KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 11.
Który system eksploatacji złóż metodą odkrywkową przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia scenę z kopalni odkrywkowej, co jest związane z kontekstem zawodowym technika górnictwa odkrywkowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku widać długi, jednolity i ciągły front roboczy w postaci wyraźnej ściany eksploatacyjnej, bez podziału na komory oraz bez pozostawionych filarów. Taka geometria wyrobiska jest charakterystyczna dla systemu ścianowego, a nie dla systemu zabierkowego (krótki front) ani filarowych (komory i filary).

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie odkrywkowym system eksploatacji rozpoznaje się przede wszystkim po geometrii wyrobiska i organizacji frontu roboczego, a nie po tym, jaka maszyna aktualnie pracuje na dnie wyrobiska. Kluczowym wyróżnikiem na rysunku jest długi, ciągły front eksploatacyjny – widoczna jest jednolita, rozciągła ściana (skarpa) biegnąca przez kadr, przy której prowadzona jest urabialność i załadunek urobku.

Dlaczego "Ścianowy" jest poprawny?
System ścianowy charakteryzuje się prowadzeniem eksploatacji wzdłuż całej długości ściany eksploatacyjnej. Front roboczy jest długi i ciągły, a ściana nie jest "porozcinana" na odrębne pola z filarami czy komorami. Na obrazie ściana jest jednolita, bez widocznych przerw i bez elementów, które sugerowałyby pozostawianie podporowych filarów materiału.

  • Komorowo-filarowy – to rozwiązanie filarowe: eksploatacja odbywa się w komorach, a pomiędzy nimi pozostawia się filary oporowe dla stateczności. Na rysunku brak podziału na komory i brak filarów, więc ta odpowiedź nie pasuje.
  • Zabierkowy – w systemie zabierkowym front roboczy jest relatywnie krótki, a złoże wybiera się w wąskich pasach (zabierkach). Na rysunku dominuje długi, ciągły front (ściana) o dużej rozciągłości, co przeczy typowemu obrazowi pracy "zabierkami".
  • Filarowo-ubierkowy – również zakłada pozostawianie filarów (elementów podporowych) i prowadzenie robót w układzie pól/wyrobisk o określonej organizacji. Brak widocznych filarów oraz brak segmentacji frontu wskazuje, że nie jest to system filarowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy systemu eksploatacji, najpierw oceń: (1) czy front jest długi i ciągły, czy krótki i "pasmowy"; (2) czy widać podział na komory oraz pozostawione filary; (3) dopiero na końcu spójrz na maszynę – może ona pracować w różnych systemach, więc sama w sobie nie rozstrzyga.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
System ścianowy to sposób prowadzenia robót, w którym eksploatacja odbywa się na długim, ciągłym froncie (ścianie eksploatacyjnej). Charakterystyczna jest jednolita ściana bez podziału na komory i bez pozostawiania filarów oporowych; prace postępują wzdłuż całej rozciągłości ściany.
Patrz przede wszystkim na długość i ciągłość frontu. System ścianowy ma długi, jednolity odcinek ściany roboczej. W zabierkowym front jest krótszy, a wybierka przebiega pasami (zabierkami), więc obraz robót zwykle wygląda bardziej "odcinkowo" niż ciągle.
Systemy filarowe opierają się na pozostawianiu filarów oporowych między polami/komorami eksploatacyjnymi, aby zapewnić stateczność. Jeśli front jest jednolity i nie widać podziału na komory ani "słupów" złoża pozostawionych w środku, to nie spełnia podstawowej cechy systemów filarowych.
Nie. Maszyna jest wskazówką pomocniczą, ale system eksploatacji wynika głównie z geometrii wyrobiska i organizacji frontu. Ta sama ładowarka może pracować przy długiej ścianie (system ścianowy) albo przy krótszych odcinkach robót; decyduje układ frontu, nie model sprzętu.
System zabierkowy ma zwykle krótki front roboczy i postęp robót w wąskich pasach (zabierkach). W praktyce oznacza to eksploatację "odcinek po odcinku" zamiast jednego długiego, ciągłego frontu. Na ilustracjach często widać mniejszą rozciągłość czynnej ściany.
Front roboczy to aktywna krawędź/odcinek wyrobiska, gdzie aktualnie prowadzi się urabianie i wybieranie złoża. W systemie ścianowym front ma dużą długość i jest ciągły, a w innych systemach może być krótszy lub podzielony na odcinki wynikające z organizacji robót.
Stosuje się go, gdy warunki złoża i wyrobiska pozwalają prowadzić prace na długim, ciągłym froncie (np. duża rozciągłość pozioma i możliwość utrzymania ściany). Długi front ułatwia organizację załadunku i transportu oraz efektywne wykorzystanie sprzętu.
Najczęściej: mylą ścianowy z zabierkowym (bo oba mogą mieć ścianę), skupiają się na maszynie zamiast na geometrii frontu oraz automatycznie wybierają odpowiedź związaną z hasłem "ściana", bez sprawdzenia, czy front jest rzeczywiście długi i ciągły oraz czy nie ma podziału na komory.
W komorowo-filarowym widoczny jest układ komór (pól wybierki) rozdzielonych filarami pozostawionymi z materiału. W ścianowym front jest jednolity, bez "siatki" komór i bez filarów. Jeśli nie ma segmentacji i widać jedną ciągłą ścianę, to wskazuje na ścianowy.
Ćwicz na zdjęciach i szkicach: dla każdego systemu wypisz 2–3 cechy (np. długa ściana, krótki front, komory i filary) i porównuj je z ilustracją. Na egzaminie zawsze najpierw oceniaj: długość frontu, ciągłość ściany, obecność filarów/podziału.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Na rysunku widać długi, jednolity i ciągły front roboczy w postaci wyraźnej ściany eksploatacyjnej, bez podziału na komory oraz bez pozostawionych filarów."

Źródła:

  • Opis kontekstowy dostarczony w zadaniu (PODSTAWA TEORETYCZNA i SZCZEGÓŁY MERYTORYCZNE) – materiał wejściowy do weryfikacji, bez niezależnej publikacji

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: systemy eksploatacji w górnictwie odkrywkowym
  • Atlas/album zdjęć wyrobisk odkrywkowych z opisem frontu roboczego i organizacji urabiania
  • Notatki z zajęć z technologii robót odkrywkowych (geometria wyrobiska, fronty robocze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego