KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 19.
Który wskaźnik używany jest do oceny stanu zdrowia dziąseł i tkanki przyzębia podczas badania periodontologicznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Indeks CPITN służy do przesiewowej oceny stanu przyzębia i potrzeb leczenia periodontologicznego na podstawie badania tkanek przyzębia. Pozostałe wskaźniki dotyczą innych obszarów: DMFT/dmft opisuje próchnicę, PUFA/pufa jej powikłania, a OHI-S poziom higieny jamy ustnej.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniu periodontologicznym ocenia się stan dziąseł i tkanek przyzębia (m.in. obecność krwawienia, kieszonek oraz innych cech świadczących o chorobie przyzębia). Do takiej oceny wykorzystuje się wskaźniki periodontologiczne o charakterze przesiewowym lub porównawczym.

Odpowiedź "Indeks CPITN" jest właściwa, ponieważ CPITN jest indeksem używanym do oceny stanu przyzębia w populacji oraz do wstępnej oceny potrzeb leczenia periodontologicznego. W praktyce egzaminacyjnej rozpoznanie skrótu i powiązanie go z badaniem periodontologicznym jest kluczowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania:

  • "Indeks PUFA/pufa" odnosi się do następstw nieleczonej próchnicy (np. zajęcie miazgi, zmiany okołowierzchołkowe, przetoki, ropnie). To nie jest wskaźnik dedykowany ocenie dziąseł i przyzębia.
  • "Indeks DMFT/dmft" jest klasycznym indeksem intensywności próchnicy (zęby z próchnicą, usunięte z powodu próchnicy, wypełnione). Dotyczy tkanek twardych zębów i historii leczenia próchnicy, a nie stanu przyzębia.
  • "Indeks OHI-S" służy do oceny higieny jamy ustnej poprzez ocenę osadów i/lub kamienia na wybranych powierzchniach zębów. Może pośrednio wiązać się z ryzykiem zapalenia dziąseł, ale nie jest wskaźnikiem periodontologicznym do oceny przyzębia w badaniu periodontologicznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "dziąsła", "przyzębie", "periodontologiczne", szukaj indeksów periodontologicznych (przesiewowych) i odróżniaj je od indeksów próchnicy (DMFT) oraz higieny (OHI-S).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CPITN to wskaźnik stosowany do przesiewowej oceny stanu przyzębia i określania potrzeb leczenia periodontologicznego. Opiera się na badaniu przyzębia w wybranych obszarach i ułatwia porównywanie wyników między pacjentami lub grupami.
Ocenia się głównie dziąsła i struktury przyzębia: cechy zapalenia (np. krwawienie), głębokość kieszonek, a także ogólną kondycję przyzębia. Celem jest wykrycie chorób przyzębia oraz wskazanie potrzeby dalszej diagnostyki i leczenia.
DMFT/dmft opisuje doświadczenie próchnicy (zęby z ubytkami, usunięte z powodu próchnicy i wypełnione). Dotyczy tkanek twardych zębów i historii leczenia próchnicy, więc nie ocenia stanu dziąseł ani tkanek przyzębia.
OHI-S to uproszczony wskaźnik higieny jamy ustnej, który ocenia ilość osadu i/lub kamienia na wybranych powierzchniach zębów. Pomaga kontrolować skuteczność instruktażu higieny, ale nie zastępuje wskaźników periodontologicznych do oceny przyzębia.
PUFA/pufa opisuje następstwa nieleczonej próchnicy, takie jak zajęcie miazgi lub ropnie. Stosuje się go, gdy chce się ocenić ciężkość skutków próchnicy, a nie stan dziąseł czy przyzębia. To inny obszar diagnostyki niż periodontologia.
Jeśli w treści pojawiają się "dziąsła", "kieszonki", "krwawienie" lub "periodontologiczne", zwykle chodzi o wskaźniki przyzębia (np. CPITN). Gdy pojawiają się "próchnica", "ubytek", "wypełnienie", częściej pasują indeksy próchnicy, takie jak DMFT/dmft.
Tak, bo większa ilość płytki nazębnej sprzyja zapaleniu dziąseł, ale OHI-S nadal mierzy poziom higieny (osad/kamień), a nie bezpośrednie parametry przyzębia. Do oceny tkanek przyzębia stosuje się wskaźniki periodontologiczne.
Najczęstsze błędy to mylenie skrótów i wybór "najbardziej znanego" indeksu bez czytania, czego dotyczy pytanie. Pomaga metoda: najpierw ustal, czy pytanie dotyczy próchnicy, higieny czy przyzębia, a dopiero potem dopasuj właściwy wskaźnik.
Wykorzystuje się go w przesiewowej ocenie stanu przyzębia, np. podczas badań kontrolnych, działań profilaktycznych oraz w ocenie populacyjnej. Wynik może wskazywać potrzebę pogłębionej diagnostyki periodontologicznej lub wdrożenia leczenia.
Najlepiej uczyć się w "czterech szufladkach": przyzębie (CPITN), próchnica (DMFT/dmft), higiena (OHI-S), powikłania próchnicy (PUFA/pufa). Do każdej dopisz, co mierzy i w jakiej sytuacji się ją stosuje. To skraca czas wyboru na egzaminie.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że indeks CPITN służy do przesiewowej oceny stanu przyzębia i potrzeb leczenia periodontologicznego na podstawie badania tkanek przyzębia.

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods", 5th edition, 2013, rozdział dotyczący wskaźników periodontologicznych (CPI/CPITN).
  • Newman, Takei, Klokkevold, Carranza, "Carranza's Clinical Periodontology", rozdziały dotyczące badania periodontologicznego i indeksów periodontologicznych (wydanie współczesne).

Materiały:

  • Podręczniki periodontologii (rozdziały o badaniu periodontologicznym i wskaźnikach)
  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki stomatologicznej dotyczące DMFT/dmft, PUFA/pufa, OHI-S i CPITN
  • Instrukcje i arkusze badania przesiewowego przyzębia stosowane w edukacji stomatologicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego