KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 6.
Który symbol należy zastosować, rysując na schemacie układu hydraulicznego zawór sterujący kierunkiem przepływu 4/2?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne zaworów sterujących kierunkiem przepływu w układzie hydraulicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis 4/2 oznacza zawór rozdzielający o 4 przyłączach (drogach) i 2 położeniach. Na schemacie rozpoznaje się go po symbolu z dwoma polami (dwa stany pracy) oraz czterema portami (typowo P, T, A, B) i odpowiednimi połączeniami wewnętrznymi w każdym położeniu. Taki symbol odpowiada wariantowi C.

Pełne wyjaśnienie:

Zawór sterujący kierunkiem przepływu w hydraulice siłowej to najczęściej zawór rozdzielający (rozdzielacz), który w zależności od położenia suwaka zmienia, które kanały są ze sobą połączone. Zapis 4/2 czyta się jako: 4 drogi (przyłącza) oraz 2 położenia pracy.

W praktyce 4 drogi odpowiadają typowo portom: P (zasilanie z pompy), T (powrót do zbiornika) oraz A i B (wyjścia robocze, np. do komór siłownika dwustronnego działania). Dwa położenia oznaczają, że rozdzielacz ma dwie konfiguracje połączeń – na symbolu widać to jako dwa przyległe pola, a w każdym polu narysowane są połączenia/strzałki pokazujące tor przepływu w danym stanie.

  • Dlaczego poprawna jest odpowiedź C?
    Bo przedstawia symbol rozdzielacza z dwoma polami (2 położenia) oraz czterema przyłączami (4 drogi) i właściwym sposobem przełączania torów przepływu między P–A/B oraz B/A–T w zależności od położenia.
  • Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
    • Jedna z nich zwykle odpowiada rozdzielaczowi 4/3 – ma trzy pola (położenie środkowe), więc nie spełnia warunku "/2".
    • Inna może odpowiadać zaworowi 3/2 lub 2/2 – ma zbyt mało przyłączy, więc nie spełnia warunku "4/…".
    • Możliwa jest też pomyłka z innym typem symbolu (np. zaworem zwrotnym/dławiącym), który nie jest zaworem sterującym kierunkiem przepływu w sensie rozdzielacza.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz pola (położenia), potem przyłącza. Dopiero na końcu sprawdź, czy połączenia w każdym położeniu odpowiadają funkcji (np. zasilanie jednej komory siłownika i odpowietrzenie drugiej przez powrót).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 4/2 oznacza, że zawór ma 4 drogi (przyłącza/porty) oraz 2 położenia pracy. Na symbolu schematowym zwykle widać cztery króćce (np. P, T, A, B) oraz dwa pola przedstawiające dwa stany połączeń wewnętrznych.
Rozdzielacz 4/2 rozpoznasz po dwóch polach (dwa stany) oraz czterech przyłączach. W każdym polu są narysowane połączenia/strzałki pokazujące, które porty są ze sobą połączone w danym położeniu. To odróżnia go od 4/3 (trzy pola) i 3/2 (trzy przyłącza).
Siłownik dwustronnego działania wymaga naprzemiennego zasilania dwóch komór oraz odprowadzenia oleju z komory przeciwnej. Rozdzielacz 4/2 ma typowo porty P, T, A, B i w dwóch położeniach przełącza zasilanie między A i B, umożliwiając wysuw i wsuw siłownika.
Najczęściej spotkasz oznaczenia: P (zasilanie z pompy), T (powrót do zbiornika) oraz A i B (wyjścia robocze, np. do siłownika). Na schemacie ważne jest, aby policzyć porty i sprawdzić, czy odpowiadają wymaganej liczbie "4".
Różnica jest w liczbie położeń: 4/2 ma dwa pola (dwa stany), a 4/3 ma trzy pola, bo posiada położenie środkowe. Liczba portów (4) może być taka sama, dlatego na egzaminie najpierw policz pola, a dopiero potem analizuj połączenia.
Nie. Rozdzielacz 4/2 ma tylko dwa położenia, więc nie posiada położenia środkowego. Jeśli na symbolu widzisz trzy pola (trzy konfiguracje połączeń), to nie jest 4/2, tylko wariant z trzema położeniami (np. 4/3).
Najczęstsze błędy to: policzenie tylko portów bez policzenia pól, mylenie 4/2 z 4/3 (bo oba mają cztery przyłącza), oraz wybór symbolu "podobnego" kształtem bez sprawdzenia liczby położeń. Pomaga zasada: najpierw pola, potem porty.
Symbol sterowania kierunkiem przepływu (rozdzielacza) pokazuje, że w różnych położeniach zmieniają się połączenia między portami (np. P łączy się raz z A, raz z B, a drugi port roboczy idzie do T). Jeśli symbol nie przełącza torów między portami, może dotyczyć innego elementu (np. dławika, zaworu zwrotnego).
Schematy hydrauliczne spotyka się m.in. w maszynach produkcyjnych, prasach, podnośnikach, wtryskarkach czy układach napędów i chwytaków. Technik mechatronik musi umieć czytać dokumentację, identyfikować rozdzielacze oraz diagnozować błędy połączeń i nieprawidłowe przełączenia.
Skuteczne jest uczenie się blokami: najpierw rozdzielacze (2/2, 3/2, 4/2, 4/3), potem zawory zwrotne, dławiące i ciśnieniowe. Ćwicz na krótkich schematach: policz pola i porty, nazwij element, a na końcu opisz, co dzieje się z przepływem w każdym położeniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zapis 4/2 oznacza zawór rozdzielający o 4 przyłączach (drogach) i 2 położeniach."

Źródła:

  • ISO 1219-1, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1: Graphical symbols (tytuł normy; symbolika elementów hydraulicznych)
  • ISO 1219-2, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 2: Circuit diagrams (tytuł normy; zasady schematów)

Materiały:

  • Normy/opracowania dotyczące symboli układów hydraulicznych (symbolika elementów i schematy)
  • Podręczniki do hydrauliki siłowej obejmujące rozdzielacze i ich funkcje
  • Karty katalogowe producentów rozdzielaczy z przykładami symboli schematowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego