego z N i PE. Dodatkowo tego typu oznaczenia bywają kojarzone z przewodami do połączeń sterowniczych/urządzeń, a nie z klasyczną instalacją podtynkową.
  • "YStY 5x1 mm2" choć ma 5 żył, to przekrój 1 mm2 jest zwykle kojarzony z obwodami sterowania/sygnałowymi, a nie z obwodem "siłowym" o większych prądach. W praktyce taki wybór może oznaczać niedostosowanie przewodu do obciążenia i warunków instalacji.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą procedurę: najpierw ustal układ sieci (czy potrzebujesz osobnego PE i N), potem liczbę faz (1F czy 3F), a dopiero na końcu dobieraj przekrój i typ przewodu do sposobu ułożenia (np. pod tynkiem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TN-S oznacza układ, w którym przewód neutralny N i ochronny PE są prowadzone oddzielnie na całej długości instalacji. Dzięki temu funkcja ochronna nie jest łączona z roboczą, co ułatwia spełnienie wymagań ochrony przeciwporażeniowej i poprawną pracę zabezpieczeń.
W typowym zasilaniu trójfazowym w TN-S potrzebujesz żył dla L1, L2, L3 oraz oddzielnie N i PE. To daje łącznie 5 żył. Dobór przekroju zależy od obciążenia i warunków ułożenia, ale liczba żył wynika z samej funkcji obwodu i układu sieci.
Połączenie N i PE w jeden przewód oznacza de facto rozwiązanie typu PEN, typowe dla TN-C. W TN-S rozdzielenie N i PE ogranicza ryzyko pojawienia się niepożądanych napięć na częściach przewodzących dostępnych i poprawia działanie zabezpieczeń oraz wyłączników różnicowoprądowych.
Należy sprawdzić w opisie/kartach katalogowych, czy przewód jest przeznaczony do instalacji stałych i dopuszczony do układania w tynku lub w odpowiednich rurkach/peszlach. Oprócz tego ważna jest powłoka i konstrukcja (np. przewód instalacyjny), a nie tylko przekrój żył.
Może, ale tylko w sytuacjach, gdzie obwód tego wymaga, np. jednofazowe zasilanie L+N+PE. Dla typowej instalacji siłowej trójfazowej w TN-S przewód 3-żyłowy zwykle nie wystarczy, bo brakuje kompletu żył dla trzech faz oraz osobnych N i PE.
Najczęściej myli się liczbę żył z przekrojem: wybiera się "grubszy" przewód, ale o zbyt małej liczbie żył. Drugi błąd to ignorowanie przeznaczenia przewodu (np. sterowniczy/sygnałowy zamiast instalacyjnego). Trzeci to nieuwzględnienie układu sieci (TN-S vs TN-C).
Przekrój 2,5 mm2 odnosi się do pola przekroju pojedynczej żyły miedzianej/aluminiowej i wpływa na dopuszczalny prąd obciążenia oraz spadek napięcia. W praktyce większy przekrój zwykle pozwala na większe obciążenie, ale zawsze trzeba go dobrać do zabezpieczenia, warunków ułożenia i długości obwodu.
Mimo właściwej liczby żył, przekrój 1 mm2 jest często stosowany w obwodach sterowania lub sygnałowych, a nie w obwodach mocy. W obwodzie siłowym może to skutkować zbyt dużym nagrzewaniem żył lub koniecznością ograniczenia obciążenia. Zawsze dobieraj przekrój do prądu i zabezpieczenia.
Oddzielny PE umożliwia poprawne podłączenie ochrony w rozdzielnicy i w punktach odbioru (gniazda, urządzenia), a także współpracę z zabezpieczeniami ochronnymi. Zmniejsza ryzyko przenoszenia prądów roboczych przez tor ochronny oraz ułatwia diagnozowanie usterek i pomiary ochronne w instalacji.
Ucz się schematu myślenia: układ sieci (TN-S/TN-C/TT) → liczba faz (1F/3F) → liczba żyłprzekrójsposób ułożenia. Ćwicz na przykładach: oświetlenie, gniazda 1F, zasilanie 3F i obwody sterowania.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W układzie TN-S przewód neutralny N i ochronny PE muszą być prowadzone oddzielnie.Instalacja siłowa (trójfazowa) wymaga zwykle 5 żył: L1, L2, L3, N i PE."

Źródła:

  • PN-HD 60364 (Instalacje elektryczne niskiego napięcia) – część dotycząca doboru i montażu wyposażenia elektrycznego oraz okablowania (wymagania doboru przewodów i sposobów ułożenia)
  • PN-EN 50525 (Przewody elektroenergetyczne o napięciu znamionowym do 450/750 V) – wymagania dotyczące przewodów instalacyjnych i ich zastosowań

Materiały:

  • Podręczniki do nauki zawodu technik elektryk: instalacje elektryczne niskiego napięcia i ochrona przeciwporażeniowa
  • Materiały dydaktyczne o układach sieciowych (TN, TT, IT) oraz roli przewodów PE/PEN/N
  • Karty katalogowe producentów przewodów instalacyjnych (opis przeznaczenia, liczby żył, sposobu układania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego